EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 29

Book 2 · Adhyay 8

Book 2 · Chapter 8

36 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ02.8.01◌ EeseDharma mein verified

kośa.pūrvāḥ sarva.ārambhāḥ | 1 |

Roman reading

kośa.pūrvāḥ sarva.ārambhāḥ | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.02◌ EeseDharma mein verified

tasmāt pūrvaṃ kośam avekṣeta | 2 |

Roman reading

tasmāt pūrvaṃ kośam avekṣeta | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.03◌ EeseDharma mein verified

pracāra.samṛddhiś caritra.anugrahaś cora.nigraho yukta.pratiṣedhaḥ sasya.sampat paṇya.bāhulyam upasarga.pramokṣaḥ parihāra.kṣayo hiraṇya.upāyanam iti kośa.vṛddhiḥ | 3 |

Roman reading

pracāra.samṛddhiś caritra.anugrahaś cora.nigraho yukta.pratiṣedhaḥ sasya.sampat paṇya.bāhulyam upasarga.pramokṣaḥ parihāra.kṣayo hiraṇya.upāyanam iti kośa.vṛddhiḥ | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.04◌ EeseDharma mein verified

pratibandhaḥ prayogo vyavahāro 'vastāraḥ parihāpaṇam upabhogaḥ parivartanam apahāraś ca-iti kośa.kṣayaḥ | 4 |

Roman reading

pratibandhaḥ prayogo vyavahāro 'vastāraḥ parihāpaṇam upabhogaḥ parivartanam apahāraś ca-iti kośa.kṣayaḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.05◌ EeseDharma mein verified

siddhīnām asādhanam anavatāraṇam apraveśanaṃ vā pratibandhaḥ | 5 |

Roman reading

siddhīnām asādhanam anavatāraṇam apraveśanaṃ vā pratibandhaḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.06◌ EeseDharma mein verified

tatra daśa.bandho daṇḍaḥ | 6 |

Roman reading

tatra daśa.bandho daṇḍaḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.07◌ EeseDharma mein verified

kośa.dravyāṇāṃ vṛddhi.prayogāḥ prayogaḥ | 7 |

Roman reading

kośa.dravyāṇāṃ vṛddhi.prayogāḥ prayogaḥ | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.08◌ EeseDharma mein verified

paṇya.vyavahāro vyavahāraḥ | 8 |

Roman reading

paṇya.vyavahāro vyavahāraḥ | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.09◌ EeseDharma mein verified

tatra phala.dvi.guṇo daṇḍaḥ | 9 |

Roman reading

tatra phala.dvi.guṇo daṇḍaḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.10◌ EeseDharma mein verified

siddhaṃ kālam aprāptaṃ karoti-aprāptaṃ prāptaṃ vā-ity avastāraḥ | 10 |

Roman reading

siddhaṃ kālam aprāptaṃ karoti-aprāptaṃ prāptaṃ vā-ity avastāraḥ | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.11◌ EeseDharma mein verified

tatra pañca.bandho daṇḍaḥ | 11 |

Roman reading

tatra pañca.bandho daṇḍaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.12◌ EeseDharma mein verified

klṛptam āyaṃ parihāpayati vyayaṃ vā vivardhayati-iti parihāpaṇam | 12 |

Roman reading

klṛptam āyaṃ parihāpayati vyayaṃ vā vivardhayati-iti parihāpaṇam | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.13◌ EeseDharma mein verified

tatra hīna.catur.guṇo daṇḍaḥ | 13 |

Roman reading

tatra hīna.catur.guṇo daṇḍaḥ | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.14◌ EeseDharma mein verified

svayam anyair vā rāja.dravyāṇām upabhojanam upabhogaḥ | 14 |

Roman reading

svayam anyair vā rāja.dravyāṇām upabhojanam upabhogaḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.15◌ EeseDharma mein verified

tatra ratna.upabhoge ghātaḥ, sāra.upabhoge madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, phalgu.kupya.upabhoge tac ca tāvat-ca daṇḍaḥ | 15 |

Roman reading

tatra ratna.upabhoge ghātaḥ, sāra.upabhoge madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, phalgu.kupya.upabhoge tac ca tāvat-ca daṇḍaḥ | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.16◌ EeseDharma mein verified

rāja.dravyāṇām anya.dravyena-ādānaṃ parivartanam | 16 |

Roman reading

rāja.dravyāṇām anya.dravyena-ādānaṃ parivartanam | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.17◌ EeseDharma mein verified

tad upabhogena vyākhyātam | 17 |

Roman reading

tad upabhogena vyākhyātam | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.18◌ EeseDharma mein verified

siddham āyaṃ na praveśayati, nibaddhaṃ vyayaṃ na prayacchati, prāptāṃ nīvīṃ vipratijānīta ity apahāraḥ | 18 |

Roman reading

siddham āyaṃ na praveśayati, nibaddhaṃ vyayaṃ na prayacchati, prāptāṃ nīvīṃ vipratijānīta ity apahāraḥ | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.19◌ EeseDharma mein verified

tatra dvādaśa.guṇo daṇḍaḥ | 19 |

Roman reading

tatra dvādaśa.guṇo daṇḍaḥ | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.20◌ EeseDharma mein verified

teṣāṃ haraṇa.upāyāś catvāriṃśat | 20 |

Roman reading

teṣāṃ haraṇa.upāyāś catvāriṃśat | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.21a◌ EeseDharma mein verified

pūrvaṃ siddhaṃ paścād avatāritam, paścāt siddhaṃ pūrvam avatāritam, sādhyaṃ na siddham, asādhyaṃ siddham, siddham asiddhaṃ kṛtam, asiddhaṃ siddhaṃ kṛtam, alpa.siddhaṃ bahu kṛtam, bahu.siddham alpaṃ kṛtam, anyat siddham anyat kṛtam, anyataḥ siddham anyataḥ kṛtam,-

Roman reading

pūrvaṃ siddhaṃ paścād avatāritam, paścāt siddhaṃ pūrvam avatāritam, sādhyaṃ na siddham, asādhyaṃ siddham, siddham asiddhaṃ kṛtam, asiddhaṃ siddhaṃ kṛtam, alpa.siddhaṃ bahu kṛtam, bahu.siddham alpaṃ kṛtam, anyat siddham anyat kṛtam, anyataḥ siddham anyataḥ kṛtam,-

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.21b◌ EeseDharma mein verified

deyaṃ na dattam, adeyaṃ dattam, kāle na dattam, akāle dattam, alpaṃ dattaṃ bahu kṛtam, bahu dattam alpaṃ kṛtam, anyad dattam anyat kṛtam, anyato dattam anyataḥ kṛtam,-

Roman reading

deyaṃ na dattam, adeyaṃ dattam, kāle na dattam, akāle dattam, alpaṃ dattaṃ bahu kṛtam, bahu dattam alpaṃ kṛtam, anyad dattam anyat kṛtam, anyato dattam anyataḥ kṛtam,-

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.21c◌ EeseDharma mein verified

praviṣṭam apraviṣṭaṃ kṛtam, apraviṣṭaṃ praviṣṭaṃ kṛtam, kupyam adatta.mūlyaṃ praviṣṭam, datta.mūlyaṃ na praviṣṭaṃ -

Roman reading

praviṣṭam apraviṣṭaṃ kṛtam, apraviṣṭaṃ praviṣṭaṃ kṛtam, kupyam adatta.mūlyaṃ praviṣṭam, datta.mūlyaṃ na praviṣṭaṃ -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.21d◌ EeseDharma mein verified

saṅkṣepo vikṣepaḥ kṛtaḥ, vikṣepaḥ saṅkṣepo vā, mahā.argham alpa.argheṇa parivartitam, alpa.arghaṃ mahā.argheṇa vā -

Roman reading

saṅkṣepo vikṣepaḥ kṛtaḥ, vikṣepaḥ saṅkṣepo vā, mahā.argham alpa.argheṇa parivartitam, alpa.arghaṃ mahā.argheṇa vā -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.21e◌ EeseDharma mein verified

samāropito 'rghaḥ, pratyavaropito vā, saṃvatsaro māsa.viṣamaḥ kṛtaḥ, māso divasa.viṣamo vā, samāgama.viṣamaḥ, mukha.viṣamaḥ, kārmika.viṣamaḥ -

Roman reading

samāropito 'rghaḥ, pratyavaropito vā, saṃvatsaro māsa.viṣamaḥ kṛtaḥ, māso divasa.viṣamo vā, samāgama.viṣamaḥ, mukha.viṣamaḥ, kārmika.viṣamaḥ -

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.21f◌ EeseDharma mein verified

nirvartana.viṣamaḥ, piṇḍa.viṣamaḥ, varṇa.viṣamaḥ, argha.viṣamaḥ, māna.viṣamaḥ, māpana.viṣamaḥ, bhājana.viṣamaḥ - iti haraṇa.upāyāḥ | 21 |

Roman reading

nirvartana.viṣamaḥ, piṇḍa.viṣamaḥ, varṇa.viṣamaḥ, argha.viṣamaḥ, māna.viṣamaḥ, māpana.viṣamaḥ, bhājana.viṣamaḥ - iti haraṇa.upāyāḥ | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.22◌ EeseDharma mein verified

tatra-upayukta.nidhāyaka.nibandhaka.pratigrāhaka.dāyaka.dāpaka.- mantri.vaiyāvṛtya.karān eka.ekaśo 'nuyuñjīta | 22 |

Roman reading

tatra-upayukta.nidhāyaka.nibandhaka.pratigrāhaka.dāyaka.dāpaka.- mantri.vaiyāvṛtya.karān eka.ekaśo 'nuyuñjīta | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.23◌ EeseDharma mein verified

mithyā.vāde ca-eṣāṃ yukta.samo daṇḍaḥ | 23 |

Roman reading

mithyā.vāde ca-eṣāṃ yukta.samo daṇḍaḥ | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.24◌ EeseDharma mein verified

pracāre ca-avaghoṣayet "amunā prakṛtena-upahatāḥ prajñāpayantu" iti | 24 |

Roman reading

pracāre ca-avaghoṣayet "amunā prakṛtena-upahatāḥ prajñāpayantu" iti | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.25◌ EeseDharma mein verified

prajñāpayato yathā.upaghātaṃ dāpayet | 25 |

Roman reading

prajñāpayato yathā.upaghātaṃ dāpayet | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.26◌ EeseDharma mein verified

anekeṣu ca-abhiyogeṣv apavyayamānaḥ sakṛd eva para.uktaḥ sarvaṃ bhajeta | 26 |

Roman reading

anekeṣu ca-abhiyogeṣv apavyayamānaḥ sakṛd eva para.uktaḥ sarvaṃ bhajeta | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.27◌ EeseDharma mein verified

vaiṣamye sarvatra-anuyogaṃ dadyāt | 27 |

Roman reading

vaiṣamye sarvatra-anuyogaṃ dadyāt | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.28◌ EeseDharma mein verified

mahaty artha.apahāre ca-alpena-api siddhaḥ sarvaṃ bhajeta | 28 |

Roman reading

mahaty artha.apahāre ca-alpena-api siddhaḥ sarvaṃ bhajeta | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.29◌ EeseDharma mein verified

kṛta.pratighāta.avasthaḥ sūcako niṣpanna.arthaḥ ṣaṣṭham aṃśaṃ labheta, dvādaśam aṃśaṃ bhṛtakaḥ | 29 |

Roman reading

kṛta.pratighāta.avasthaḥ sūcako niṣpanna.arthaḥ ṣaṣṭham aṃśaṃ labheta, dvādaśam aṃśaṃ bhṛtakaḥ | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.30◌ EeseDharma mein verified

prabhūta.abhiyogād alpa.niṣpattau niṣpannasya-aṃśaṃ labheta | 30 |

Roman reading

prabhūta.abhiyogād alpa.niṣpattau niṣpannasya-aṃśaṃ labheta | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.8.31◌ EeseDharma mein verified

aniṣpanne śārīraṃ hairaṇyaṃ vā daṇḍaṃ labheta, na ca-anugrāhyaḥ | 31 |

Roman reading

aniṣpanne śārīraṃ hairaṇyaṃ vā daṇḍaṃ labheta, na ca-anugrāhyaḥ | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.