EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 25

Book 2 · Adhyay 4

Book 2 · Chapter 4

31 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ02.4.01◌ EeseDharma mein verified

trayaḥ prācīnā rāja.mārgās traya udīcīnā iti vāstu.vibhāgaḥ | 1 |

Roman reading

trayaḥ prācīnā rāja.mārgās traya udīcīnā iti vāstu.vibhāgaḥ | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.02◌ EeseDharma mein verified

sa dvādaśa.dvāro yukta.udaka.bhramac.channa.pathaḥ | 2 |

Roman reading

sa dvādaśa.dvāro yukta.udaka.bhramac.channa.pathaḥ | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.03◌ EeseDharma mein verified

catur.daṇḍa.antarā rathyāḥ | 3 |

Roman reading

catur.daṇḍa.antarā rathyāḥ | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.04◌ EeseDharma mein verified

rāja.mārga.droṇa.mukha.sthānīya.rāṣṭra.vivīta.pathāḥ samyānīya.vyūha.śmaśāna.grāma.pathāś ca-aṣṭa.daṇḍāḥ | 4 |

Roman reading

rāja.mārga.droṇa.mukha.sthānīya.rāṣṭra.vivīta.pathāḥ samyānīya.vyūha.śmaśāna.grāma.pathāś ca-aṣṭa.daṇḍāḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.05◌ EeseDharma mein verified

catur.daṇḍaḥ setu.vana.pathaḥ, dvi.daṇḍo hasti.kṣetra.pathaḥ, pañca.aratnayo ratha.pathaḥ, catvāraḥ paśu.pathaḥ, dvau kṣudra.paśu.manuṣya.pathaḥ | 5 |

Roman reading

catur.daṇḍaḥ setu.vana.pathaḥ, dvi.daṇḍo hasti.kṣetra.pathaḥ, pañca.aratnayo ratha.pathaḥ, catvāraḥ paśu.pathaḥ, dvau kṣudra.paśu.manuṣya.pathaḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.06◌ EeseDharma mein verified

pravīre vāstuni rāja.niveśaś cāturvarṇya.samājīve | 6 |

Roman reading

pravīre vāstuni rāja.niveśaś cāturvarṇya.samājīve | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.07◌ EeseDharma mein verified

vāstu.hṛdayād uttare nava.bhāge yathā.ukta.vidhānam antaḥpuraṃ prān.mukham udan.mukhaṃ vā kārayet | 7 |

Roman reading

vāstu.hṛdayād uttare nava.bhāge yathā.ukta.vidhānam antaḥpuraṃ prān.mukham udan.mukhaṃ vā kārayet | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.08◌ EeseDharma mein verified

tasya pūrva.uttaraṃ bhāgam ācārya.purohita.ijyā.toya.sthānaṃ mantriṇaś ca-āvaseyuḥ, pūrva.dakṣiṇaṃ bhāgm mahānasaṃ hasti.śālā koṣṭha.agāraṃ ca | 8 |

Roman reading

tasya pūrva.uttaraṃ bhāgam ācārya.purohita.ijyā.toya.sthānaṃ mantriṇaś ca-āvaseyuḥ, pūrva.dakṣiṇaṃ bhāgm mahānasaṃ hasti.śālā koṣṭha.agāraṃ ca | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.09◌ EeseDharma mein verified

tataḥ paraṃ gandha.mālya.rasa.paṇyāḥ prasādhana.kāravaḥ kṣatriyāś ca pūrvāṃ diśam adhivaseyuḥ | 9 |

Roman reading

tataḥ paraṃ gandha.mālya.rasa.paṇyāḥ prasādhana.kāravaḥ kṣatriyāś ca pūrvāṃ diśam adhivaseyuḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.10◌ EeseDharma mein verified

dakṣiṇa.pūrvaṃ bhāgaṃ bhāṇḍa.agāram akṣa.paṭalaṃ karma.niṣadyāś ca, dakṣiṇa.paścimaṃ bhāgaṃ kupya.gṛham āyudha.agāraṃ ca | 10 |

Roman reading

dakṣiṇa.pūrvaṃ bhāgaṃ bhāṇḍa.agāram akṣa.paṭalaṃ karma.niṣadyāś ca, dakṣiṇa.paścimaṃ bhāgaṃ kupya.gṛham āyudha.agāraṃ ca | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.11◌ EeseDharma mein verified

tataḥ paraṃ nagara.dhānya.vyāvahārika.kārmāntika.bala.adhyakṣāḥ pakva.anna.surā.māṃsa.paṇyā rūpājīvās tālāvacarā vaiśyāś ca dakṣiṇāṃ diśam adhivaseyuḥ | 11 |

Roman reading

tataḥ paraṃ nagara.dhānya.vyāvahārika.kārmāntika.bala.adhyakṣāḥ pakva.anna.surā.māṃsa.paṇyā rūpājīvās tālāvacarā vaiśyāś ca dakṣiṇāṃ diśam adhivaseyuḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.12◌ EeseDharma mein verified

paścima.dakṣiṇaṃ bhāgaṃ khara.uṣṭra.gupti.sthānaṃ karma.gṛhaṃ ca, paścima.uttaraṃ bhāgaṃ yāna.ratha.śālāḥ | 12 |

Roman reading

paścima.dakṣiṇaṃ bhāgaṃ khara.uṣṭra.gupti.sthānaṃ karma.gṛhaṃ ca, paścima.uttaraṃ bhāgaṃ yāna.ratha.śālāḥ | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.13◌ EeseDharma mein verified

tataḥ param ūrṇā.sūtra.veṇu.carma.varma.śastra.āvaraṇa.kāravaḥ śūdrāś ca paścimāṃ diśam adhivaseyuḥ | 13 |

Roman reading

tataḥ param ūrṇā.sūtra.veṇu.carma.varma.śastra.āvaraṇa.kāravaḥ śūdrāś ca paścimāṃ diśam adhivaseyuḥ | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.14◌ EeseDharma mein verified

uttara.paścimaṃ bhāgaṃ paṇya.bhaiṣajya.gṛham, uttara.pūrvaṃ bhāgaṃ kośo gava.aśvaṃ ca | 14 |

Roman reading

uttara.paścimaṃ bhāgaṃ paṇya.bhaiṣajya.gṛham, uttara.pūrvaṃ bhāgaṃ kośo gava.aśvaṃ ca | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.15◌ EeseDharma mein verified

tataḥ paraṃ nagara.rāja.devatā.loha.maṇi.kāravo brāhmaṇāś ca-uttarāṃ diśam adhivaseyuḥ | 15 |

Roman reading

tataḥ paraṃ nagara.rāja.devatā.loha.maṇi.kāravo brāhmaṇāś ca-uttarāṃ diśam adhivaseyuḥ | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.16◌ EeseDharma mein verified

vāstuc.chidra.anuśāleṣu śreṇī.prapaṇi.nikāyā āvaseyuḥ | 16 |

Roman reading

vāstuc.chidra.anuśāleṣu śreṇī.prapaṇi.nikāyā āvaseyuḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.17◌ EeseDharma mein verified

apara.ajita.apratihata.jayanta.vaijayanta.koṣṭhān śiva.vaiśravaṇa.aśvi.śrī.madirā.gṛhāṇi ca pura.madhye kārayet | 17 |

Roman reading

apara.ajita.apratihata.jayanta.vaijayanta.koṣṭhān śiva.vaiśravaṇa.aśvi.śrī.madirā.gṛhāṇi ca pura.madhye kārayet | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.18◌ EeseDharma mein verified

yathā.uddeśaṃ vāstu.devatāḥ sthāpayet | 18 |

Roman reading

yathā.uddeśaṃ vāstu.devatāḥ sthāpayet | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.19◌ EeseDharma mein verified

brāhma.aindra.yāmya.saināpatyāni dvārāṇi | 19 |

Roman reading

brāhma.aindra.yāmya.saināpatyāni dvārāṇi | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.20◌ EeseDharma mein verified

bahiḥ parikhāyā dhanuḥ.śata.apakṛṣṭāś caitya.puṇya.sthāna.vana.setu.bandhāḥ kāryāḥ, yathā.diśaṃ ca dig.devatāḥ | 20 |

Roman reading

bahiḥ parikhāyā dhanuḥ.śata.apakṛṣṭāś caitya.puṇya.sthāna.vana.setu.bandhāḥ kāryāḥ, yathā.diśaṃ ca dig.devatāḥ | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.21◌ EeseDharma mein verified

uttaraḥ pūrvo vā śmaśāna.bhāgo varṇa.uttamānām, dakṣiṇena śmaśānaṃ varṇa.avarāṇām | 21 |

Roman reading

uttaraḥ pūrvo vā śmaśāna.bhāgo varṇa.uttamānām, dakṣiṇena śmaśānaṃ varṇa.avarāṇām | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.22◌ EeseDharma mein verified

tasya-atikrame pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 22 |

Roman reading

tasya-atikrame pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.23◌ EeseDharma mein verified

pāṣaṇḍa.caṇḍālānāṃ śmaśāna.ante vāsaḥ | 23 |

Roman reading

pāṣaṇḍa.caṇḍālānāṃ śmaśāna.ante vāsaḥ | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.24◌ EeseDharma mein verified

karma.anta.kṣetra.vaśena kuṭumbināṃ sīmānaṃ sthāpayet | 24 |

Roman reading

karma.anta.kṣetra.vaśena kuṭumbināṃ sīmānaṃ sthāpayet | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.25◌ EeseDharma mein verified

teṣu puṣpa.phala.vāṭān dhānya.paṇya.nicayāṃś ca-anujñātāḥ kuryuḥ | 25 |

Roman reading

teṣu puṣpa.phala.vāṭān dhānya.paṇya.nicayāṃś ca-anujñātāḥ kuryuḥ | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.26◌ EeseDharma mein verified

daśa.kulī.vāṭaṃ kūpa.sthānam | 26 |

Roman reading

daśa.kulī.vāṭaṃ kūpa.sthānam | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.27◌ EeseDharma mein verified

sarva.sneha.dhānya.kṣāra.lavaṇa.gandha.bhaiṣajya.śuṣka.śāka.yavasa.- vallūra.tṛṇa.kāṣṭha.loha.carma.aṅgāra.snāyu.viṣa.viṣāṇa.veṇu.valkala.- sāra.dāru.praharaṇa.āvaraṇa.aśma.nicayān aneka.varṣa.upabhoga.sahān kārayet | 27 |

Roman reading

sarva.sneha.dhānya.kṣāra.lavaṇa.gandha.bhaiṣajya.śuṣka.śāka.yavasa.- vallūra.tṛṇa.kāṣṭha.loha.carma.aṅgāra.snāyu.viṣa.viṣāṇa.veṇu.valkala.- sāra.dāru.praharaṇa.āvaraṇa.aśma.nicayān aneka.varṣa.upabhoga.sahān kārayet | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.28◌ EeseDharma mein verified

navena-anavaṃ śodhayet | 28 |

Roman reading

navena-anavaṃ śodhayet | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.29◌ EeseDharma mein verified

hasti.aśva.ratha.pādātam aneka.mukhyam avasthāpayet | 29 |

Roman reading

hasti.aśva.ratha.pādātam aneka.mukhyam avasthāpayet | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.30◌ EeseDharma mein verified

aneka.mukhyaṃ hi paraspara.bhayāt para.upajāpaṃ na-upaiti | 30 |

Roman reading

aneka.mukhyaṃ hi paraspara.bhayāt para.upajāpaṃ na-upaiti | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.4.31◌ EeseDharma mein verified

etena-anta.pāla.durga.saṃskārā vyākhyātāḥ | 31 |

Roman reading

etena-anta.pāla.durga.saṃskārā vyākhyātāḥ | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.