EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 57

Book 2 · Adhyay 36

Book 2 · Chapter 36

45 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ02.36.01◌ EeseDharma mein verified

samāhartṛvan nāgariko nagaraṃ cintayet | 1 |

Roman reading

samāhartṛvan nāgariko nagaraṃ cintayet | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.02◌ EeseDharma mein verified

daśa.kulīṃ gopo viṃśati.kulīṃ catvāriṃśat.kulīṃ vā | 2 |

Roman reading

daśa.kulīṃ gopo viṃśati.kulīṃ catvāriṃśat.kulīṃ vā | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.03◌ EeseDharma mein verified

sa tasyāṃ strī.puruṣāṇāṃ jāti.gotra.nāma.karmabhiḥ jaṅgha.agram āya.vyayau ca vidyāt | 3 |

Roman reading

sa tasyāṃ strī.puruṣāṇāṃ jāti.gotra.nāma.karmabhiḥ jaṅgha.agram āya.vyayau ca vidyāt | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.04◌ EeseDharma mein verified

evaṃ durga.catur.bhāgaṃ sthānikaś cintayet | 4 |

Roman reading

evaṃ durga.catur.bhāgaṃ sthānikaś cintayet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.05◌ EeseDharma mein verified

dharma.āvasathinaḥ pāṣaṇḍi.pathikān āvedya vāsayeyuḥ, sva.pratyayāś ca tapasvinaḥ śrotriyāṃś ca | 5 |

Roman reading

dharma.āvasathinaḥ pāṣaṇḍi.pathikān āvedya vāsayeyuḥ, sva.pratyayāś ca tapasvinaḥ śrotriyāṃś ca | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.06◌ EeseDharma mein verified

kāru.śilpinaḥ sva.karma.sthāneṣu sva.janaṃ vāsayeyuḥ, vaidehakāś ca-anyonyaṃ sva.karma.sthāneṣu | 6 |

Roman reading

kāru.śilpinaḥ sva.karma.sthāneṣu sva.janaṃ vāsayeyuḥ, vaidehakāś ca-anyonyaṃ sva.karma.sthāneṣu | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.07◌ EeseDharma mein verified

paṇyānām adeśa.kāla.vikretāram asvakaraṇaṃ ca nivedayeyuḥ | 7 |

Roman reading

paṇyānām adeśa.kāla.vikretāram asvakaraṇaṃ ca nivedayeyuḥ | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.08◌ EeseDharma mein verified

śauṇḍika.pākva.māṃsika.audanika.rūpa.ājīvāḥ parijñātam āvāsayeyuḥ | 8 |

Roman reading

śauṇḍika.pākva.māṃsika.audanika.rūpa.ājīvāḥ parijñātam āvāsayeyuḥ | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.09◌ EeseDharma mein verified

ativyaya.kartāram atyāhita.karmāṇaṃ ca nivedayeyuḥ | 9 |

Roman reading

ativyaya.kartāram atyāhita.karmāṇaṃ ca nivedayeyuḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.10◌ EeseDharma mein verified

cikitsakaḥ pracchanna.vraṇa.pratīkāra.kārayitāram apathya.kāriṇaṃ ca gṛha.svāmī ca nivedya gopa.sthānikayor mucyeta, anyathā tulya.doṣaḥ syāt | 10 |

Roman reading

cikitsakaḥ pracchanna.vraṇa.pratīkāra.kārayitāram apathya.kāriṇaṃ ca gṛha.svāmī ca nivedya gopa.sthānikayor mucyeta, anyathā tulya.doṣaḥ syāt | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.11◌ EeseDharma mein verified

prasthita.āgatau ca nivedayet, anyathā rātri.doṣaṃ bhajeta | 11 |

Roman reading

prasthita.āgatau ca nivedayet, anyathā rātri.doṣaṃ bhajeta | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.12◌ EeseDharma mein verified

kṣema.rātriṣu tri.paṇaṃ dadyāt | 12 |

Roman reading

kṣema.rātriṣu tri.paṇaṃ dadyāt | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.13◌ EeseDharma mein verified

pathika.utpathikāś ca bahir.antaś ca nagarasya deva.gṛha.puṇya.sthāna.vana.śmaśāneṣu sa-vraṇam aniṣṭa.upakaraṇam udbhāṇḍī.kṛtam āvignam atisvapnam adhva.klāntam apūrvaṃ vā gṛhṇīyuḥ | 13 |

Roman reading

pathika.utpathikāś ca bahir.antaś ca nagarasya deva.gṛha.puṇya.sthāna.vana.śmaśāneṣu sa-vraṇam aniṣṭa.upakaraṇam udbhāṇḍī.kṛtam āvignam atisvapnam adhva.klāntam apūrvaṃ vā gṛhṇīyuḥ | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.14◌ EeseDharma mein verified

evam abhyantare śūnya.niveśa.āveśana.śauṇḍika.audanika.pākva.māṃsika.dyūta.- pāṣaṇḍa.āvāseṣu vicayaṃ kuryuḥ | 14 |

Roman reading

evam abhyantare śūnya.niveśa.āveśana.śauṇḍika.audanika.pākva.māṃsika.dyūta.- pāṣaṇḍa.āvāseṣu vicayaṃ kuryuḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.15◌ EeseDharma mein verified

agni.pratīkāraṃ ca grīṣme | 15 |

Roman reading

agni.pratīkāraṃ ca grīṣme | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.16◌ EeseDharma mein verified

madhyamayor ahnaś catur.bhāgayor aṣṭa.bhāgo 'gni.daṇḍaḥ | 16 |

Roman reading

madhyamayor ahnaś catur.bhāgayor aṣṭa.bhāgo 'gni.daṇḍaḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.17◌ EeseDharma mein verified

bahir.adhiśrayaṇaṃ vā kuryuḥ | 17 |

Roman reading

bahir.adhiśrayaṇaṃ vā kuryuḥ | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.18◌ EeseDharma mein verified

pādaḥ pañca.ghaṭīnāṃ kumbha.droṇi.nihśreṇī.paraśu.śūrpa.aṅkuśa.kaca.grahaṇī.dṛtīnāṃ ca-akaraṇe | 18 |

Roman reading

pādaḥ pañca.ghaṭīnāṃ kumbha.droṇi.nihśreṇī.paraśu.śūrpa.aṅkuśa.kaca.grahaṇī.dṛtīnāṃ ca-akaraṇe | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.19◌ EeseDharma mein verified

tṛṇa.kaṭac.channāny apanayet | 19 |

Roman reading

tṛṇa.kaṭac.channāny apanayet | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.20◌ EeseDharma mein verified

agni.jīvina ekasthān vāsayet | 20 |

Roman reading

agni.jīvina ekasthān vāsayet | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.21◌ EeseDharma mein verified

sva.gṛha.pradvāreṣu gṛha.svāmino vaseyuḥ asampātino rātrau | 21 |

Roman reading

sva.gṛha.pradvāreṣu gṛha.svāmino vaseyuḥ asampātino rātrau | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.22◌ EeseDharma mein verified

rathyāsu kuṭa.vrajāḥ sahasraṃ tiṣṭheyuḥ, catuṣpatha.dvāra.rāja.parigraheṣu ca | 22 |

Roman reading

rathyāsu kuṭa.vrajāḥ sahasraṃ tiṣṭheyuḥ, catuṣpatha.dvāra.rāja.parigraheṣu ca | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.23◌ EeseDharma mein verified

pradīptam anabhidhāvato gṛha.svāmino dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, ṣaṭ.paṇo 'vakrayiṇaḥ | 23 |

Roman reading

pradīptam anabhidhāvato gṛha.svāmino dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ, ṣaṭ.paṇo 'vakrayiṇaḥ | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.24◌ EeseDharma mein verified

pramādād dīpteṣu catuṣ.pañcāśat.paṇo daṇḍaḥ | 24 |

Roman reading

pramādād dīpteṣu catuṣ.pañcāśat.paṇo daṇḍaḥ | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.25◌ EeseDharma mein verified

pradīpiko 'gninā vadhyaḥ | 25 |

Roman reading

pradīpiko 'gninā vadhyaḥ | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.26◌ EeseDharma mein verified

pāṃsu.nyāse rathyāyām aṣṭa.bhāgo daṇḍaḥ, paṅka.udaka.samnirodhe pādaḥ | 26 |

Roman reading

pāṃsu.nyāse rathyāyām aṣṭa.bhāgo daṇḍaḥ, paṅka.udaka.samnirodhe pādaḥ | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.27◌ EeseDharma mein verified

rāja.mārge dvi.guṇaḥ | 27 |

Roman reading

rāja.mārge dvi.guṇaḥ | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.28◌ EeseDharma mein verified

paṇya.sthāna.udaka.sthāna.deva.gṛha.rāja.parigraheṣu paṇa.uttarā viṣṭā.daṇḍāḥ, mūtreṣv ardha.daṇḍāḥ | 28 |

Roman reading

paṇya.sthāna.udaka.sthāna.deva.gṛha.rāja.parigraheṣu paṇa.uttarā viṣṭā.daṇḍāḥ, mūtreṣv ardha.daṇḍāḥ | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.29◌ EeseDharma mein verified

bhaiṣajya.vyādhi.bhaya.nimittam adaṇḍyāḥ | 29 |

Roman reading

bhaiṣajya.vyādhi.bhaya.nimittam adaṇḍyāḥ | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.30◌ EeseDharma mein verified

mārjāra.śva.nakula.sarpa.pretānāṃ nagarasya.antar.utsarge tri.paṇo daṇḍaḥ, khara.uṣṭra.aśvatara.aśva.pretānāṃ ṣaṭ.paṇaḥ, manuṣya.pretānāṃ pañcāśat.paṇaḥ | 30 |

Roman reading

mārjāra.śva.nakula.sarpa.pretānāṃ nagarasya.antar.utsarge tri.paṇo daṇḍaḥ, khara.uṣṭra.aśvatara.aśva.pretānāṃ ṣaṭ.paṇaḥ, manuṣya.pretānāṃ pañcāśat.paṇaḥ | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.31◌ EeseDharma mein verified

mārga.viparyāse śava.dvārād anyataś ca śava.nirṇayane pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 31 |

Roman reading

mārga.viparyāse śava.dvārād anyataś ca śava.nirṇayane pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.32◌ EeseDharma mein verified

dvāḥ.sthānāṃ dviśatam | 32 |

Roman reading

dvāḥ.sthānāṃ dviśatam | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.33◌ EeseDharma mein verified

śmaśānād anyatra nyāse dahane ca dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 33 |

Roman reading

śmaśānād anyatra nyāse dahane ca dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.34◌ EeseDharma mein verified

viṣaṇṇa.alikam ubhayator ātraṃ yāma.tūryam | 34 |

Roman reading

viṣaṇṇa.alikam ubhayator ātraṃ yāma.tūryam | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.35◌ EeseDharma mein verified

tūrya.śabde rājño gṛha.abhyāśe sa.pāda.paṇaṃ.akṣaṇa.tāḍanaṃ prathama.paścima.yāmikam, madhyama.yāmikaṃ dvi.guṇam, antaś.catur.guṇam | 35 |

Roman reading

tūrya.śabde rājño gṛha.abhyāśe sa.pāda.paṇaṃ.akṣaṇa.tāḍanaṃ prathama.paścima.yāmikam, madhyama.yāmikaṃ dvi.guṇam, antaś.catur.guṇam | 35 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.36◌ EeseDharma mein verified

śaṅkanīye deśe liṅge pūrva.apadāne ca gṛhītam anuyuñjīta | 36 |

Roman reading

śaṅkanīye deśe liṅge pūrva.apadāne ca gṛhītam anuyuñjīta | 36 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.37◌ EeseDharma mein verified

rāja.parigraha.upagamane nagara.rakṣā.ārohaṇe ca madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 37 |

Roman reading

rāja.parigraha.upagamane nagara.rakṣā.ārohaṇe ca madhyamaḥ sāhasa.daṇḍaḥ | 37 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.38◌ EeseDharma mein verified

sūtikā.cikitsaka.preta.pradīpa.yāna.nāgarika.tūrya.prekṣā.agni.nimittaṃ mudrābhiś ca-agrāhyāḥ | 38 |

Roman reading

sūtikā.cikitsaka.preta.pradīpa.yāna.nāgarika.tūrya.prekṣā.agni.nimittaṃ mudrābhiś ca-agrāhyāḥ | 38 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.39◌ EeseDharma mein verified

cāra.rātriṣu pracchanna.viparīta.veṣāḥ pravrajitā daṇḍa.śastra.hastāś ca manuṣyā doṣato daṇḍyāḥ | 39 |

Roman reading

cāra.rātriṣu pracchanna.viparīta.veṣāḥ pravrajitā daṇḍa.śastra.hastāś ca manuṣyā doṣato daṇḍyāḥ | 39 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.40◌ EeseDharma mein verified

rakṣiṇām avāryaṃ vārayatāṃ vāryaṃ ca-āvārayatāṃ kṣaṇa.dvi.guṇo daṇḍaḥ | 40 |

Roman reading

rakṣiṇām avāryaṃ vārayatāṃ vāryaṃ ca-āvārayatāṃ kṣaṇa.dvi.guṇo daṇḍaḥ | 40 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.41◌ EeseDharma mein verified

striyaṃ dāsīm adhimehayatāṃ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, adāsīṃ madhyamaḥ, kṛta.avarodhām uttamaḥ, kula.striyaṃ vadhaḥ | 41 |

Roman reading

striyaṃ dāsīm adhimehayatāṃ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, adāsīṃ madhyamaḥ, kṛta.avarodhām uttamaḥ, kula.striyaṃ vadhaḥ | 41 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.42◌ EeseDharma mein verified

cetana.acetanikaṃ rātri.doṣam aśaṃsato nāgarikasya doṣa.anurūpo daṇḍaḥ, pramāda.sthāne ca | 42 |

Roman reading

cetana.acetanikaṃ rātri.doṣam aśaṃsato nāgarikasya doṣa.anurūpo daṇḍaḥ, pramāda.sthāne ca | 42 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.43◌ EeseDharma mein verified

nityam udaka.sthāna.mārga.bhramac.channa.patha.vapra.prākāra.rakṣā.avekṣaṇaṃ naṣṭa.prasmṛta.apasṛtānāṃ ca rakṣaṇam | 43 |

Roman reading

nityam udaka.sthāna.mārga.bhramac.channa.patha.vapra.prākāra.rakṣā.avekṣaṇaṃ naṣṭa.prasmṛta.apasṛtānāṃ ca rakṣaṇam | 43 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.44◌ EeseDharma mein verified

bandhana.agāre ca bāla.vṛddha.vyādhita.anāthānāṃ jāta.nakṣatra.paurṇamāsīṣu visargaḥ | 44 |

Roman reading

bandhana.agāre ca bāla.vṛddha.vyādhita.anāthānāṃ jāta.nakṣatra.paurṇamāsīṣu visargaḥ | 44 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.36.45◌ EeseDharma mein verified

paṇya.śīlāḥ samaya.anubaddhā vā doṣa.niṣkrayaṃ dadyuḥ | 45 |

Roman reading

paṇya.śīlāḥ samaya.anubaddhā vā doṣa.niṣkrayaṃ dadyuḥ | 45 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.