EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 70

Book 3 · Adhyay 13

Book 3 · Chapter 13

36 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ03.13.01◌ EeseDharma mein verified

udara.dāsa.varjam ārya.prāṇam aprāpta.vyavahāraṃ śūdraṃ vikraya.ādhānaṃ nayataḥ sva.janasya dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, vaiśyaṃ dvi.guṇaḥ, kṣatriyaṃ tri.guṇaḥ, brāhmaṇaṃ catur.guṇaḥ | 1 |

Roman reading

udara.dāsa.varjam ārya.prāṇam aprāpta.vyavahāraṃ śūdraṃ vikraya.ādhānaṃ nayataḥ sva.janasya dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, vaiśyaṃ dvi.guṇaḥ, kṣatriyaṃ tri.guṇaḥ, brāhmaṇaṃ catur.guṇaḥ | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.02◌ EeseDharma mein verified

para.janasya pūrva.madhyama.uttama.vadhā daṇḍāḥ, kretṛ.śrotṝṇāṃ ca | 2 |

Roman reading

para.janasya pūrva.madhyama.uttama.vadhā daṇḍāḥ, kretṛ.śrotṝṇāṃ ca | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.03◌ EeseDharma mein verified

mlecchānām adoṣaḥ prajāṃ vikretum ādhātuṃ vā | 3 |

Roman reading

mlecchānām adoṣaḥ prajāṃ vikretum ādhātuṃ vā | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.04◌ EeseDharma mein verified

na tv eva-āryasya dāsa.bhāvaḥ | 4 |

Roman reading

na tv eva-āryasya dāsa.bhāvaḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.05◌ EeseDharma mein verified

athavā-āryam ādhāya kula.bandhana āryāṇām āpadi, niṣkrayaṃ ca-adhigamya bālaṃ sāhāyya.dātāraṃ vā pūrvaṃ niṣkrīṇīran | 5 |

Roman reading

athavā-āryam ādhāya kula.bandhana āryāṇām āpadi, niṣkrayaṃ ca-adhigamya bālaṃ sāhāyya.dātāraṃ vā pūrvaṃ niṣkrīṇīran | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.06◌ EeseDharma mein verified

sakṛd.ātma.ādhātā niṣpatitaḥ sīdet, dvir anyena-āhitakaḥ, sakṛd ubhau para.viṣaya.abhimukhau | 6 |

Roman reading

sakṛd.ātma.ādhātā niṣpatitaḥ sīdet, dvir anyena-āhitakaḥ, sakṛd ubhau para.viṣaya.abhimukhau | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.07◌ EeseDharma mein verified

vitta.apahāriṇo vā dāsasya-ārya.bhāvam apaharato 'rdha.daṇḍaḥ | 7 |

Roman reading

vitta.apahāriṇo vā dāsasya-ārya.bhāvam apaharato 'rdha.daṇḍaḥ | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.08◌ EeseDharma mein verified

niṣpatita.preta.vyasaninām ādhātā mūlyaṃ bhajeta | 8 |

Roman reading

niṣpatita.preta.vyasaninām ādhātā mūlyaṃ bhajeta | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.09◌ EeseDharma mein verified

preta.viṇ.mūtra.ucchiṣṭa.grāhaṇam āhitasya nagna.snāpanaṃ daṇḍa.preṣaṇam atikramaṇaṃ ca strīṇāṃ mūlya.nāśa.karaṃ, dhātrī.paricārika.ardha.sītika.upacārikāṇāṃ ca mokṣa.karam | 9 |

Roman reading

preta.viṇ.mūtra.ucchiṣṭa.grāhaṇam āhitasya nagna.snāpanaṃ daṇḍa.preṣaṇam atikramaṇaṃ ca strīṇāṃ mūlya.nāśa.karaṃ, dhātrī.paricārika.ardha.sītika.upacārikāṇāṃ ca mokṣa.karam | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.10◌ EeseDharma mein verified

siddham upacārakasya-abhiprajātasya-apakramaṇam | 10 |

Roman reading

siddham upacārakasya-abhiprajātasya-apakramaṇam | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.11◌ EeseDharma mein verified

dhātrīm āhitikāṃ vā-akāmāṃ sva.vaśāṃ gacchataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, para.vaśāṃ madhyamaḥ | 11 |

Roman reading

dhātrīm āhitikāṃ vā-akāmāṃ sva.vaśāṃ gacchataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, para.vaśāṃ madhyamaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.12◌ EeseDharma mein verified

kanyām āhitikāṃ vā svayam anyena vā duṣayato mūlya.nāśaḥ śulkaṃ tad.dvu.guṇaś ca daṇḍaḥ | 12 |

Roman reading

kanyām āhitikāṃ vā svayam anyena vā duṣayato mūlya.nāśaḥ śulkaṃ tad.dvu.guṇaś ca daṇḍaḥ | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.13◌ EeseDharma mein verified

ātma.vikrayiṇaḥ prajām āryāṃ vidyāt | 13 |

Roman reading

ātma.vikrayiṇaḥ prajām āryāṃ vidyāt | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.14◌ EeseDharma mein verified

ātma.adhigataṃ svāmi.karma.aviruddhaṃ labheta, pitryaṃ ca dāyam | 14 |

Roman reading

ātma.adhigataṃ svāmi.karma.aviruddhaṃ labheta, pitryaṃ ca dāyam | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.15◌ EeseDharma mein verified

mūlyena ca-āryatvaṃ gacchet | 15 |

Roman reading

mūlyena ca-āryatvaṃ gacchet | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.16◌ EeseDharma mein verified

tena-udara.dāsa.āhitakau vyākhyātau | 16 |

Roman reading

tena-udara.dāsa.āhitakau vyākhyātau | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.17◌ EeseDharma mein verified

prakṣepa.anurūpaś ca-asya niṣkrayaḥ | 17 |

Roman reading

prakṣepa.anurūpaś ca-asya niṣkrayaḥ | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.18◌ EeseDharma mein verified

daṇḍa.praṇītaḥ karmaṇā daṇḍam upanayet | 18 |

Roman reading

daṇḍa.praṇītaḥ karmaṇā daṇḍam upanayet | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.19◌ EeseDharma mein verified

ārya.prāṇo dhvaja.āhṛtaḥ karma.kāla.anurūpeṇa mūlya.ardhena vā vimucyeta | 19 |

Roman reading

ārya.prāṇo dhvaja.āhṛtaḥ karma.kāla.anurūpeṇa mūlya.ardhena vā vimucyeta | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.20◌ EeseDharma mein verified

gṛhe.jāta.dāya.āgata.labdha.krītānām anyatamaṃ dāsam ūna.aṣṭa.varṣaṃ vibandhum akāmaṃ nīce karmaṇi videśe dāsīṃ vā sagarbhām aprativihita.garbha.bharmaṇyāṃ vikraya.ādhānaṃ nayataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, kretṛ.śrotṝṇāṃ ca | 20 |

Roman reading

gṛhe.jāta.dāya.āgata.labdha.krītānām anyatamaṃ dāsam ūna.aṣṭa.varṣaṃ vibandhum akāmaṃ nīce karmaṇi videśe dāsīṃ vā sagarbhām aprativihita.garbha.bharmaṇyāṃ vikraya.ādhānaṃ nayataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, kretṛ.śrotṝṇāṃ ca | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.21◌ EeseDharma mein verified

dāsam anurūpeṇa niṣkrayeṇa-āryam akurvato dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, saṃrodhaś ca-ā.karaṇāt | 21 |

Roman reading

dāsam anurūpeṇa niṣkrayeṇa-āryam akurvato dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, saṃrodhaś ca-ā.karaṇāt | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.22◌ EeseDharma mein verified

dāsa.dravyasya jñātayo dāyādāḥ, teṣām abhāve svāmī | 22 |

Roman reading

dāsa.dravyasya jñātayo dāyādāḥ, teṣām abhāve svāmī | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.23◌ EeseDharma mein verified

svāminaḥ svasyāṃ dāsyāṃ jātaṃ samātṛkam adāsaṃ vidyāt | 23 |

Roman reading

svāminaḥ svasyāṃ dāsyāṃ jātaṃ samātṛkam adāsaṃ vidyāt | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.24◌ EeseDharma mein verified

gṛhyā cet kuṭumba.artha.cintanī mātā bhrātā bhaginī ca-asyā adāsāḥ syuḥ | 24 |

Roman reading

gṛhyā cet kuṭumba.artha.cintanī mātā bhrātā bhaginī ca-asyā adāsāḥ syuḥ | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.25◌ EeseDharma mein verified

dāsaṃ dāsīṃ vā niṣkrīya punar vikraya.ādhānaṃ nayato dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, anyatra svayaṃ.vādibhyaḥ | 25 | iti dāsa.kalpaḥ |

Roman reading

dāsaṃ dāsīṃ vā niṣkrīya punar vikraya.ādhānaṃ nayato dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, anyatra svayaṃ.vādibhyaḥ | 25 | iti dāsa.kalpaḥ |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.26◌ EeseDharma mein verified

karma.karasya karma.sambandham āsannā vidyuḥ | 26 |

Roman reading

karma.karasya karma.sambandham āsannā vidyuḥ | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.27◌ EeseDharma mein verified

yathā.sambhāṣitaṃ vetanaṃ labheta, karma.kāla.anurūpam asambhāṣita.vetanaḥ | 27 |

Roman reading

yathā.sambhāṣitaṃ vetanaṃ labheta, karma.kāla.anurūpam asambhāṣita.vetanaḥ | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.28◌ EeseDharma mein verified

karṣakaḥ sasyānāṃ go.pālakaḥ sarpiṣāṃ vaidehakaḥ paṇyānām ātmanā vyavahṛtānāṃ daśa.bhāgam asambhāṣita.vetano labheta | 28 |

Roman reading

karṣakaḥ sasyānāṃ go.pālakaḥ sarpiṣāṃ vaidehakaḥ paṇyānām ātmanā vyavahṛtānāṃ daśa.bhāgam asambhāṣita.vetano labheta | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.29◌ EeseDharma mein verified

sambhāṣita.vetanas tu yathā.sambhāṣitam | 29 |

Roman reading

sambhāṣita.vetanas tu yathā.sambhāṣitam | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.30◌ EeseDharma mein verified

kāru.śilpi.kuśīlava.cikitsaka.vāg.jīvana.paricāraka.ādir āśā.kārika.vargas tu yathā-anyas tad.vidhaḥ kuryād yathā vā kuśalāḥ kalpayeyus tathā vetanaṃ labheta | 30 |

Roman reading

kāru.śilpi.kuśīlava.cikitsaka.vāg.jīvana.paricāraka.ādir āśā.kārika.vargas tu yathā-anyas tad.vidhaḥ kuryād yathā vā kuśalāḥ kalpayeyus tathā vetanaṃ labheta | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.31◌ EeseDharma mein verified

sākṣi.pratyayam eva syāt | 31 |

Roman reading

sākṣi.pratyayam eva syāt | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.32◌ EeseDharma mein verified

sākṣiṇām abhāve yataḥ karma tato 'nuyuñjīta | 32 |

Roman reading

sākṣiṇām abhāve yataḥ karma tato 'nuyuñjīta | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.33◌ EeseDharma mein verified

vetana.ādāne daśa.bandho daṇḍaḥ, ṣaṭ.paṇo vā | 33 |

Roman reading

vetana.ādāne daśa.bandho daṇḍaḥ, ṣaṭ.paṇo vā | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.34◌ EeseDharma mein verified

apavyayamāne dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, pañca.bandho vā | 34 |

Roman reading

apavyayamāne dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, pañca.bandho vā | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.35◌ EeseDharma mein verified

nadī.vega.jvālā.stena.vyāla.uparuddhaḥ sarva.sva.putra.dāra.ātma.dānena-ārtas trātāram āhūya niṣtīrṇaḥ kuśala.pradiṣṭaṃ vetanaṃ dadyāt | 35 |

Roman reading

nadī.vega.jvālā.stena.vyāla.uparuddhaḥ sarva.sva.putra.dāra.ātma.dānena-ārtas trātāram āhūya niṣtīrṇaḥ kuśala.pradiṣṭaṃ vetanaṃ dadyāt | 35 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ03.13.36◌ EeseDharma mein verified

tena sarvatra-ārta.dāna.anuśayā vyākhyātāḥ | 36 |

Roman reading

tena sarvatra-ārta.dāna.anuśayā vyākhyātāḥ | 36 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.