EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 50

Book 2 · Adhyay 29

Book 2 · Chapter 29

47 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ02.29.01◌ EeseDharma mein verified

go.adhyakṣo vetana.upagrāhikaṃ kara.pratikaraṃ bhagna.utsṛṣṭakaṃ bhāga.anupraviṣṭakaṃ vraja.paryagraṃ naṣṭaṃ vinaṣṭaṃ kṣīra.ghṛta.sañjātaṃ ca-upalabheta | 1 |

Roman reading

go.adhyakṣo vetana.upagrāhikaṃ kara.pratikaraṃ bhagna.utsṛṣṭakaṃ bhāga.anupraviṣṭakaṃ vraja.paryagraṃ naṣṭaṃ vinaṣṭaṃ kṣīra.ghṛta.sañjātaṃ ca-upalabheta | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.02◌ EeseDharma mein verified

go.pālaka.piṇḍāraka.dohaka.manthaka.lubdhakāḥ śataṃ śataṃ dhenūnāṃ hiraṇya.bhṛtāḥ pālayeyuḥ | 2 |

Roman reading

go.pālaka.piṇḍāraka.dohaka.manthaka.lubdhakāḥ śataṃ śataṃ dhenūnāṃ hiraṇya.bhṛtāḥ pālayeyuḥ | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.03◌ EeseDharma mein verified

kṣīra.ghṛta.bhṛtā hi vatsān upahanyuḥ | iti vetana.upagrāhikam | 3 |

Roman reading

kṣīra.ghṛta.bhṛtā hi vatsān upahanyuḥ | iti vetana.upagrāhikam | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.04◌ EeseDharma mein verified

jaradgu.dhenu.garbhiṇī.paṣṭhauhī.vatsatarīṇāṃ sama.vibhāgaṃ rūpa.śatam ekaḥ pālayet | 4 |

Roman reading

jaradgu.dhenu.garbhiṇī.paṣṭhauhī.vatsatarīṇāṃ sama.vibhāgaṃ rūpa.śatam ekaḥ pālayet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.05◌ EeseDharma mein verified

ghṛtasya-aṣṭau vārakān paṇikaṃ puccham aṅka.carma ca vārṣikaṃ dadyāt | iti kara.pratikaraḥ | 5 |

Roman reading

ghṛtasya-aṣṭau vārakān paṇikaṃ puccham aṅka.carma ca vārṣikaṃ dadyāt | iti kara.pratikaraḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.06◌ EeseDharma mein verified

vyādhitā.nyaṅgā.ananya.dohī.durdohā.putraghnīnāṃ ca sama.vibhāgaṃ rūpa.śataṃ pālayantas taj.jātikaṃ bhāgaṃ dadyuḥ | iti bhagna.utṣṛṣṭakam | 6 |

Roman reading

vyādhitā.nyaṅgā.ananya.dohī.durdohā.putraghnīnāṃ ca sama.vibhāgaṃ rūpa.śataṃ pālayantas taj.jātikaṃ bhāgaṃ dadyuḥ | iti bhagna.utṣṛṣṭakam | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.07◌ EeseDharma mein verified

para.cakra.aṭavī.bhayād anupraviṣṭānāṃ paśūnāṃ pālana.dharmeṇa daśa.bhagaṃ dadyuḥ | iti bhāga.anupraviṣṭakam | 7 |

Roman reading

para.cakra.aṭavī.bhayād anupraviṣṭānāṃ paśūnāṃ pālana.dharmeṇa daśa.bhagaṃ dadyuḥ | iti bhāga.anupraviṣṭakam | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.08◌ EeseDharma mein verified

vatsā vatsatarā damyā vahino vṛṣā ukṣāṇaś ca puṅgavāḥ, yuga.vāhana.śakaṭa.vahā vṛṣabhāḥ sūnā.mahiṣāḥ pṛṣṭa.skandha.vāhinaś ca mahiṣāḥ, vatsikā vatsatarī paṣṭahuhī garbhiṇī dhenuś ca-aprajātā vandhyāś ca gāvo mahiṣyaś ca, māsa.dvi.māsa.jātās tāsām upajā vatsā vatsikāś ca | 8 |

Roman reading

vatsā vatsatarā damyā vahino vṛṣā ukṣāṇaś ca puṅgavāḥ, yuga.vāhana.śakaṭa.vahā vṛṣabhāḥ sūnā.mahiṣāḥ pṛṣṭa.skandha.vāhinaś ca mahiṣāḥ, vatsikā vatsatarī paṣṭahuhī garbhiṇī dhenuś ca-aprajātā vandhyāś ca gāvo mahiṣyaś ca, māsa.dvi.māsa.jātās tāsām upajā vatsā vatsikāś ca | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.09◌ EeseDharma mein verified

māsa.dvi.māsa.jātān aṅkayet | 9 |

Roman reading

māsa.dvi.māsa.jātān aṅkayet | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.10◌ EeseDharma mein verified

māsa.dvi.māsa.paryuṣitam aṅkayet | 10 |

Roman reading

māsa.dvi.māsa.paryuṣitam aṅkayet | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.11◌ EeseDharma mein verified

aṅkaṃ cihnaṃ varṇaṃ śṛṅga.antaraṃ ca lakṣaṇam evam upajā nibandhayet | iti vraja.paryagram | 11 |

Roman reading

aṅkaṃ cihnaṃ varṇaṃ śṛṅga.antaraṃ ca lakṣaṇam evam upajā nibandhayet | iti vraja.paryagram | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.12◌ EeseDharma mein verified

cora.hṛtam anya.yūtha.praviṣṭam avalīnaṃ vā naṣṭam | 12 |

Roman reading

cora.hṛtam anya.yūtha.praviṣṭam avalīnaṃ vā naṣṭam | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.13◌ EeseDharma mein verified

paṅka.viṣama.vyādhi.jarā.toya.āhāra.avasannaṃ vṛkṣa.taṭa.kāṣṭha.śilā.abhihatam īśāna.vyāla.sarpa.grāha.dāva.agni.vipannaṃ vinaṣṭam | 13 |

Roman reading

paṅka.viṣama.vyādhi.jarā.toya.āhāra.avasannaṃ vṛkṣa.taṭa.kāṣṭha.śilā.abhihatam īśāna.vyāla.sarpa.grāha.dāva.agni.vipannaṃ vinaṣṭam | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.14◌ EeseDharma mein verified

pramādād abhyāvaheyuḥ | 14 |

Roman reading

pramādād abhyāvaheyuḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.15◌ EeseDharma mein verified

evaṃ rūpa.agraṃ vidyāt | 15 |

Roman reading

evaṃ rūpa.agraṃ vidyāt | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.16◌ EeseDharma mein verified

svayaṃ hantā ghātayitā hartā hārayitā ca vadhyaḥ | 16 |

Roman reading

svayaṃ hantā ghātayitā hartā hārayitā ca vadhyaḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.17◌ EeseDharma mein verified

para.paśūnāṃ rāja.aṅkena parivartayitā rūpasya pūrvaṃ sāhasa.daṇḍaṃ dadyāt | 17 |

Roman reading

para.paśūnāṃ rāja.aṅkena parivartayitā rūpasya pūrvaṃ sāhasa.daṇḍaṃ dadyāt | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.18◌ EeseDharma mein verified

sva.deśīyānāṃ cora.hṛtaṃ pratyānīya paṇitaṃ rūpaṃ haret | 18 |

Roman reading

sva.deśīyānāṃ cora.hṛtaṃ pratyānīya paṇitaṃ rūpaṃ haret | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.19◌ EeseDharma mein verified

para.deśīyānāṃ mokṣayitā-ardhaṃ haret | 19 |

Roman reading

para.deśīyānāṃ mokṣayitā-ardhaṃ haret | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.20◌ EeseDharma mein verified

bāla.vṛddha.vyādhitānāṃ go.pālakāḥ pratikuryuḥ | 20 |

Roman reading

bāla.vṛddha.vyādhitānāṃ go.pālakāḥ pratikuryuḥ | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.21◌ EeseDharma mein verified

lubdhaka.śva.gaṇibhir apāstas tena-avyāla.parābādha.bhayam ṛtu.vibhaktam araṇyaṃ cārayeyuḥ | 21 |

Roman reading

lubdhaka.śva.gaṇibhir apāstas tena-avyāla.parābādha.bhayam ṛtu.vibhaktam araṇyaṃ cārayeyuḥ | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.22◌ EeseDharma mein verified

sarpa.vyāla.trāsana.arthaṃ go.cara.anupāta.jñāna.arthaṃ ca trasnūnāṃ ghaṇṭā.tūryaṃ ca badhnīyuḥ | 22 |

Roman reading

sarpa.vyāla.trāsana.arthaṃ go.cara.anupāta.jñāna.arthaṃ ca trasnūnāṃ ghaṇṭā.tūryaṃ ca badhnīyuḥ | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.23◌ EeseDharma mein verified

sama.vyūḍha.tīrtham akardama.grāham udakam avatārayeyuḥ pālayeyuś ca | 23 |

Roman reading

sama.vyūḍha.tīrtham akardama.grāham udakam avatārayeyuḥ pālayeyuś ca | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.24◌ EeseDharma mein verified

stena.vyāla.sarpa.grāha.gṛhītaṃ vyādhi.jarā.avasannaṃ ca-āvedayeyuḥ, anyathā rūpa.mūlyaṃ bhajeran | 24 |

Roman reading

stena.vyāla.sarpa.grāha.gṛhītaṃ vyādhi.jarā.avasannaṃ ca-āvedayeyuḥ, anyathā rūpa.mūlyaṃ bhajeran | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.25◌ EeseDharma mein verified

kāraṇa.mṛtasya-aṅka.carma go.mahiṣasya, karṇa.lakṣaṇam aja.avikānām, puccham aṅka.carma ca-aśva.khara.uṣṭrāṇām, bāla.carma.basti.pitta.snāyu.danta.khura.śṛṅga.asthīni ca-āhareyuḥ | 25 |

Roman reading

kāraṇa.mṛtasya-aṅka.carma go.mahiṣasya, karṇa.lakṣaṇam aja.avikānām, puccham aṅka.carma ca-aśva.khara.uṣṭrāṇām, bāla.carma.basti.pitta.snāyu.danta.khura.śṛṅga.asthīni ca-āhareyuḥ | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.26◌ EeseDharma mein verified

māṃsam ārdraṃ śuṣkaṃ vā vikrīṇīyuḥ | 26 |

Roman reading

māṃsam ārdraṃ śuṣkaṃ vā vikrīṇīyuḥ | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.27◌ EeseDharma mein verified

udaśvit.śva.varāhebhyo dadyuḥ | 27 |

Roman reading

udaśvit.śva.varāhebhyo dadyuḥ | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.28◌ EeseDharma mein verified

kūrcikāṃ senā.bhakta.artham āhareyuḥ | 28 |

Roman reading

kūrcikāṃ senā.bhakta.artham āhareyuḥ | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.29◌ EeseDharma mein verified

kilāṭo ghāṇa.piṇyāka.kleda.arthaḥ | 29 |

Roman reading

kilāṭo ghāṇa.piṇyāka.kleda.arthaḥ | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.30◌ EeseDharma mein verified

paśu.vikretā pādikaṃ rūpaṃ dadyāt | 30 |

Roman reading

paśu.vikretā pādikaṃ rūpaṃ dadyāt | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.31◌ EeseDharma mein verified

varṣā.śaradd.hemantān ubhayataḥ.kālaṃ duhyuḥ, śiśira.vasanta.grīṣmān eka.kālam | 31 |

Roman reading

varṣā.śaradd.hemantān ubhayataḥ.kālaṃ duhyuḥ, śiśira.vasanta.grīṣmān eka.kālam | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.32◌ EeseDharma mein verified

dvitīya.kāla.dogdhur aṅguṣṭhac.chedo daṇḍaḥ | 32 |

Roman reading

dvitīya.kāla.dogdhur aṅguṣṭhac.chedo daṇḍaḥ | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.33◌ EeseDharma mein verified

dohana.kālam atikrāmatas tat.phala.hānaṃ daṇḍaḥ | 33 |

Roman reading

dohana.kālam atikrāmatas tat.phala.hānaṃ daṇḍaḥ | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.34◌ EeseDharma mein verified

etena nasya.damya.yuga.piṅgana.vartana.kālā vyākhyātāḥ | 34 |

Roman reading

etena nasya.damya.yuga.piṅgana.vartana.kālā vyākhyātāḥ | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.35◌ EeseDharma mein verified

kṣīra.droṇe gavāṃ ghṛta.prasthaḥ, pañca.bhāga.adhiko mahiṣīṇām, dvi.bhāga.adhiko 'ja.avīnām | 35 |

Roman reading

kṣīra.droṇe gavāṃ ghṛta.prasthaḥ, pañca.bhāga.adhiko mahiṣīṇām, dvi.bhāga.adhiko 'ja.avīnām | 35 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.36◌ EeseDharma mein verified

mantho vā sarveṣāṃ pramāṇam | 36 |

Roman reading

mantho vā sarveṣāṃ pramāṇam | 36 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.37◌ EeseDharma mein verified

bhūmi.tṛṇa.udaka.viśeṣādd hi kṣīra.ghṛta.vṛddhir bhavati | 37 |

Roman reading

bhūmi.tṛṇa.udaka.viśeṣādd hi kṣīra.ghṛta.vṛddhir bhavati | 37 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.38◌ EeseDharma mein verified

yūtha.vṛṣaṃ vṛṣeṇa-avapātayataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, ghātayata uttamaḥ | 38 |

Roman reading

yūtha.vṛṣaṃ vṛṣeṇa-avapātayataḥ pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, ghātayata uttamaḥ | 38 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.39◌ EeseDharma mein verified

varṇa.avarodhena daśatī rakṣā | 39 |

Roman reading

varṇa.avarodhena daśatī rakṣā | 39 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.40◌ EeseDharma mein verified

upaniveśa.dig.vibhāgo go.pracārād bala-anvayato vā gavāṃ rakṣā.sāmarthyāc ca | 40 |

Roman reading

upaniveśa.dig.vibhāgo go.pracārād bala-anvayato vā gavāṃ rakṣā.sāmarthyāc ca | 40 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.41◌ EeseDharma mein verified

ajāvīnāṃ ṣaṇ.māsikī.mūrṇāṃ grāhayet | 41 |

Roman reading

ajāvīnāṃ ṣaṇ.māsikī.mūrṇāṃ grāhayet | 41 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.42◌ EeseDharma mein verified

tena-aśva.khara.uṣṭra.varāha.vrajā vyākhyātāḥ | 42 |

Roman reading

tena-aśva.khara.uṣṭra.varāha.vrajā vyākhyātāḥ | 42 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.43◌ EeseDharma mein verified

balīvardānāṃ nasya.aśva.bhadra.gati.vāhināṃ yava.sasya.ardha.bhāras tṛṇasya dvi.guṇam, tulā ghāṇa.piṇyākasya, daśa.āḍhakaṃ kaṇa.kuṇḍakasya, pañca.palikaṃ mukha.lavanAm, taila.kuḍubo nasyaṃ prasthaḥ pānaṃ, māṃsa.tulā, dadhnaś ca-āḍhakam, yava.droṇaṃ māṣāṇāṃ vā pulākaḥ, kṣīra.droṇam ardha.āḍhakaṃ vā surāyāḥ sneha.prasthaḥ kṣāra.daśa.palaṃ śṛṅgibera.palaṃ ca pratipānam | 43 |

Roman reading

balīvardānāṃ nasya.aśva.bhadra.gati.vāhināṃ yava.sasya.ardha.bhāras tṛṇasya dvi.guṇam, tulā ghāṇa.piṇyākasya, daśa.āḍhakaṃ kaṇa.kuṇḍakasya, pañca.palikaṃ mukha.lavanAm, taila.kuḍubo nasyaṃ prasthaḥ pānaṃ, māṃsa.tulā, dadhnaś ca-āḍhakam, yava.droṇaṃ māṣāṇāṃ vā pulākaḥ, kṣīra.droṇam ardha.āḍhakaṃ vā surāyāḥ sneha.prasthaḥ kṣāra.daśa.palaṃ śṛṅgibera.palaṃ ca pratipānam | 43 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.44◌ EeseDharma mein verified

pāda.ūnam aśvatara.go.kharāṇām, dvi.guṇaṃ mahiṣa.uṣṭrāṇām | 44 |

Roman reading

pāda.ūnam aśvatara.go.kharāṇām, dvi.guṇaṃ mahiṣa.uṣṭrāṇām | 44 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.45◌ EeseDharma mein verified

karma.kara.balīvardānāṃ pāyana.arthānāṃ ca dhenūnāṃ karma.kālataḥ phalataś ca vidhā.dānam | 45 |

Roman reading

karma.kara.balīvardānāṃ pāyana.arthānāṃ ca dhenūnāṃ karma.kālataḥ phalataś ca vidhā.dānam | 45 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.46◌ EeseDharma mein verified

sarveṣāṃ tṛṇa.udaka.prākāmyam | 46 |

Roman reading

sarveṣāṃ tṛṇa.udaka.prākāmyam | 46 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.29.47◌ EeseDharma mein verified

iti go.maṇḍalaṃ vyākhyātam | 47 |

Roman reading

iti go.maṇḍalaṃ vyākhyātam | 47 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.