EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 73

Book 3 · Adhyay 16

Book 3 · Chapter 16

41 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ03.16.01◌ EeseDharma mein verified

dattasya-apradānam ṛṇa.ādānena vyākhyātam | 1 |

Roman reading

dattasya-apradānam ṛṇa.ādānena vyākhyātam | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.02◌ EeseDharma mein verified

dattam avyavahāryam ekatra-anuśaye varteta | 2 |

Roman reading

dattam avyavahāryam ekatra-anuśaye varteta | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.03◌ EeseDharma mein verified

sarva.svaṃ putra.dāram ātmānaṃ vā pradāya-anuśayinaḥ prayacchet | 3 |

Roman reading

sarva.svaṃ putra.dāram ātmānaṃ vā pradāya-anuśayinaḥ prayacchet | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.04◌ EeseDharma mein verified

dharma.dānam asādhuṣu karmasu ca-aupaghātikeṣu vā, artha.dānam anupakāriṣv apakāriṣu vā, kāma.dānam anarheṣu ca | 4 |

Roman reading

dharma.dānam asādhuṣu karmasu ca-aupaghātikeṣu vā, artha.dānam anupakāriṣv apakāriṣu vā, kāma.dānam anarheṣu ca | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.05◌ EeseDharma mein verified

yathā ca dātā pratigrahītā ca na-upahatau syātāṃ tathā-anuśayaṃ kuśalāḥ kalpayeyuḥ | 5 |

Roman reading

yathā ca dātā pratigrahītā ca na-upahatau syātāṃ tathā-anuśayaṃ kuśalāḥ kalpayeyuḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.06◌ EeseDharma mein verified

daṇḍa.bhayād ākrośa.bhayād anartha.bhayād vā bhaya.dānaṃ pratigṛhṇataḥ steya.daṇḍaḥ, prayacchataś ca | 6 |

Roman reading

daṇḍa.bhayād ākrośa.bhayād anartha.bhayād vā bhaya.dānaṃ pratigṛhṇataḥ steya.daṇḍaḥ, prayacchataś ca | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.07◌ EeseDharma mein verified

roṣa.dānaṃ para.hiṃsāyāṃ, rājñām upari darpa.dānaṃ ca | 7 |

Roman reading

roṣa.dānaṃ para.hiṃsāyāṃ, rājñām upari darpa.dānaṃ ca | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.08◌ EeseDharma mein verified

tatra-uttamo daṇḍaḥ | 8 |

Roman reading

tatra-uttamo daṇḍaḥ | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.09◌ EeseDharma mein verified

prātibhāvyaṃ daṇḍa.śulka.śeṣam ākṣikaṃ saurikaṃ ca na-akāmaḥ putro dāyādo vā riktha.haro dadyāt | 9 | iti dattasya-anapākarma |

Roman reading

prātibhāvyaṃ daṇḍa.śulka.śeṣam ākṣikaṃ saurikaṃ ca na-akāmaḥ putro dāyādo vā riktha.haro dadyāt | 9 | iti dattasya-anapākarma |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.10◌ EeseDharma mein verified

asvāmi.vikrayas tu - naṣṭa.apahṛtam āsādya svāmī dharmasthena grāhayet | 10 |

Roman reading

asvāmi.vikrayas tu - naṣṭa.apahṛtam āsādya svāmī dharmasthena grāhayet | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.11◌ EeseDharma mein verified

deśa.kāla.atipattau vā svayaṃ gṛhītvā-upaharet | 11 |

Roman reading

deśa.kāla.atipattau vā svayaṃ gṛhītvā-upaharet | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.12◌ EeseDharma mein verified

dharmasthaś ca svāminam anuyuñjīta "kutas te labdham" iti | 12 |

Roman reading

dharmasthaś ca svāminam anuyuñjīta "kutas te labdham" iti | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.13◌ EeseDharma mein verified

sa ced ācāra.kramaṃ darśayeta, na vikretāraṃ, tasya dravyasya-atisargeṇa mucyeta | 13 |

Roman reading

sa ced ācāra.kramaṃ darśayeta, na vikretāraṃ, tasya dravyasya-atisargeṇa mucyeta | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.14◌ EeseDharma mein verified

vikretā ced dṛśyeta, mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 14 |

Roman reading

vikretā ced dṛśyeta, mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.15◌ EeseDharma mein verified

sa ced apasāram adhigacched apasared ā.apasāra.kṣayāt | 15 |

Roman reading

sa ced apasāram adhigacched apasared ā.apasāra.kṣayāt | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.16◌ EeseDharma mein verified

kṣaye mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 16 |

Roman reading

kṣaye mūlyaṃ steya.daṇḍaṃ ca dadyāt | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.17◌ EeseDharma mein verified

nāṣṭikaś ca sva.karaṇaṃ kṛtvā naṣṭa.pratyāhṛtaṃ labheta | 17 |

Roman reading

nāṣṭikaś ca sva.karaṇaṃ kṛtvā naṣṭa.pratyāhṛtaṃ labheta | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.18◌ EeseDharma mein verified

sva.karaṇa.abhāve pañca.bandho daṇḍaḥ | 18 |

Roman reading

sva.karaṇa.abhāve pañca.bandho daṇḍaḥ | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.19◌ EeseDharma mein verified

tac ca dravyaṃ rāja.dharmyaṃ syāt | 19 |

Roman reading

tac ca dravyaṃ rāja.dharmyaṃ syāt | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.20◌ EeseDharma mein verified

naṣṭa.apahṛtam anivedya-utkarṣataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 20 |

Roman reading

naṣṭa.apahṛtam anivedya-utkarṣataḥ svāminaḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.21◌ EeseDharma mein verified

śulka.sthāne naṣṭa.apahṛta.utpannaṃ tiṣṭhet | 21 |

Roman reading

śulka.sthāne naṣṭa.apahṛta.utpannaṃ tiṣṭhet | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.22◌ EeseDharma mein verified

tri.pakṣād ūrdhvam anabhisāraṃ rājā haret, svāmī vā sva.karaṇena | 22 |

Roman reading

tri.pakṣād ūrdhvam anabhisāraṃ rājā haret, svāmī vā sva.karaṇena | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.23◌ EeseDharma mein verified

pañca.paṇikaṃ dvipada.rūpasya niṣkrayaṃ dadyāt, catuṣpaṇikam eka.khurasya, dvipaṇikaṃ gomahiṣasya, pādikaṃ kṣudra.paśūnām | 23 |

Roman reading

pañca.paṇikaṃ dvipada.rūpasya niṣkrayaṃ dadyāt, catuṣpaṇikam eka.khurasya, dvipaṇikaṃ gomahiṣasya, pādikaṃ kṣudra.paśūnām | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.24◌ EeseDharma mein verified

ratna.sāra.phalgu.kupyānāṃ pañcakaṃ śataṃ dadyāt | 24 |

Roman reading

ratna.sāra.phalgu.kupyānāṃ pañcakaṃ śataṃ dadyāt | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.25◌ EeseDharma mein verified

para.cakra.aṭavī.hṛtaṃ tu pratyānīya rājā yathā.svaṃ prayacchet | 25 |

Roman reading

para.cakra.aṭavī.hṛtaṃ tu pratyānīya rājā yathā.svaṃ prayacchet | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.26◌ EeseDharma mein verified

cora.hṛtam avidyamānaṃ sva.dravyebhyaḥ prayacchet, pratyānetum aśakto vā | 26 |

Roman reading

cora.hṛtam avidyamānaṃ sva.dravyebhyaḥ prayacchet, pratyānetum aśakto vā | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.27◌ EeseDharma mein verified

svayaṃ.grāheṇa-āhṛtaṃ pratyānīya tan.niṣkrayaṃ vā prayacchet | 27 |

Roman reading

svayaṃ.grāheṇa-āhṛtaṃ pratyānīya tan.niṣkrayaṃ vā prayacchet | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.28◌ EeseDharma mein verified

para.viṣayād vā vikrameṇa-ānītaṃ yathā.pradiṣṭaṃ rājñā bhuñjīta, anyatra-ārya.prāṇebhyo deva.brāhmaṇa.tapasvi.dravyebhyaś ca | 28 | ity asvāmi.vikrayaḥ |

Roman reading

para.viṣayād vā vikrameṇa-ānītaṃ yathā.pradiṣṭaṃ rājñā bhuñjīta, anyatra-ārya.prāṇebhyo deva.brāhmaṇa.tapasvi.dravyebhyaś ca | 28 | ity asvāmi.vikrayaḥ |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.29◌ EeseDharma mein verified

sva.svāmi.sambandhas tu - bhoga.anuvṛttir ucchinna.deśānāṃ yathā.svaṃ dravyāṇām | 29 |

Roman reading

sva.svāmi.sambandhas tu - bhoga.anuvṛttir ucchinna.deśānāṃ yathā.svaṃ dravyāṇām | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.30◌ EeseDharma mein verified

yat svaṃ dravyam anyair bhujyamānaṃ daśa varṣāṇy upekṣeta, hīyeta-asya, anyatra bāla.vṛddha.vyādhita.vyasani.proṣita.deśa.tyāga.rājya.vibhramebhyaḥ | 30 |

Roman reading

yat svaṃ dravyam anyair bhujyamānaṃ daśa varṣāṇy upekṣeta, hīyeta-asya, anyatra bāla.vṛddha.vyādhita.vyasani.proṣita.deśa.tyāga.rājya.vibhramebhyaḥ | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.31◌ EeseDharma mein verified

viṃśati.varṣa.upekṣitam anavasitaṃ vāstu na-anuyuñjīta | 31 |

Roman reading

viṃśati.varṣa.upekṣitam anavasitaṃ vāstu na-anuyuñjīta | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.32◌ EeseDharma mein verified

jñātayaḥ śrotriyāḥ pāṣaṇḍā vā rājñām asannidhau para.vāstuṣu vivasanto na bhogena hareyuḥ, upanidhim ādhiṃ nidhiṃ nikṣepaṃ striyaṃ sīmānaṃ rāja.śrotriya.dravyāṇi ca | 32 |

Roman reading

jñātayaḥ śrotriyāḥ pāṣaṇḍā vā rājñām asannidhau para.vāstuṣu vivasanto na bhogena hareyuḥ, upanidhim ādhiṃ nidhiṃ nikṣepaṃ striyaṃ sīmānaṃ rāja.śrotriya.dravyāṇi ca | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.33◌ EeseDharma mein verified

āśramiṇaḥ pāṣaṇḍā vā mahaty avakāśe parasparam abādhamānā vaseyuḥ | 33 |

Roman reading

āśramiṇaḥ pāṣaṇḍā vā mahaty avakāśe parasparam abādhamānā vaseyuḥ | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.34◌ EeseDharma mein verified

alpāṃ bādhāṃ saheran | 34 |

Roman reading

alpāṃ bādhāṃ saheran | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.35◌ EeseDharma mein verified

pūrva.āgato vā vāsa.paryāyaṃ dadyāt | 35 |

Roman reading

pūrva.āgato vā vāsa.paryāyaṃ dadyāt | 35 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.36◌ EeseDharma mein verified

apradātā nirasyeta | 36 |

Roman reading

apradātā nirasyeta | 36 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.37◌ EeseDharma mein verified

vānaprastha.yati.brahma.cāriṇām ācārya.śiṣya.dharma.bhrātṛ.samāna.tīrthyā riktha.bhājaḥ krameṇa | 37 |

Roman reading

vānaprastha.yati.brahma.cāriṇām ācārya.śiṣya.dharma.bhrātṛ.samāna.tīrthyā riktha.bhājaḥ krameṇa | 37 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.38◌ EeseDharma mein verified

vivāda.padeṣu ca-eṣāṃ yāvantaḥ paṇā daṇḍās tāvatī rātrīḥ kṣapaṇa.abhiṣeka.agni.kārya.mahā.kaccha.vardhanāni rājñaś careyuḥ | 38 |

Roman reading

vivāda.padeṣu ca-eṣāṃ yāvantaḥ paṇā daṇḍās tāvatī rātrīḥ kṣapaṇa.abhiṣeka.agni.kārya.mahā.kaccha.vardhanāni rājñaś careyuḥ | 38 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.39◌ EeseDharma mein verified

ahiraṇya.suvarṇāḥ pāṣaḍhāḥ sādhavaḥ | 39 |

Roman reading

ahiraṇya.suvarṇāḥ pāṣaḍhāḥ sādhavaḥ | 39 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.40◌ EeseDharma mein verified

te yathā.svam upavāsa.vratair ārādhayeyuḥ, anyatra pāruṣya.steya.sāhasa.saṅgrahaṇebhyaḥ | 40 |

Roman reading

te yathā.svam upavāsa.vratair ārādhayeyuḥ, anyatra pāruṣya.steya.sāhasa.saṅgrahaṇebhyaḥ | 40 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.16.41◌ EeseDharma mein verified

teṣu yathā.uktā daṇḍāḥ kāryāḥ | 41 |

Roman reading

teṣu yathā.uktā daṇḍāḥ kāryāḥ | 41 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.