EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 35

Book 2 · Adhyay 14

Book 2 · Chapter 14

54 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ02.14.01◌ EeseDharma mein verified

sauvarṇikaḥ paura.jāna.padānāṃ rūpya.suvarṇam āveśanibhiḥ kārayet | 1 |

Roman reading

sauvarṇikaḥ paura.jāna.padānāṃ rūpya.suvarṇam āveśanibhiḥ kārayet | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.02◌ EeseDharma mein verified

nirdiṣṭa.kāla.kāryaṃ ca karma kuryuḥ, anirdiṣṭa.kālaṃ kārya.apadeśam | 2 |

Roman reading

nirdiṣṭa.kāla.kāryaṃ ca karma kuryuḥ, anirdiṣṭa.kālaṃ kārya.apadeśam | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.03◌ EeseDharma mein verified

kāryasya.anyathā.karaṇe vetana.nāśaḥ, tad.dvi.guṇaś ca daṇḍaḥ | 3 |

Roman reading

kāryasya.anyathā.karaṇe vetana.nāśaḥ, tad.dvi.guṇaś ca daṇḍaḥ | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.04◌ EeseDharma mein verified

kāla.atipātane pāda.hīnaṃ vetanaṃ tad.dvi.guṇaś ca daṇḍaḥ | 4 |

Roman reading

kāla.atipātane pāda.hīnaṃ vetanaṃ tad.dvi.guṇaś ca daṇḍaḥ | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.05◌ EeseDharma mein verified

yathā.varṇa.pramāṇaṃ nikṣepaṃ gṛhṇīyus tathā.vidham eva-arpayeyuḥ | 5 |

Roman reading

yathā.varṇa.pramāṇaṃ nikṣepaṃ gṛhṇīyus tathā.vidham eva-arpayeyuḥ | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.06◌ EeseDharma mein verified

kāla.antarād api ca tathā.vidham eva pratigṛhṇīyuḥ, anyatra kṣīṇa.pariśīrṇābhyām | 6 |

Roman reading

kāla.antarād api ca tathā.vidham eva pratigṛhṇīyuḥ, anyatra kṣīṇa.pariśīrṇābhyām | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.07◌ EeseDharma mein verified

āveśanibhiḥ suvarṇa.pudgala.lakṣaṇa.prayogeṣu tat.taj jānīyāt | 7 |

Roman reading

āveśanibhiḥ suvarṇa.pudgala.lakṣaṇa.prayogeṣu tat.taj jānīyāt | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.08◌ EeseDharma mein verified

tapta.kala.dhautakayoḥ kākaṇikaḥ suvarṇe kṣayo deyaḥ | 8 |

Roman reading

tapta.kala.dhautakayoḥ kākaṇikaḥ suvarṇe kṣayo deyaḥ | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.09◌ EeseDharma mein verified

tīkṣṇa.kākaṇī - rūpya.dvi.guṇaḥ - rāga.prakṣepaḥ, tasya ṣaḍ.bhāgaḥ kṣayaḥ | 9 |

Roman reading

tīkṣṇa.kākaṇī - rūpya.dvi.guṇaḥ - rāga.prakṣepaḥ, tasya ṣaḍ.bhāgaḥ kṣayaḥ | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.10◌ EeseDharma mein verified

varṇa.hīne māṣa.avare pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, pramāṇa.hīne madhyamaḥ, tulā.pratimāna.upadhāv uttamaḥ, kṛta.bhāṇḍa.upadhau ca | 10 |

Roman reading

varṇa.hīne māṣa.avare pūrvaḥ sāhasa.daṇḍaḥ, pramāṇa.hīne madhyamaḥ, tulā.pratimāna.upadhāv uttamaḥ, kṛta.bhāṇḍa.upadhau ca | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.11◌ EeseDharma mein verified

sauvarṇikena-adṛṣṭam anyatra vā prayogaṃ kārayato dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 11 |

Roman reading

sauvarṇikena-adṛṣṭam anyatra vā prayogaṃ kārayato dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.12◌ EeseDharma mein verified

kartur dvi.guṇaḥ sa-apasāraś cet | 12 |

Roman reading

kartur dvi.guṇaḥ sa-apasāraś cet | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.13◌ EeseDharma mein verified

anapasāraḥ kaṇṭaka.śodhanāya nīyeta | 13 |

Roman reading

anapasāraḥ kaṇṭaka.śodhanāya nīyeta | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.14◌ EeseDharma mein verified

kartuś ca dvi.śato daṇḍaḥ paṇac.chedanaṃ vā | 14 |

Roman reading

kartuś ca dvi.śato daṇḍaḥ paṇac.chedanaṃ vā | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.15◌ EeseDharma mein verified

tulā.pratimāna.bhāṇḍaṃ pautava.hastāt krīṇīyuḥ | 15 |

Roman reading

tulā.pratimāna.bhāṇḍaṃ pautava.hastāt krīṇīyuḥ | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.16◌ EeseDharma mein verified

anyathā dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 16 |

Roman reading

anyathā dvādaśa.paṇo daṇḍaḥ | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.17◌ EeseDharma mein verified

ghanaṃ suṣiraṃ samyūhyam avalepyaṃ saṅghātyaṃ vāsitakaṃ ca kāru.karma | 17 |

Roman reading

ghanaṃ suṣiraṃ samyūhyam avalepyaṃ saṅghātyaṃ vāsitakaṃ ca kāru.karma | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.18◌ EeseDharma mein verified

tulā.viṣamam apasāraṇaṃ visrāvaṇaṃ peṭakaḥ piṅkaś ca-iti haraṇa.upāyāḥ | 18 |

Roman reading

tulā.viṣamam apasāraṇaṃ visrāvaṇaṃ peṭakaḥ piṅkaś ca-iti haraṇa.upāyāḥ | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.19◌ EeseDharma mein verified

samnāminy utkīrṇikā bhinna.mastaka.upakaṇṭhī kuśikyā sakaṭu.kakṣyā parivelyā-ayas.kāntā ca duṣṭa.tulāḥ | 19 |

Roman reading

samnāminy utkīrṇikā bhinna.mastaka.upakaṇṭhī kuśikyā sakaṭu.kakṣyā parivelyā-ayas.kāntā ca duṣṭa.tulāḥ | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.20◌ EeseDharma mein verified

rūpyasya dvau bhāgāv ekaḥ śulbasya tripuṭakam | 20 |

Roman reading

rūpyasya dvau bhāgāv ekaḥ śulbasya tripuṭakam | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.21◌ EeseDharma mein verified

tena-akarod gatam apasāryate tat.tripuṭaka.apasāritam | 21 |

Roman reading

tena-akarod gatam apasāryate tat.tripuṭaka.apasāritam | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.22◌ EeseDharma mein verified

śulbena śulba.apasāritam, vellakena vellaka.apasāritam, śulba.ardha.sāreṇa hemnā hema.apasāritam | 22 |

Roman reading

śulbena śulba.apasāritam, vellakena vellaka.apasāritam, śulba.ardha.sāreṇa hemnā hema.apasāritam | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.23◌ EeseDharma mein verified

mūka.mūṣā pūti.kiṭṭaḥ karaṭuka.mukhaṃ nālī sandaṃśo joṅganī suvarcikā.lavaṇaṃ tad eva suvarṇam ity apasāraṇa.mārgāḥ | 23 |

Roman reading

mūka.mūṣā pūti.kiṭṭaḥ karaṭuka.mukhaṃ nālī sandaṃśo joṅganī suvarcikā.lavaṇaṃ tad eva suvarṇam ity apasāraṇa.mārgāḥ | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.24◌ EeseDharma mein verified

pūrva.praṇihitā vā piṇḍa.vālukā mūṣā.bhedād agniṣṭhād uddhriyante | 24 |

Roman reading

pūrva.praṇihitā vā piṇḍa.vālukā mūṣā.bhedād agniṣṭhād uddhriyante | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.25◌ EeseDharma mein verified

paścād bandhane ācitaka.pattra.parīkṣāyāṃ vā rūpya.rūpeṇa parivartanaṃ visrāvaṇam, piṇḍa.vālukānāṃ loha.piṇḍa.vālukābhir vā | 25 |

Roman reading

paścād bandhane ācitaka.pattra.parīkṣāyāṃ vā rūpya.rūpeṇa parivartanaṃ visrāvaṇam, piṇḍa.vālukānāṃ loha.piṇḍa.vālukābhir vā | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.26◌ EeseDharma mein verified

gāḍhaś ca-abhyuddhāryaś ca peṭakaḥ samyūhya-avalepya.saṅghātyeṣu kriyate | 26 |

Roman reading

gāḍhaś ca-abhyuddhāryaś ca peṭakaḥ samyūhya-avalepya.saṅghātyeṣu kriyate | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.27◌ EeseDharma mein verified

sīsa.rūpaṃ suvarṇa.pattreṇa-avaliptam abhyantaram aṣṭakena baddhaṃ gāḍha.peṭakaḥ | 27 |

Roman reading

sīsa.rūpaṃ suvarṇa.pattreṇa-avaliptam abhyantaram aṣṭakena baddhaṃ gāḍha.peṭakaḥ | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.28◌ EeseDharma mein verified

sa eva paṭala.sampuṭeṣv abhyuddhāryaḥ | 28 |

Roman reading

sa eva paṭala.sampuṭeṣv abhyuddhāryaḥ | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.29◌ EeseDharma mein verified

pattram āśliṣṭaṃ yamakapattraṃ vā-avalepyeṣu kriyate | 29 |

Roman reading

pattram āśliṣṭaṃ yamakapattraṃ vā-avalepyeṣu kriyate | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.30◌ EeseDharma mein verified

śulbaṃ tāraṃ vā garbhaḥ pattrāṇāṃ saṅghātyeṣu kriyate | 30 |

Roman reading

śulbaṃ tāraṃ vā garbhaḥ pattrāṇāṃ saṅghātyeṣu kriyate | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.31◌ EeseDharma mein verified

śulba.rūpaṃ suvarṇa.pattra.saṃhataṃ pramṛṣṭaṃ supārśvam, tad eva yamaka.pattra.saṃhataṃ pramṛṣṭaṃ tāmra.tāra.rupaṃ ca-uttara.varṇakaḥ | 31 |

Roman reading

śulba.rūpaṃ suvarṇa.pattra.saṃhataṃ pramṛṣṭaṃ supārśvam, tad eva yamaka.pattra.saṃhataṃ pramṛṣṭaṃ tāmra.tāra.rupaṃ ca-uttara.varṇakaḥ | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.32◌ EeseDharma mein verified

tad ubhayaṃ tāpani.kaṣābhyāṃ nihśabda.ullekhanābhyāṃ vā vidyāt | 32 |

Roman reading

tad ubhayaṃ tāpani.kaṣābhyāṃ nihśabda.ullekhanābhyāṃ vā vidyāt | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.33◌ EeseDharma mein verified

abhyuddhāryaṃ badara.āmle lavaṇa.udake vā sādayanti | iti peṭakaḥ | 33 |

Roman reading

abhyuddhāryaṃ badara.āmle lavaṇa.udake vā sādayanti | iti peṭakaḥ | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.34◌ EeseDharma mein verified

ghane suṣire vā rūpe suvarṇa.mṛn.mālukā.hiṅguluka.kalpo vā tapto 'vatiṣṭhate | 34 |

Roman reading

ghane suṣire vā rūpe suvarṇa.mṛn.mālukā.hiṅguluka.kalpo vā tapto 'vatiṣṭhate | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.35◌ EeseDharma mein verified

dṛḍha.vāstuke vā rūpe vālukā.miśraṃ jatu gāndhāra.paṅko vā tapto 'vatiṣṭhate | 35 |

Roman reading

dṛḍha.vāstuke vā rūpe vālukā.miśraṃ jatu gāndhāra.paṅko vā tapto 'vatiṣṭhate | 35 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.36◌ EeseDharma mein verified

tayos tāpanam avadhvaṃsanaṃ vā śuddhiḥ | 36 |

Roman reading

tayos tāpanam avadhvaṃsanaṃ vā śuddhiḥ | 36 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.37◌ EeseDharma mein verified

sa-paribhāṇḍe vā rūpe lavaṇam ulkayā kaṭu.śarkarayā taptam avatiṣṭhate | 37 |

Roman reading

sa-paribhāṇḍe vā rūpe lavaṇam ulkayā kaṭu.śarkarayā taptam avatiṣṭhate | 37 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.38◌ EeseDharma mein verified

tasya kvāthanaṃ śuddhiḥ | 38 |

Roman reading

tasya kvāthanaṃ śuddhiḥ | 38 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.39◌ EeseDharma mein verified

abhra.paṭalam aṣṭakena dvi.guṇa.vāstuke vā rūpe badhyate | 39 |

Roman reading

abhra.paṭalam aṣṭakena dvi.guṇa.vāstuke vā rūpe badhyate | 39 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.40◌ EeseDharma mein verified

tasya-apihita.kācakasya-udake nimajjata eka.deśaḥ sīdati, paṭala.antareṣu vā sūcyā bhidyate | 40 |

Roman reading

tasya-apihita.kācakasya-udake nimajjata eka.deśaḥ sīdati, paṭala.antareṣu vā sūcyā bhidyate | 40 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.41◌ EeseDharma mein verified

maṇayo rūpyaṃ suvarṇaṃ vā ghana.suṣirāṇāṃ piṅkaḥ | 41 |

Roman reading

maṇayo rūpyaṃ suvarṇaṃ vā ghana.suṣirāṇāṃ piṅkaḥ | 41 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.42◌ EeseDharma mein verified

tasya tāpanam avadhvaṃsanaṃ vā śuddhiḥ | iti piṅkaḥ | 42 |

Roman reading

tasya tāpanam avadhvaṃsanaṃ vā śuddhiḥ | iti piṅkaḥ | 42 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.43◌ EeseDharma mein verified

tasmād vajra.maṇi.muktā.pravāla.rūpāṇāṃ jāti.rūpa.varṇa.pramāṇa.pudgala.lakṣaṇāny upalabheta | 43 |

Roman reading

tasmād vajra.maṇi.muktā.pravāla.rūpāṇāṃ jāti.rūpa.varṇa.pramāṇa.pudgala.lakṣaṇāny upalabheta | 43 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.44◌ EeseDharma mein verified

kṛta.bhāṇḍa.parīkṣāyāṃ purāṇa.bhāṇḍa.pratisaṃskāre vā catvāro haraṇa.upāyāḥ - parikuṭṭanam avacchedanam ullekhanaṃ parimardanaṃ vā | 44 |

Roman reading

kṛta.bhāṇḍa.parīkṣāyāṃ purāṇa.bhāṇḍa.pratisaṃskāre vā catvāro haraṇa.upāyāḥ - parikuṭṭanam avacchedanam ullekhanaṃ parimardanaṃ vā | 44 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.45◌ EeseDharma mein verified

peṭaka.apadeśena pṛṣataṃ guṇaṃ piṭakāṃ vā yat pariśātayanti tat.parikuṭṭanam | 45 |

Roman reading

peṭaka.apadeśena pṛṣataṃ guṇaṃ piṭakāṃ vā yat pariśātayanti tat.parikuṭṭanam | 45 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.46◌ EeseDharma mein verified

yad.dvi.guṇa.vāstukānāṃ vā rūpe sīsa.rūpaṃ prakṣipya-ābhyantaram avacchindanti tad avacchedanam | 46 |

Roman reading

yad.dvi.guṇa.vāstukānāṃ vā rūpe sīsa.rūpaṃ prakṣipya-ābhyantaram avacchindanti tad avacchedanam | 46 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.47◌ EeseDharma mein verified

yad ghanānāṃ tīkṣṇena-ullikhanti tad ullekhanam | 47 |

Roman reading

yad ghanānāṃ tīkṣṇena-ullikhanti tad ullekhanam | 47 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.48◌ EeseDharma mein verified

hari.tāla.manaḥ.śilā.hiṅguluka.cūrṇānām anyatamena kuru.vinda.cūrṇena vā vastraṃ samyūhya yat parimṛdnanti tat parimardanam | 48 |

Roman reading

hari.tāla.manaḥ.śilā.hiṅguluka.cūrṇānām anyatamena kuru.vinda.cūrṇena vā vastraṃ samyūhya yat parimṛdnanti tat parimardanam | 48 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.49◌ EeseDharma mein verified

tena sauvarṇa.rājatāni bhāṇḍāni kṣīyante, na ca-eṣāṃ kiñcid avarugṇaṃ bhavati | 49 |

Roman reading

tena sauvarṇa.rājatāni bhāṇḍāni kṣīyante, na ca-eṣāṃ kiñcid avarugṇaṃ bhavati | 49 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.50◌ EeseDharma mein verified

bhagna.khaṇḍa.ghṛṣṭānāṃ samyūhyānāṃ sadṛśena-anumānaṃ kuryāt | 50 |

Roman reading

bhagna.khaṇḍa.ghṛṣṭānāṃ samyūhyānāṃ sadṛśena-anumānaṃ kuryāt | 50 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.51◌ EeseDharma mein verified

avalepyānāṃ yāvad utpāṭitaṃ tāvad utpāṭya-anumānaṃ kuryāt | 51 |

Roman reading

avalepyānāṃ yāvad utpāṭitaṃ tāvad utpāṭya-anumānaṃ kuryāt | 51 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.52◌ EeseDharma mein verified

virūpāṇāṃ vā tāpanam udaka.peṣaṇaṃ ca bahuśaḥ kuryāt | 52 |

Roman reading

virūpāṇāṃ vā tāpanam udaka.peṣaṇaṃ ca bahuśaḥ kuryāt | 52 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.53◌ EeseDharma mein verified

avakṣepaḥ pratimānam agnir gaṇḍikā bhaṇḍika.adhikaraṇī piñchaḥ sūtraṃ cellaṃ bollanaṃ śira utsaṅgo makṣikā sva.kāya.īkṣā dṛtir udaka.śarāvam agniṣṭham iti kācaṃ vidyāt | 53 |

Roman reading

avakṣepaḥ pratimānam agnir gaṇḍikā bhaṇḍika.adhikaraṇī piñchaḥ sūtraṃ cellaṃ bollanaṃ śira utsaṅgo makṣikā sva.kāya.īkṣā dṛtir udaka.śarāvam agniṣṭham iti kācaṃ vidyāt | 53 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ02.14.54◌ EeseDharma mein verified

rājatānāṃ visraṃ mala.grāhi paruṣaṃ prastīnaṃ vivarṇaṃ vā duṣṭam iti vidyāt | 54 |

Roman reading

rājatānāṃ visraṃ mala.grāhi paruṣaṃ prastīnaṃ vivarṇaṃ vā duṣṭam iti vidyāt | 54 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.