EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 52

Book 2 · Adhyay 31

Book 2 · Chapter 31

17 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ02.31.01◌ EeseDharma mein verified

hasty.adhyakṣo hasti.vana.rakṣāṃ damya.karma.kṣāntānāṃ hasti.hastinī.kalabhānāṃ śālā.sthāna.śayyā.karma.vidhā.yavasa.pramāṇaṃ karmasv āyogaṃ bandhana.upakaraṇaṃ sāṅgrāmikam alaṅkāraṃ cikitsaka.anīkastha.aupasthāyika.vargaṃ ca-anutiṣṭhet | 1 |

Roman reading

hasty.adhyakṣo hasti.vana.rakṣāṃ damya.karma.kṣāntānāṃ hasti.hastinī.kalabhānāṃ śālā.sthāna.śayyā.karma.vidhā.yavasa.pramāṇaṃ karmasv āyogaṃ bandhana.upakaraṇaṃ sāṅgrāmikam alaṅkāraṃ cikitsaka.anīkastha.aupasthāyika.vargaṃ ca-anutiṣṭhet | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.02◌ EeseDharma mein verified

hasty.āyāma.dvi.guṇa.utsedha.viṣkambha.āyāmāṃ hastinī.sthāna.adhikāṃ sapragrīvāṃ kumārī.saṅgrahāṃ prān.mukhīm udan.mukhīṃ vā śālāṃ niveśayet | 2 |

Roman reading

hasty.āyāma.dvi.guṇa.utsedha.viṣkambha.āyāmāṃ hastinī.sthāna.adhikāṃ sapragrīvāṃ kumārī.saṅgrahāṃ prān.mukhīm udan.mukhīṃ vā śālāṃ niveśayet | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.03◌ EeseDharma mein verified

hasty.āyāma.catur.aśra.ślakṣṇa.ālāna.stambha.phalaka.āstarakaṃ sa-mūtra.purīṣa.utsargaṃ sthānaṃ niveśayet | 3 |

Roman reading

hasty.āyāma.catur.aśra.ślakṣṇa.ālāna.stambha.phalaka.āstarakaṃ sa-mūtra.purīṣa.utsargaṃ sthānaṃ niveśayet | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.04◌ EeseDharma mein verified

sthāna.samāṃ śayyām ardha.apāśrayāṃ durge sāmnāhya.aupavāhyānāṃ bahir damya.vyālānām | 4 |

Roman reading

sthāna.samāṃ śayyām ardha.apāśrayāṃ durge sāmnāhya.aupavāhyānāṃ bahir damya.vyālānām | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.05◌ EeseDharma mein verified

prathama.saptama aṣṭama.bhāgāv ahnaḥ snāna.kālau, tad.anantaraṃ vidhāyāḥ | 5 |

Roman reading

prathama.saptama aṣṭama.bhāgāv ahnaḥ snāna.kālau, tad.anantaraṃ vidhāyāḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.06◌ EeseDharma mein verified

pūrva.ahne vyāyāma.kālaḥ, paśca.ahnaḥ pratipāna.kālaḥ | 6 |

Roman reading

pūrva.ahne vyāyāma.kālaḥ, paśca.ahnaḥ pratipāna.kālaḥ | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.07◌ EeseDharma mein verified

rātri.bhāgau dvau svapna.kālā, tri.bhāgaḥ saṃveśana.utthānikaḥ | 7 |

Roman reading

rātri.bhāgau dvau svapna.kālā, tri.bhāgaḥ saṃveśana.utthānikaḥ | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.08◌ EeseDharma mein verified

grīṣme grahaṇa.kālaḥ | 8 |

Roman reading

grīṣme grahaṇa.kālaḥ | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.09◌ EeseDharma mein verified

viṃśati.varṣo grāhyaḥ | 9 |

Roman reading

viṃśati.varṣo grāhyaḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.10◌ EeseDharma mein verified

vikko moḍho makkaṇo vyāthito garbhiṇī dhenukā hastinī ca-agrāhyāḥ | 10 |

Roman reading

vikko moḍho makkaṇo vyāthito garbhiṇī dhenukā hastinī ca-agrāhyāḥ | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.11◌ EeseDharma mein verified

sapta.aratni utsedho nava.āyāmo daśa pariṇāhaḥ pramāṇataś catvāriṃśad.varṣo bhavaty uttamaḥ, triṃśad.varṣo madhyamaḥ, pañca.viṃśati.varṣo 'varaḥ | 11 |

Roman reading

sapta.aratni utsedho nava.āyāmo daśa pariṇāhaḥ pramāṇataś catvāriṃśad.varṣo bhavaty uttamaḥ, triṃśad.varṣo madhyamaḥ, pañca.viṃśati.varṣo 'varaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.12◌ EeseDharma mein verified

tayoḥ pāda.avaro vidhā.vidhiḥ | 12 |

Roman reading

tayoḥ pāda.avaro vidhā.vidhiḥ | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.13◌ EeseDharma mein verified

aratnau taṇula.droṇaḥ, ardha.āḍhakaṃ tailasya, sarpiṣas trayaḥ prasthāḥ, daśa.palaṃ lavaṇasya, māṃsaṃ pañcāśat.palikam, rasasya-āḍhakaṃ dvi.guṇaṃ vā dadhnaḥ piṇḍa.kledana.artham, kṣāra.daśa.palikaṃ madyasya-āḍhakaṃ dvi.guṇaṃ vā payasaḥ pratipānam, gātra.avasekas taila.prasthaḥ, śiraso 'ṣṭa.bhāgaḥ prādīpikaś ca, yavasasya dvau bhārau sa-pādau, śaṣpasya śuṣkasya-ardha.tṛtīyo bhāraḥ, kaḍaṅkarasya-aniyamaḥ | 13 |

Roman reading

aratnau taṇula.droṇaḥ, ardha.āḍhakaṃ tailasya, sarpiṣas trayaḥ prasthāḥ, daśa.palaṃ lavaṇasya, māṃsaṃ pañcāśat.palikam, rasasya-āḍhakaṃ dvi.guṇaṃ vā dadhnaḥ piṇḍa.kledana.artham, kṣāra.daśa.palikaṃ madyasya-āḍhakaṃ dvi.guṇaṃ vā payasaḥ pratipānam, gātra.avasekas taila.prasthaḥ, śiraso 'ṣṭa.bhāgaḥ prādīpikaś ca, yavasasya dvau bhārau sa-pādau, śaṣpasya śuṣkasya-ardha.tṛtīyo bhāraḥ, kaḍaṅkarasya-aniyamaḥ | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.14◌ EeseDharma mein verified

sapta.aratninā tulya.bhojano 'ṣṭa.aratnir atyarālaḥ | 14 |

Roman reading

sapta.aratninā tulya.bhojano 'ṣṭa.aratnir atyarālaḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.15◌ EeseDharma mein verified

yathā.hastam avaśeṣaḥ ṣaḍ.aratniḥ pañca.aratniś ca | 15 |

Roman reading

yathā.hastam avaśeṣaḥ ṣaḍ.aratniḥ pañca.aratniś ca | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.16◌ EeseDharma mein verified

kṣīra.yāvasiko vikkaḥ krīḍā.arthaṃ grāhyaḥ | 16 |

Roman reading

kṣīra.yāvasiko vikkaḥ krīḍā.arthaṃ grāhyaḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.31.17◌ EeseDharma mein verified

sañjāta.lohitā praticchannā samlipta.pakṣā sama.kakṣyā vyatikīrṇa.māṃsā sama.talpa.talā jāta.droṇikā-iti śobhāḥ | 17 |

Roman reading

sañjāta.lohitā praticchannā samlipta.pakṣā sama.kakṣyā vyatikīrṇa.māṃsā sama.talpa.talā jāta.droṇikā-iti śobhāḥ | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.