Book 12 · Adhyay 3

rājño rāja.vallabhānāṃ ca-āsannāḥ sattriṇaḥ patty.aśva.ratha.dvipa.mukhyānāṃ "rājā kruddhaḥ" iti suhṛd.viśvāsena mitra.sthānīyeṣu kathayeyuḥ | 1 |

bahulī.bhūte tīkṣṇāḥ kṛta.rātri.cāra.pratīkārā gṛheṣu "svāmi.vacanena-āgamyatām" iti brūyuḥ | 2 |

tānnirgacchata eva-abhihanyuḥ, "svāmi.sandeśaḥ" iti ca-āsannān brūyuḥ | 3 |

ye ca-apravāsitās tān sattriṇo brūyuḥ "etat tad yad asmābhiḥ kathitam, jīvitu.kāmena-apakrāntavyam" iti | 4 |

yebhyaś ca rājā yācito na dadāti tān sattriṇo brūyuḥ - " uktaḥ śūnya.pālo rājñā "ayācyam artham asau ca-asau ca mā yācate, mayā pratyākhyātāḥ śatru.saṃhitāḥ, teṣām uddharaṇe prayatasva" iti | 5 |

tataḥ pūrvavad ācaret | 6 |

yebhyaś ca rājā yācito dadāti tān sattriṇo brūyuḥ - " uktaḥ śūnya.pālo rājñā "ayācyam artham asau ca-asau ca mā yācate, tebhyo mayā so 'rtho viśvāsa.arthaṃ dattaḥ, śatru.saṃhitāḥ, teṣām uddharaṇe prayatasva" iti | 7 |

tataḥ pūrvavad ācaret | 8 |

ye ca-enaṃ yācyam arthaṃ na yācante tān sattriṇo brūyuḥ - "uktaḥ śūnya.pālo rājñā "yācyam artham asau ca-asau ca mā na yācate, kim anyat sva.doṣa.śaṅkitatvāt, teṣām uddharaṇe prayatasva" iti | 9 |

tataḥ pūrvavad ācaret | 10 |

etena sarvaḥ kṛtya.pakṣo vyākhyātaḥ | 11 |

pratyāsanno vā rājānaṃ sattrī grāhayet "asau ca-asau ca te mahā.mātraḥ śatru.puruṣaiḥ sambhāṣate" iti | 12 |

pratipanne dūṣyān asya śāsana.harān darśayet "etat tat" iti | 13 |

senā.mukhya.prakṛti.puruṣān vā bhūmyā hiraṇyena vā lobhayitvā sveṣu vikramayed apavāhayed vā | 14 |

yo 'sya putraḥ samīpe durge vā prativasati taṃ sattriṇā-upajāpayet "ātma.sampannataras tvaṃ putraḥ, tathā-apy antar.hitaḥ, tat.kim upekṣase vikramya gṛhāṇa, purā tvā yuva.rājo vināśayati" iti | 15 |

tat.kulīnam aparuddhaṃ vā hiraṇyena pratilobhya brūyāt "antar.balaṃ pratyanta.skandham antaṃ vā-asya pramṛdnīhi" iti | 16 |

āṭavikān artha.mānābhyām upagṛhya rājyam asya ghātayet | 17 |

pārṣṇi.grāhaṃ vā-asya brūyāt "eṣa khalu rājā mām ucchidya tvām ucchetsyati, pārṣṇim asya gṛhāṇa, tvayi nivṛttasya-ahaṃ pārṣṇiṃ grahīṣyāmi" iti | 18 |

mitrāṇi vā-asya brūyāt "ahaṃ vaḥ setuḥ, mayi vibhinne sarvān eṣa vo rājā plāvayiṣyati, sambhūya vā-asya yātrāṃ vihanāma" iti | 19 |

tat.saṃhatānām asaṃhatānāṃ ca preṣayet "eṣa khalu rājā mām utpāṭya bhavatsu karma kariṣyati, budhyadhvam, ahaṃ vaḥ śreyān abhyupapattum" iti | 20 |