dattasya-apradānam ṛṇa.ādānena vyākhyātam | 1 |
dattasya-apradānam ṛṇa.ādānena vyākhyātam | 1 |
EeseDharmaSanātana Library
73Book 3 · Chapter 16
41 shlokdattasya-apradānam ṛṇa.ādānena vyākhyātam | 1 |
dattasya-apradānam ṛṇa.ādānena vyākhyātam | 1 |
dattam avyavahāryam ekatra-anuśaye varteta | 2 |
dattam avyavahāryam ekatra-anuśaye varteta | 2 |
sarva.svaṃ putra.dāram ātmānaṃ vā pradāya-anuśayinaḥ prayacchet | 3 |
sarva.svaṃ putra.dāram ātmānaṃ vā pradāya-anuśayinaḥ prayacchet | 3 |
dharma.dānam asādhuṣu karmasu ca-aupaghātikeṣu vā, artha.dānam anupakāriṣv apakāriṣu vā, kāma.dānam anarheṣu ca | 4 |
dharma.dānam asādhuṣu karmasu ca-aupaghātikeṣu vā, artha.dānam anupakāriṣv apakāriṣu vā, kāma.dānam anarheṣu ca | 4 |
yathā ca dātā pratigrahītā ca na-upahatau syātāṃ tathā-anuśayaṃ kuśalāḥ kalpayeyuḥ | 5 |
yathā ca dātā pratigrahītā ca na-upahatau syātāṃ tathā-anuśayaṃ kuśalāḥ kalpayeyuḥ | 5 |
daṇḍa.bhayād ākrośa.bhayād anartha.bhayād vā bhaya.dānaṃ pratigṛhṇataḥ steya.daṇḍaḥ, prayacchataś ca | 6 |
daṇḍa.bhayād ākrośa.bhayād anartha.bhayād vā bhaya.dānaṃ pratigṛhṇataḥ steya.daṇḍaḥ, prayacchataś ca | 6 |
roṣa.dānaṃ para.hiṃsāyāṃ, rājñām upari darpa.dānaṃ ca | 7 |
roṣa.dānaṃ para.hiṃsāyāṃ, rājñām upari darpa.dānaṃ ca | 7 |
tatra-uttamo daṇḍaḥ | 8 |
tatra-uttamo daṇḍaḥ | 8 |
prātibhāvyaṃ daṇḍa.śulka.śeṣam ākṣikaṃ saurikaṃ ca na-akāmaḥ putro dāyādo vā riktha.haro dadyāt | 9 | iti dattasya-anapākarma |
prātibhāvyaṃ daṇḍa.śulka.śeṣam ākṣikaṃ saurikaṃ ca na-akāmaḥ putro dāyādo vā riktha.haro dadyāt | 9 | iti dattasya-anapākarma |
asvāmi.vikrayas tu - naṣṭa.apahṛtam āsādya svāmī dharmasthena grāhayet | 10 |
asvāmi.vikrayas tu - naṣṭa.apahṛtam āsādya svāmī dharmasthena grāhayet | 10 |
deśa.kāla.atipattau vā svayaṃ gṛhītvā-upaharet | 11 |
deśa.kāla.atipattau vā svayaṃ gṛhītvā-upaharet | 11 |
dharmasthaś ca svāminam anuyuñjīta "kutas te labdham" iti | 12 |
dharmasthaś ca svāminam anuyuñjīta "kutas te labdham" iti | 12 |
sa ced ācāra.kramaṃ darśayeta, na vikretāraṃ, tasya dravyasya-atisargeṇa mucyeta | 13 |
sa ced ācāra.kramaṃ darśayeta, na vikretāraṃ, tasya dravyasya-atisargeṇa mucyeta | 13 |
vikretā ced dṛśyeta, mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 14 |
vikretā ced dṛśyeta, mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 14 |
sa ced apasāram adhigacched apasared ā.apasāra.kṣayāt | 15 |
sa ced apasāram adhigacched apasared ā.apasāra.kṣayāt | 15 |
kṣaye mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 16 |
kṣaye mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 16 |
nāṣṭikaś ca sva.karaṇaṃ kṛtvā naṣṭa.pratyāhṛtaṃ labheta | 17 |
nāṣṭikaś ca sva.karaṇaṃ kṛtvā naṣṭa.pratyāhṛtaṃ labheta | 17 |
sva.karaṇa.abhāve pañca.bandho daṇḍaḥ | 18 |
sva.karaṇa.abhāve pañca.bandho daṇḍaḥ | 18 |
tac ca dravyaṃ rāja.dharmyaṃ syāt | 19 |
tac ca dravyaṃ rāja.dharmyaṃ syāt | 19 |
naṣṭa.apahṛtam anivedya-utkarṣataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 20 |
naṣṭa.apahṛtam anivedya-utkarṣataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 20 |
śulka.sthāne naṣṭa.apahṛta.utpannaṃ tiṣṭhet | 21 |
śulka.sthāne naṣṭa.apahṛta.utpannaṃ tiṣṭhet | 21 |
tri.pakṣād ūrdhvam anabhisāraṃ rājā haret, svāmī vā sva.karaṇena | 22 |
tri.pakṣād ūrdhvam anabhisāraṃ rājā haret, svāmī vā sva.karaṇena | 22 |
pañca.paṇikaṃ dvipada.rūpasya niṣkrayaṃ dadyāt, catuṣpaṇikam eka.khurasya, dvipaṇikaṃ gomahiṣasya, pādikaṃ kṣudra.paśūnām | 23 |
pañca.paṇikaṃ dvipada.rūpasya niṣkrayaṃ dadyāt, catuṣpaṇikam eka.khurasya, dvipaṇikaṃ gomahiṣasya, pādikaṃ kṣudra.paśūnām | 23 |
ratna.sāra.phalgu.kupyānāṃ pañcakaṃ śataṃ dadyāt | 24 |
ratna.sāra.phalgu.kupyānāṃ pañcakaṃ śataṃ dadyāt | 24 |
para.cakra.aṭavī.hṛtaṃ tu pratyānīya rājā yathā.svaṃ prayacchet | 25 |
para.cakra.aṭavī.hṛtaṃ tu pratyānīya rājā yathā.svaṃ prayacchet | 25 |
cora.hṛtam avidyamānaṃ sva.dravyebhyaḥ prayacchet, pratyānetum aśakto vā | 26 |
cora.hṛtam avidyamānaṃ sva.dravyebhyaḥ prayacchet, pratyānetum aśakto vā | 26 |
svayaṃ.grāheṇa-āhṛtaṃ pratyānīya tan.niṣkrayaṃ vā prayacchet | 27 |
svayaṃ.grāheṇa-āhṛtaṃ pratyānīya tan.niṣkrayaṃ vā prayacchet | 27 |
para.viṣayād vā vikrameṇa-ānītaṃ yathā.pradiṣṭaṃ rājñā bhuñjīta, anyatra-ārya.prāṇebhyo deva.brāhmaṇa.tapasvi.dravyebhyaś ca | 28 | ity asvāmi.vikrayaḥ |
para.viṣayād vā vikrameṇa-ānītaṃ yathā.pradiṣṭaṃ rājñā bhuñjīta, anyatra-ārya.prāṇebhyo deva.brāhmaṇa.tapasvi.dravyebhyaś ca | 28 | ity asvāmi.vikrayaḥ |
sva.svāmi.sambandhas tu - bhoga.anuvṛttir ucchinna.deśānāṃ yathā.svaṃ dravyāṇām | 29 |
sva.svāmi.sambandhas tu - bhoga.anuvṛttir ucchinna.deśānāṃ yathā.svaṃ dravyāṇām | 29 |
yat svaṃ dravyam anyair bhujyamānaṃ daśa varṣāṇy upekṣeta, hīyeta-asya, anyatra bāla.vṛddha.vyādhita.vyasani.proṣita.deśa.tyāga.rājya.vibhramebhyaḥ | 30 |
yat svaṃ dravyam anyair bhujyamānaṃ daśa varṣāṇy upekṣeta, hīyeta-asya, anyatra bāla.vṛddha.vyādhita.vyasani.proṣita.deśa.tyāga.rājya.vibhramebhyaḥ | 30 |
viṃśati.varṣa.upekṣitam anavasitaṃ vāstu na-anuyuñjīta | 31 |
viṃśati.varṣa.upekṣitam anavasitaṃ vāstu na-anuyuñjīta | 31 |
jñātayaḥ śrotriyāḥ pāṣaṇḍā vā rājñām asannidhau para.vāstuṣu vivasanto na bhogena hareyuḥ, upanidhim ādhiṃ nidhiṃ nikṣepaṃ striyaṃ sīmānaṃ rāja.śrotriya.dravyāṇi ca | 32 |
jñātayaḥ śrotriyāḥ pāṣaṇḍā vā rājñām asannidhau para.vāstuṣu vivasanto na bhogena hareyuḥ, upanidhim ādhiṃ nidhiṃ nikṣepaṃ striyaṃ sīmānaṃ rāja.śrotriya.dravyāṇi ca | 32 |
āśramiṇaḥ pāṣaṇḍā vā mahaty avakāśe parasparam abādhamānā vaseyuḥ | 33 |
āśramiṇaḥ pāṣaṇḍā vā mahaty avakāśe parasparam abādhamānā vaseyuḥ | 33 |
alpāṃ bādhāṃ saheran | 34 |
alpāṃ bādhāṃ saheran | 34 |
pūrva.āgato vā vāsa.paryāyaṃ dadyāt | 35 |
pūrva.āgato vā vāsa.paryāyaṃ dadyāt | 35 |
apradātā nirasyeta | 36 |
apradātā nirasyeta | 36 |
vānaprastha.yati.brahma.cāriṇām ācārya.śiṣya.dharma.bhrātṛ.samāna.tīrthyā riktha.bhājaḥ krameṇa | 37 |
vānaprastha.yati.brahma.cāriṇām ācārya.śiṣya.dharma.bhrātṛ.samāna.tīrthyā riktha.bhājaḥ krameṇa | 37 |
vivāda.padeṣu ca-eṣāṃ yāvantaḥ paṇā daṇḍās tāvatī rātrīḥ kṣapaṇa.abhiṣeka.agni.kārya.mahā.kaccha.vardhanāni rājñaś careyuḥ | 38 |
vivāda.padeṣu ca-eṣāṃ yāvantaḥ paṇā daṇḍās tāvatī rātrīḥ kṣapaṇa.abhiṣeka.agni.kārya.mahā.kaccha.vardhanāni rājñaś careyuḥ | 38 |
ahiraṇya.suvarṇāḥ pāṣaḍhāḥ sādhavaḥ | 39 |
ahiraṇya.suvarṇāḥ pāṣaḍhāḥ sādhavaḥ | 39 |
te yathā.svam upavāsa.vratair ārādhayeyuḥ, anyatra pāruṣya.steya.sāhasa.saṅgrahaṇebhyaḥ | 40 |
te yathā.svam upavāsa.vratair ārādhayeyuḥ, anyatra pāruṣya.steya.sāhasa.saṅgrahaṇebhyaḥ | 40 |
teṣu yathā.uktā daṇḍāḥ kāryāḥ | 41 |
teṣu yathā.uktā daṇḍāḥ kāryāḥ | 41 |