EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 37

Book 2 · Adhyay 16

Book 2 · Chapter 16

24 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ02.16.01◌ EeseDharma mein verified

paṇya.adhyakṣaḥ sthala.jalajānāṃ nānā.vidhānāṃ paṇyānāṃ sthala.patha.vāri.patha.upayātānāṃ sāra.phalgv.argha.antaraṃ priya.apriyatāṃ ca vidyāt, tathā vikṣepa.saṅkṣepa.kraya.vikraya.prayoga.kālān | 1 |

Roman reading

paṇya.adhyakṣaḥ sthala.jalajānāṃ nānā.vidhānāṃ paṇyānāṃ sthala.patha.vāri.patha.upayātānāṃ sāra.phalgv.argha.antaraṃ priya.apriyatāṃ ca vidyāt, tathā vikṣepa.saṅkṣepa.kraya.vikraya.prayoga.kālān | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.02◌ EeseDharma mein verified

yac ca paṇyaṃ pracuraṃ syāt tad ekī.kṛtya-argham āropayet | 2 |

Roman reading

yac ca paṇyaṃ pracuraṃ syāt tad ekī.kṛtya-argham āropayet | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.03◌ EeseDharma mein verified

prāpte 'rghe vā-argha.antaraṃ kārayet | 3 |

Roman reading

prāpte 'rghe vā-argha.antaraṃ kārayet | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.04◌ EeseDharma mein verified

sva.bhūmijānāṃ rāja.paṇyānām eka.mukhaṃ vyavahāraṃ sthāpayet, para.bhūmijānām aneka.mukham | 4 |

Roman reading

sva.bhūmijānāṃ rāja.paṇyānām eka.mukhaṃ vyavahāraṃ sthāpayet, para.bhūmijānām aneka.mukham | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.05◌ EeseDharma mein verified

ubhayaṃ ca prajānām anugraheṇa vikrāpayet | 5 |

Roman reading

ubhayaṃ ca prajānām anugraheṇa vikrāpayet | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.06◌ EeseDharma mein verified

sthūlam api ca lābhaṃ prajānām aupaghātikaṃ vārayet | 6 |

Roman reading

sthūlam api ca lābhaṃ prajānām aupaghātikaṃ vārayet | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.07◌ EeseDharma mein verified

ajasra.paṇyānāṃ kāla.uparodhaṃ saṅkula.doṣaṃ vā na-utpādayet | 7 |

Roman reading

ajasra.paṇyānāṃ kāla.uparodhaṃ saṅkula.doṣaṃ vā na-utpādayet | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.08◌ EeseDharma mein verified

bahu.mukhaṃ vā rāja.paṇyaṃ vaidehakāḥ kṛta.arghaṃ vikrīṇīran | 8 |

Roman reading

bahu.mukhaṃ vā rāja.paṇyaṃ vaidehakāḥ kṛta.arghaṃ vikrīṇīran | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.09◌ EeseDharma mein verified

cheda.anurūpaṃ ca vaidharaṇaṃ dadyuḥ | 9 |

Roman reading

cheda.anurūpaṃ ca vaidharaṇaṃ dadyuḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.10◌ EeseDharma mein verified

ṣoḍaśa.bhāgo māna.vyājī, viṃśati.bhāgas tulā.mānam, gaṇya.paṇyānām ekādaśa.bhāgaḥ | 10 |

Roman reading

ṣoḍaśa.bhāgo māna.vyājī, viṃśati.bhāgas tulā.mānam, gaṇya.paṇyānām ekādaśa.bhāgaḥ | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.11◌ EeseDharma mein verified

para.bhūmijaṃ paṇyam anugraheṇa-āvāhayet | 11 |

Roman reading

para.bhūmijaṃ paṇyam anugraheṇa-āvāhayet | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.12◌ EeseDharma mein verified

na-avikasa.artha.vāhebhyaś ca parihāram āyati.kṣamaṃ dadyāt | 12 |

Roman reading

na-avikasa.artha.vāhebhyaś ca parihāram āyati.kṣamaṃ dadyāt | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.13◌ EeseDharma mein verified

anabhiyogaś ca-artheṣv āgantūnām, anyatra sabhyā.upakāribhyaḥ | 13 |

Roman reading

anabhiyogaś ca-artheṣv āgantūnām, anyatra sabhyā.upakāribhyaḥ | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.14◌ EeseDharma mein verified

paṇya.adhiṣṭhātāraḥ paṇya.mūlyam eka.mukhaṃ kāṣṭha.droṇyām ekac.chidra.apidhānāyāṃ nidadhyuḥ | 14 |

Roman reading

paṇya.adhiṣṭhātāraḥ paṇya.mūlyam eka.mukhaṃ kāṣṭha.droṇyām ekac.chidra.apidhānāyāṃ nidadhyuḥ | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.15◌ EeseDharma mein verified

ahnaś ca-aṣṭame bhāge paṇya.adhyakṣasya-arpayeyuḥ - "idaṃ vikrītam, idaṃ śeṣam" iti | 15 |

Roman reading

ahnaś ca-aṣṭame bhāge paṇya.adhyakṣasya-arpayeyuḥ - "idaṃ vikrītam, idaṃ śeṣam" iti | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.16◌ EeseDharma mein verified

tulā.māna.bhāṇḍaṃ ca-arpayeyuḥ | 16 |

Roman reading

tulā.māna.bhāṇḍaṃ ca-arpayeyuḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.17◌ EeseDharma mein verified

iti sva.viṣaye vyākhyātam | 17 |

Roman reading

iti sva.viṣaye vyākhyātam | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.18◌ EeseDharma mein verified

para.viṣaye tu - paṇya.pratipaṇyayor arghaṃ mūlyaṃ ca-āgamayya śulka.vartanyā-ātivāhika.gulmatara.deya.bhakta.bhāga.vyaya.śuddham udayaṃ paśyet | 18 |

Roman reading

para.viṣaye tu - paṇya.pratipaṇyayor arghaṃ mūlyaṃ ca-āgamayya śulka.vartanyā-ātivāhika.gulmatara.deya.bhakta.bhāga.vyaya.śuddham udayaṃ paśyet | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.19◌ EeseDharma mein verified

asaty udaye bhāṇḍa.nirvahaṇena paṇya.pratipaṇya.ānayanena vā lābhaṃ paśyet | 19 |

Roman reading

asaty udaye bhāṇḍa.nirvahaṇena paṇya.pratipaṇya.ānayanena vā lābhaṃ paśyet | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.20◌ EeseDharma mein verified

tataḥ sāra.pādena sthala.vyavahāram adhvanā kṣemeṇa prayojayet | 20 |

Roman reading

tataḥ sāra.pādena sthala.vyavahāram adhvanā kṣemeṇa prayojayet | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.21◌ EeseDharma mein verified

aṭavy.anta.pāla.pura.rāṣṭra.mukhyaiś ca pratisaṃsargaṃ gacched anugraha.artham | 21 |

Roman reading

aṭavy.anta.pāla.pura.rāṣṭra.mukhyaiś ca pratisaṃsargaṃ gacched anugraha.artham | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.22◌ EeseDharma mein verified

āpadi sāram ātmānaṃ vā mokṣayet | 22 |

Roman reading

āpadi sāram ātmānaṃ vā mokṣayet | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.23◌ EeseDharma mein verified

ātmano vā bhūmiṃ prāptaḥ sarva.deya.viśuddhaṃ vyavahareta | 23 |

Roman reading

ātmano vā bhūmiṃ prāptaḥ sarva.deya.viśuddhaṃ vyavahareta | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.16.24◌ EeseDharma mein verified

vāri.pathe vā yāna.bhāgaka.pathy.adana.paṇya.pratipaṇya.argha.pramāṇa.yātrā.- kāla.bhaya.pratīkāra.paṇya.pattana.cāritrāṇy upalabheta | 24 |

Roman reading

vāri.pathe vā yāna.bhāgaka.pathy.adana.paṇya.pratipaṇya.argha.pramāṇa.yātrā.- kāla.bhaya.pratīkāra.paṇya.pattana.cāritrāṇy upalabheta | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.