EeseDharmaSanātana Library
←
Kauṭilīya Arthaśāstra · Adhyay 140

Book 12 · Adhyay 5

Book 12 · Chapter 5

50 shlok
ॐChapter readingSwipe or scroll page by page · audio stays with the text
Arthaśāstra KAZ12.5.01◌ EeseDharma mein verified

daiva.tejyāyāṃ (devatā.ijyāyāṃ?) yātrāyām amitrasya bahūni pūjā.āgama.sthānāni bhaktitaḥ | 1 |

Roman reading

daiva.tejyāyāṃ (devatā.ijyāyāṃ?) yātrāyām amitrasya bahūni pūjā.āgama.sthānāni bhaktitaḥ | 1 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.02◌ EeseDharma mein verified

tatra-asya yogam ubjayet | 2 |

Roman reading

tatra-asya yogam ubjayet | 2 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.03◌ EeseDharma mein verified

devatā.gṛha.praviṣṭasya-upari yantra.mokṣaṇena gūḍha.bhittiṃ śilāṃ vā pātayet | 3 |

Roman reading

devatā.gṛha.praviṣṭasya-upari yantra.mokṣaṇena gūḍha.bhittiṃ śilāṃ vā pātayet | 3 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.04◌ EeseDharma mein verified

śilā.śastra.varṣam uttama.āgārāt, kapāṭam avapātitaṃ vā, bhitti.praṇihitam eka.deśa.baddhaṃ vā parighaṃ mokṣayet | 4 |

Roman reading

śilā.śastra.varṣam uttama.āgārāt, kapāṭam avapātitaṃ vā, bhitti.praṇihitam eka.deśa.baddhaṃ vā parighaṃ mokṣayet | 4 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.05◌ EeseDharma mein verified

devatā.deha.dhvaja.praharaṇāni vā-asya-upariṣṭāt pātayet | 5 |

Roman reading

devatā.deha.dhvaja.praharaṇāni vā-asya-upariṣṭāt pātayet | 5 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.06◌ EeseDharma mein verified

sthāna.āsana.gamana.bhūmiṣu vā-asya go.maya.pradehena gandha.udaka.prasekena vā rasam aticārayet, puṣpa.cūrṇa.upahāreṇa vā | 6 |

Roman reading

sthāna.āsana.gamana.bhūmiṣu vā-asya go.maya.pradehena gandha.udaka.prasekena vā rasam aticārayet, puṣpa.cūrṇa.upahāreṇa vā | 6 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.07◌ EeseDharma mein verified

gandha.praticchannaṃ vā-asya tīkṣṇaṃ dhūmam atinayet | 7 |

Roman reading

gandha.praticchannaṃ vā-asya tīkṣṇaṃ dhūmam atinayet | 7 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.08◌ EeseDharma mein verified

śūlakūpam avapātanaṃ vā śayana.āsanasya-adhastād yantra.baddha.talam enaṃ kīla.mokṣaṇena praveśayet | 8 |

Roman reading

śūlakūpam avapātanaṃ vā śayana.āsanasya-adhastād yantra.baddha.talam enaṃ kīla.mokṣaṇena praveśayet | 8 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.09◌ EeseDharma mein verified

pratyāsanne vā-amitre jana.padāj janam avarodha.kṣamam atinayet | 9 |

Roman reading

pratyāsanne vā-amitre jana.padāj janam avarodha.kṣamam atinayet | 9 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.10◌ EeseDharma mein verified

durgāc ca-anavarodha.kṣamam apanayet, pratyādeyam ari.viṣayaṃ vā preṣayet | 10 |

Roman reading

durgāc ca-anavarodha.kṣamam apanayet, pratyādeyam ari.viṣayaṃ vā preṣayet | 10 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.11◌ EeseDharma mein verified

jana.padaṃ ca-ekasthaṃ śaila.vana.nadī.durgeṣv aṭavī.vyavahiteṣu vā putra.bhrātṛ.parigṛhītaṃ sthāpayet | 11 |

Roman reading

jana.padaṃ ca-ekasthaṃ śaila.vana.nadī.durgeṣv aṭavī.vyavahiteṣu vā putra.bhrātṛ.parigṛhītaṃ sthāpayet | 11 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.12◌ EeseDharma mein verified

uparodha.hetavo daṇḍa.upanata.vṛtte vyākhyātāḥ | 12 |

Roman reading

uparodha.hetavo daṇḍa.upanata.vṛtte vyākhyātāḥ | 12 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.13◌ EeseDharma mein verified

tṛṇa.kāṣṭham ā.yojanād dāhayet | 13 |

Roman reading

tṛṇa.kāṣṭham ā.yojanād dāhayet | 13 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.14◌ EeseDharma mein verified

udakāni ca dūṣayet, avasrāvayec ca | 14 |

Roman reading

udakāni ca dūṣayet, avasrāvayec ca | 14 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.15◌ EeseDharma mein verified

kūpa.kūṭa.avapāta.kaṇṭakinīś ca bahir ubjayet | 15 |

Roman reading

kūpa.kūṭa.avapāta.kaṇṭakinīś ca bahir ubjayet | 15 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.16◌ EeseDharma mein verified

suruṅgām amitra.sthāne bahu.mukhīṃ kṛtvā nicaya.mukhyān abhihārayet, amitraṃ vā | 16 |

Roman reading

suruṅgām amitra.sthāne bahu.mukhīṃ kṛtvā nicaya.mukhyān abhihārayet, amitraṃ vā | 16 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.17◌ EeseDharma mein verified

para.prayuktāyāṃ vā suruṅgāyāṃ parikhām udaka.antikīṃ khānayet, kūpa.śālām anusālaṃ vā | 17 |

Roman reading

para.prayuktāyāṃ vā suruṅgāyāṃ parikhām udaka.antikīṃ khānayet, kūpa.śālām anusālaṃ vā | 17 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.18◌ EeseDharma mein verified

toya.kumbhān kāṃsya.bhāṇḍāni vā śaṅkā.sthāneṣu sthāpayet khāta.abhijñāna.artham | 18 |

Roman reading

toya.kumbhān kāṃsya.bhāṇḍāni vā śaṅkā.sthāneṣu sthāpayet khāta.abhijñāna.artham | 18 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.19◌ EeseDharma mein verified

jñāte suruṅgā.pathe pratisuruṅgāṃ kārayet | 19 |

Roman reading

jñāte suruṅgā.pathe pratisuruṅgāṃ kārayet | 19 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.20◌ EeseDharma mein verified

madhye bhittvā dhūmam udakaṃ vā prayacchet | 20 |

Roman reading

madhye bhittvā dhūmam udakaṃ vā prayacchet | 20 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.21◌ EeseDharma mein verified

prativihita.durgo vā mūle dāyādaṃ kṛtvā pratilomām asya diśaṃ gacchet, yato vā mitrair bandhubhir āṭavikair vā saṃsṛjyeta parasya-amitrair dūṣyair vā mahadbhiḥ, yato vā gato 'sya mitrair viyogaṃ kuryāt pārṣṇiṃ vā gṛhṇīyāt rājyaṃ vā-asya hārayet vīvadha.āsāra.prasārān vā vārayet, yato vā śaknuyād ākṣikavad apakṣepeṇa-asya prahartum, yato vā svaṃ rājyaṃ trāyeta mūlasya-upacayaṃ vā kuryāt | 21 |

Roman reading

prativihita.durgo vā mūle dāyādaṃ kṛtvā pratilomām asya diśaṃ gacchet, yato vā mitrair bandhubhir āṭavikair vā saṃsṛjyeta parasya-amitrair dūṣyair vā mahadbhiḥ, yato vā gato 'sya mitrair viyogaṃ kuryāt pārṣṇiṃ vā gṛhṇīyāt rājyaṃ vā-asya hārayet vīvadha.āsāra.prasārān vā vārayet, yato vā śaknuyād ākṣikavad apakṣepeṇa-asya prahartum, yato vā svaṃ rājyaṃ trāyeta mūlasya-upacayaṃ vā kuryāt | 21 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.22◌ EeseDharma mein verified

yataḥ sandhim abhipretaṃ labheta tato vā gacchet | 22 |

Roman reading

yataḥ sandhim abhipretaṃ labheta tato vā gacchet | 22 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.23◌ EeseDharma mein verified

saha.prasthāyino vā-asya preṣayeyuḥ "ayaṃ te śatrur asmākaṃ hasta.gataḥ, paṇyaṃ viprakāraṃ vā-apadiśya hiraṇyam antaḥ.sāra.balaṃ ca preṣaya yasya-enam arpayema baddhaṃ pravāsitaṃ vā" iti | 23 |

Roman reading

saha.prasthāyino vā-asya preṣayeyuḥ "ayaṃ te śatrur asmākaṃ hasta.gataḥ, paṇyaṃ viprakāraṃ vā-apadiśya hiraṇyam antaḥ.sāra.balaṃ ca preṣaya yasya-enam arpayema baddhaṃ pravāsitaṃ vā" iti | 23 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.24◌ EeseDharma mein verified

pratipanne hiraṇyaṃ sāra.balaṃ ca-ādadīta | 24 |

Roman reading

pratipanne hiraṇyaṃ sāra.balaṃ ca-ādadīta | 24 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.25◌ EeseDharma mein verified

anta.pālo vā durga.sampradāne bala.eka.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet | 25 |

Roman reading

anta.pālo vā durga.sampradāne bala.eka.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet | 25 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.26◌ EeseDharma mein verified

jana.padam ekasthaṃ vā ghātayitum amitra.anīkam āvāhayet | 26 |

Roman reading

jana.padam ekasthaṃ vā ghātayitum amitra.anīkam āvāhayet | 26 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.27◌ EeseDharma mein verified

tad avaruddha.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet | 27 |

Roman reading

tad avaruddha.deśam atinīya viśvastaṃ ghātayet | 27 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.28◌ EeseDharma mein verified

mitra.vyañjano vā bāhyasya preṣayet "kṣīṇam asmin durge dhānyaṃ snehāḥ kṣāro lavaṇaṃ vā, tad amuṣmin deśe kāle ca pravekṣyati, tad upagṛhāṇa" iti | 28 |

Roman reading

mitra.vyañjano vā bāhyasya preṣayet "kṣīṇam asmin durge dhānyaṃ snehāḥ kṣāro lavaṇaṃ vā, tad amuṣmin deśe kāle ca pravekṣyati, tad upagṛhāṇa" iti | 28 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.29◌ EeseDharma mein verified

tato rasa.viddhaṃ dhānyaṃ snehaṃ kṣāraṃ lavaṇaṃ vā dūṣya.amitra.āṭavikāḥ praveśayeyuḥ, anye vā-abhityaktāḥ | 29 |

Roman reading

tato rasa.viddhaṃ dhānyaṃ snehaṃ kṣāraṃ lavaṇaṃ vā dūṣya.amitra.āṭavikāḥ praveśayeyuḥ, anye vā-abhityaktāḥ | 29 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.30◌ EeseDharma mein verified

tena sarva.bhāṇḍa.vīvadha.grahaṇaṃ vyākhyātam | 30 |

Roman reading

tena sarva.bhāṇḍa.vīvadha.grahaṇaṃ vyākhyātam | 30 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.31◌ EeseDharma mein verified

sandhiṃ vā kṛtvā hiraṇya.eka.deśam asmai dadyāt, vilambamānaḥ śeṣam | 31 |

Roman reading

sandhiṃ vā kṛtvā hiraṇya.eka.deśam asmai dadyāt, vilambamānaḥ śeṣam | 31 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.32◌ EeseDharma mein verified

tato rakṣā.vidhānāny avasrāvayet | 32 |

Roman reading

tato rakṣā.vidhānāny avasrāvayet | 32 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.33◌ EeseDharma mein verified

agni.rasa.śastrair vā praharet | 33 |

Roman reading

agni.rasa.śastrair vā praharet | 33 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.34◌ EeseDharma mein verified

hiraṇya.pratigrāhiṇo vā-asya vallabhān anugṛhṇīyāt | 34 |

Roman reading

hiraṇya.pratigrāhiṇo vā-asya vallabhān anugṛhṇīyāt | 34 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.35◌ EeseDharma mein verified

parikṣīṇo vā-asmai durgaṃ dattvā nirgacchet | 35 |

Roman reading

parikṣīṇo vā-asmai durgaṃ dattvā nirgacchet | 35 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.36◌ EeseDharma mein verified

suruṅgayā kukṣi.pradareṇa vā prākāra.bhedena nirgacchet | 36 |

Roman reading

suruṅgayā kukṣi.pradareṇa vā prākāra.bhedena nirgacchet | 36 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.37◌ EeseDharma mein verified

rātrāv avaskandaṃ dattvā siddhas tiṣṭhet, asiddhaḥ pārśvena-apagacchet | 37 |

Roman reading

rātrāv avaskandaṃ dattvā siddhas tiṣṭhet, asiddhaḥ pārśvena-apagacchet | 37 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.38◌ EeseDharma mein verified

pāṣaṇḍac.chadmanā manda.parivāro nirgacchet | 38 |

Roman reading

pāṣaṇḍac.chadmanā manda.parivāro nirgacchet | 38 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.39◌ EeseDharma mein verified

preta.vyañjano vā gūḍhair nihriyeta | 39 |

Roman reading

preta.vyañjano vā gūḍhair nihriyeta | 39 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.40◌ EeseDharma mein verified

strī.veṣa.dhārī vā pretam anugacchet | 40 |

Roman reading

strī.veṣa.dhārī vā pretam anugacchet | 40 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.41◌ EeseDharma mein verified

daivata.upahāra.śrāddha.prahavaṇeṣu vā rasa.viddham anna.pānam avasṛjya | 41 |

Roman reading

daivata.upahāra.śrāddha.prahavaṇeṣu vā rasa.viddham anna.pānam avasṛjya | 41 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.42◌ EeseDharma mein verified

kṛta.upajāpo dūṣya.vyañjanair niṣpatya gūḍha.sainyo 'bhihanyāt | 42 |

Roman reading

kṛta.upajāpo dūṣya.vyañjanair niṣpatya gūḍha.sainyo 'bhihanyāt | 42 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.43◌ EeseDharma mein verified

evaṃ gṛhīta.durgo vā prāśya.prāśaṃ caityam upasthāpya daivata.pratimāc.chidraṃ praviśya-āsīta, gūḍha.bhittiṃ vā, daivata.pratimā.yuktaṃ vā bhūmi.gṛham | 43 |

Roman reading

evaṃ gṛhīta.durgo vā prāśya.prāśaṃ caityam upasthāpya daivata.pratimāc.chidraṃ praviśya-āsīta, gūḍha.bhittiṃ vā, daivata.pratimā.yuktaṃ vā bhūmi.gṛham | 43 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.44◌ EeseDharma mein verified

vismṛte suruṅgayā rātrau rāja.āvāsam anupraviśya suptam amitraṃ hanyāt | 44 |

Roman reading

vismṛte suruṅgayā rātrau rāja.āvāsam anupraviśya suptam amitraṃ hanyāt | 44 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.45◌ EeseDharma mein verified

yantra.viśleṣaṇaṃ vā viśleṣya-adhastād avapātayet | 45 |

Roman reading

yantra.viśleṣaṇaṃ vā viśleṣya-adhastād avapātayet | 45 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.46◌ EeseDharma mein verified

rasa.agni.yogena-avaliptaṃ gṛhaṃ jatu.gṛhaṃ vā-adhiśayānam amitram ādīpayet | 46 |

Roman reading

rasa.agni.yogena-avaliptaṃ gṛhaṃ jatu.gṛhaṃ vā-adhiśayānam amitram ādīpayet | 46 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.47◌ EeseDharma mein verified

pramada.vana.vihārāṇām anyatame vā vihāra.sthāne pramattaṃ bhūmi.gṛha.suruṅgā.gūḍha.bhitti.praviṣṭās tīkṣṇā hanyuḥ, gūḍha.praṇihitā vā rasena | 47 |

Roman reading

pramada.vana.vihārāṇām anyatame vā vihāra.sthāne pramattaṃ bhūmi.gṛha.suruṅgā.gūḍha.bhitti.praviṣṭās tīkṣṇā hanyuḥ, gūḍha.praṇihitā vā rasena | 47 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.48◌ EeseDharma mein verified

svapato vā niruddhe deśe gūḍhāḥ striyaḥ sarpa.rasa.agni.dhūmān upari muñceyuḥ | 48 |

Roman reading

svapato vā niruddhe deśe gūḍhāḥ striyaḥ sarpa.rasa.agni.dhūmān upari muñceyuḥ | 48 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.49◌ EeseDharma mein verified

pratyutpanne vā kāraṇe yad yad upapadyeta tat tad amitre 'ntaḥ.pura.gate gūḍha.sañcāraḥ prayuñjīta | 49 |

Roman reading

pratyutpanne vā kāraṇe yad yad upapadyeta tat tad amitre 'ntaḥ.pura.gate gūḍha.sañcāraḥ prayuñjīta | 49 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.
Arthaśāstra KAZ12.5.50◌ EeseDharma mein verified

tato gūḍham eva-apagacchet, svajana.sañjñāṃ ca prarūpayet | 50 |

Roman reading

tato gūḍham eva-apagacchet, svajana.sañjñāṃ ca prarūpayet | 50 |

Project-owned meaning abhi available nahi hai.