saṅgha.lābho daṇḍa.mitra.lābhānām uttamaḥ | 1 |
saṅgha.lābho daṇḍa.mitra.lābhānām uttamaḥ | 1 |
EeseDharmaSanātana Library
135Book 11 · Chapter 1
55 shloksaṅgha.lābho daṇḍa.mitra.lābhānām uttamaḥ | 1 |
saṅgha.lābho daṇḍa.mitra.lābhānām uttamaḥ | 1 |
saṅghā hi saṃhatatvād adhṛṣyāḥ pareṣām | 2 |
saṅghā hi saṃhatatvād adhṛṣyāḥ pareṣām | 2 |
tān anuguṇān bhuñjīta sāma.dānābhyām, viguṇān bheda.daṇḍābhyām | 3 |
tān anuguṇān bhuñjīta sāma.dānābhyām, viguṇān bheda.daṇḍābhyām | 3 |
kāmboja.surāṣṭra.kṣatriya.śreṇy.ādayo vārtta.śastra.upajīvinaḥ | 4 |
kāmboja.surāṣṭra.kṣatriya.śreṇy.ādayo vārtta.śastra.upajīvinaḥ | 4 |
licchivika.vṛjika.mallaka.madraka.kukura.kuru.pāñcāla.ādayo rāja.śabda.upajīvinaḥ | 5 |
licchivika.vṛjika.mallaka.madraka.kukura.kuru.pāñcāla.ādayo rāja.śabda.upajīvinaḥ | 5 |
sarveṣām āsannāḥ sattriṇaḥ saṅghānāṃ paraspara.nyaṅga.dveṣa.vaira.kalaha.sthānāny upalabhya krama.abhinītaṃ bhedam upacārayeyuḥ "asau tvā vijalpati" iti | 6 |
sarveṣām āsannāḥ sattriṇaḥ saṅghānāṃ paraspara.nyaṅga.dveṣa.vaira.kalaha.sthānāny upalabhya krama.abhinītaṃ bhedam upacārayeyuḥ "asau tvā vijalpati" iti | 6 |
evam ubhayato.baddha.roṣāṇāṃ vidyā.śilpa.dyūta.vaihārikeṣv ācārya.vyañjanā bāla.kalahān utpādayeyuḥ | 7 |
evam ubhayato.baddha.roṣāṇāṃ vidyā.śilpa.dyūta.vaihārikeṣv ācārya.vyañjanā bāla.kalahān utpādayeyuḥ | 7 |
veśa.śauṇḍikeṣu vā pratiloma.praśaṃsābhiḥ saṅgha.mukhya.manuṣyāṇāṃ tīkṣṇāḥ kalahān utpādayeyuḥ, kṛtya.pakṣa.upagraheṇa vā | 8 |
veśa.śauṇḍikeṣu vā pratiloma.praśaṃsābhiḥ saṅgha.mukhya.manuṣyāṇāṃ tīkṣṇāḥ kalahān utpādayeyuḥ, kṛtya.pakṣa.upagraheṇa vā | 8 |
kumārakān viśiṣṭac.chindikayā hīnac.chindikān utsāhayeyuḥ | 9 |
kumārakān viśiṣṭac.chindikayā hīnac.chindikān utsāhayeyuḥ | 9 |
viśiṣṭānāṃ ca-eka.pātraṃ vivāhaṃ vā hīnebhyo vārayeyuḥ | 10 |
viśiṣṭānāṃ ca-eka.pātraṃ vivāhaṃ vā hīnebhyo vārayeyuḥ | 10 |
hīnān vā viśiṣṭair eka.pātre vivāhe vā yojayeyuḥ | 11 |
hīnān vā viśiṣṭair eka.pātre vivāhe vā yojayeyuḥ | 11 |
avahīnān vā tulya.bhāva.upagamane kulataḥ pauruṣataḥ sthāna.viparyāsato vā | 12 |
avahīnān vā tulya.bhāva.upagamane kulataḥ pauruṣataḥ sthāna.viparyāsato vā | 12 |
vyavahāram avasthitaṃ vā pratiloma.sthāpanena niśāmayeyuḥ | 13 |
vyavahāram avasthitaṃ vā pratiloma.sthāpanena niśāmayeyuḥ | 13 |
vivāda.padeṣu vā dravya.paśu.manuṣya.abhighātena rātrau tīkṣṇāḥ kalahān utpādayeyuḥ | 14 |
vivāda.padeṣu vā dravya.paśu.manuṣya.abhighātena rātrau tīkṣṇāḥ kalahān utpādayeyuḥ | 14 |
sarveṣu ca kalaha.sthāneṣu hīna.pakṣaṃ rājā kośa.daṇḍābhyām upagṛhya pratipakṣa.vadhe yojayet | 15 |
sarveṣu ca kalaha.sthāneṣu hīna.pakṣaṃ rājā kośa.daṇḍābhyām upagṛhya pratipakṣa.vadhe yojayet | 15 |
bhinnān apavāhayed vā | 16 |
bhinnān apavāhayed vā | 16 |
bhūmau ca-eṣāṃ pañca.kulīṃ daśa.kulīṃ vā kṛṣyāyāṃ niveśayet | 17 |
bhūmau ca-eṣāṃ pañca.kulīṃ daśa.kulīṃ vā kṛṣyāyāṃ niveśayet | 17 |
ekasthā hi śastra.grahaṇa.samarthāḥ syuḥ | 18 |
ekasthā hi śastra.grahaṇa.samarthāḥ syuḥ | 18 |
samavāye ca-eṣām atyayaṃ sthāpayet | 19 |
samavāye ca-eṣām atyayaṃ sthāpayet | 19 |
rāja.śabdibhir avaruddham avakṣiptaṃ vā kulyam abhijātaṃ rāja.putratve sthāpayet | 20 |
rāja.śabdibhir avaruddham avakṣiptaṃ vā kulyam abhijātaṃ rāja.putratve sthāpayet | 20 |
kārtāntika.ādiś ca-asya vargo rāja.lakṣaṇyatāṃ saṅgheṣu prakāśayet | 21 |
kārtāntika.ādiś ca-asya vargo rāja.lakṣaṇyatāṃ saṅgheṣu prakāśayet | 21 |
saṅgha.mukhyāṃś ca dharmiṣṭhā- n upajapet "sva.dharmam amuṣya rājñaḥ putre bhrātari vā pratipadyadhvam" iti | 22 |
saṅgha.mukhyāṃś ca dharmiṣṭhā- n upajapet "sva.dharmam amuṣya rājñaḥ putre bhrātari vā pratipadyadhvam" iti | 22 |
pratipanneṣu kṛtya.pakṣa.upagraha.artham arthaṃ daṇḍaṃ ca preṣayet | 23 |
pratipanneṣu kṛtya.pakṣa.upagraha.artham arthaṃ daṇḍaṃ ca preṣayet | 23 |
vikrama.kāle śauṇḍika.vyañjanāḥ putra.dāra.preta.apadeśena "naiṣecanikam" iti madana.rasa.yuktān madya.kumbhān-śataśaḥ prayaccheyuḥ | 24 |
vikrama.kāle śauṇḍika.vyañjanāḥ putra.dāra.preta.apadeśena "naiṣecanikam" iti madana.rasa.yuktān madya.kumbhān-śataśaḥ prayaccheyuḥ | 24 |
caitya.daivata.dvāra.rakṣā.sthāneṣu ca sattriṇaḥ samaya.karma.nikṣepaṃ sahiraṇya.abhijñāna.mudrāṇi hiraṇya.bhājanāni ca prarūpayeyuḥ | 25 |
caitya.daivata.dvāra.rakṣā.sthāneṣu ca sattriṇaḥ samaya.karma.nikṣepaṃ sahiraṇya.abhijñāna.mudrāṇi hiraṇya.bhājanāni ca prarūpayeyuḥ | 25 |
dṛśyamāneṣu ca saṅgheṣu "rājakīyāḥ" ity āvedayeyuḥ | 26 |
dṛśyamāneṣu ca saṅgheṣu "rājakīyāḥ" ity āvedayeyuḥ | 26 |
atha-avaskandaṃ dadyāt | 27 |
atha-avaskandaṃ dadyāt | 27 |
saṅghānāṃ vā vāhana.hiraṇye kālike gṛhītvā saṅgha.mukhyāya prakhyātaṃ dravyaṃ prayacchet | 28 |
saṅghānāṃ vā vāhana.hiraṇye kālike gṛhītvā saṅgha.mukhyāya prakhyātaṃ dravyaṃ prayacchet | 28 |
tad eṣāṃ yācite "dattam amuṣmai mukhyāya" iti brūyāt | 29 |
tad eṣāṃ yācite "dattam amuṣmai mukhyāya" iti brūyāt | 29 |
etena skandha.āvāra.aṭavī.bhedo vyākhyātaḥ | 30 |
etena skandha.āvāra.aṭavī.bhedo vyākhyātaḥ | 30 |
saṅgha.mukhya.putram ātma.sambhāvitaṃ vā sattrī grāhayet "amuṣya rājñaḥ putras tvam, śatru.bhayād iha nyasto 'si" iti | 31 |
saṅgha.mukhya.putram ātma.sambhāvitaṃ vā sattrī grāhayet "amuṣya rājñaḥ putras tvam, śatru.bhayād iha nyasto 'si" iti | 31 |
pratipannaṃ rājā kośa.daṇḍābhyām upagṛhya saṅgheṣu vikramayet | 32 |
pratipannaṃ rājā kośa.daṇḍābhyām upagṛhya saṅgheṣu vikramayet | 32 |
avāpta.arthas tam api pravāsayet | 33 |
avāpta.arthas tam api pravāsayet | 33 |
bandhakī.poṣakāḥ plavaka.naṭa.nartaka.saubhikā vā praṇihitāḥ strībhiḥ parama.rūpa.yauvanābhiḥ saṅgha.mukhyān unmādayeyuḥ | 34 |
bandhakī.poṣakāḥ plavaka.naṭa.nartaka.saubhikā vā praṇihitāḥ strībhiḥ parama.rūpa.yauvanābhiḥ saṅgha.mukhyān unmādayeyuḥ | 34 |
jāta.kāmānām anyatamasya pratyayaṃ kṛtvā-anyatra gamanena prasabha.haraṇena vā kalahān utpādayeyuḥ | 35 |
jāta.kāmānām anyatamasya pratyayaṃ kṛtvā-anyatra gamanena prasabha.haraṇena vā kalahān utpādayeyuḥ | 35 |
kalahe tīkṣṇāḥ karma kuryuḥ "hato 'yam itthaṃ kāmukaḥ" iti | 36 |
kalahe tīkṣṇāḥ karma kuryuḥ "hato 'yam itthaṃ kāmukaḥ" iti | 36 |
visaṃvāditaṃ vā marṣayamāṇam abhisṛtya strī brūyāt "asau māṃ mukhyas tvayi jāta.kāmāṃ bādhate, tasmin-jīvati na-iha sthāsyāmi" iti ghātam asya prayojayet | 37 |
visaṃvāditaṃ vā marṣayamāṇam abhisṛtya strī brūyāt "asau māṃ mukhyas tvayi jāta.kāmāṃ bādhate, tasmin-jīvati na-iha sthāsyāmi" iti ghātam asya prayojayet | 37 |
prasahya.apahṛtā vā vana.ante kriḍā.gṛhe vā-apahartāraṃ rātrau tīkṣṇena ghātayet, svayaṃ vā rasena | 38 |
prasahya.apahṛtā vā vana.ante kriḍā.gṛhe vā-apahartāraṃ rātrau tīkṣṇena ghātayet, svayaṃ vā rasena | 38 |
tataḥ prakāśayet "amunā me priyo hataḥ" iti | 39 |
tataḥ prakāśayet "amunā me priyo hataḥ" iti | 39 |
jāta.kāmaṃ vā siddha.vyañjanaḥ sāṃvadanikībhir auṣadhībhiḥ saṃvāsya rasena-atisandhāya-apagacchet | 40 |
jāta.kāmaṃ vā siddha.vyañjanaḥ sāṃvadanikībhir auṣadhībhiḥ saṃvāsya rasena-atisandhāya-apagacchet | 40 |
tasminn apakrānte sattriṇaḥ para.prayogam abhiśaṃseyuḥ | 41 |
tasminn apakrānte sattriṇaḥ para.prayogam abhiśaṃseyuḥ | 41 |
āḍhya.vidhavā gūḍha.ājīvā yoga.striyo vā dāya.nikṣepa.arthaṃ vivadamānāḥ saṅgha.mukhyān unmādayeyuḥ, aditi.kauśika.striyo nartakī.gāyanā vā | 42 |
āḍhya.vidhavā gūḍha.ājīvā yoga.striyo vā dāya.nikṣepa.arthaṃ vivadamānāḥ saṅgha.mukhyān unmādayeyuḥ, aditi.kauśika.striyo nartakī.gāyanā vā | 42 |
pratipannān gūḍha.veśmasu rātri.samāgama.praviṣṭāṃs tīkṣṇā hanyur baddhvā hareyur vā | 43 |
pratipannān gūḍha.veśmasu rātri.samāgama.praviṣṭāṃs tīkṣṇā hanyur baddhvā hareyur vā | 43 |
sattrī vā strī.lolupaṃ saṅgha.mukhyaṃ prarūpayet "amuṣmin grāme daridra.kullam apasṛtam, tasya strī rāja.arhā, gṛhāṇa-enām" iti | 44 |
sattrī vā strī.lolupaṃ saṅgha.mukhyaṃ prarūpayet "amuṣmin grāme daridra.kullam apasṛtam, tasya strī rāja.arhā, gṛhāṇa-enām" iti | 44 |
gṛhītāyām ardha.māsa.anantaraṃ siddha.vyañjano dūṣya.saṅgha.mukhya.madhye prakrośet "asau me mukhyo bhāryāṃ snuṣāṃ bhaginīṃ duhitaraṃ vā-adhicarati" iti | 45 |
gṛhītāyām ardha.māsa.anantaraṃ siddha.vyañjano dūṣya.saṅgha.mukhya.madhye prakrośet "asau me mukhyo bhāryāṃ snuṣāṃ bhaginīṃ duhitaraṃ vā-adhicarati" iti | 45 |
taṃ cet saṅgho nigṛhṇīyāt, rājā-enam upagṛhya viguṇeṣu vikramayet | 46 |
taṃ cet saṅgho nigṛhṇīyāt, rājā-enam upagṛhya viguṇeṣu vikramayet | 46 |
anigṛhīte siddha.vyañjanaṃ rātrau tīkṣṇāḥ pravāsayeyuḥ | 47 |
anigṛhīte siddha.vyañjanaṃ rātrau tīkṣṇāḥ pravāsayeyuḥ | 47 |
tatas tad.vyañjanāḥ prakrośeyuḥ "asau brahmahā brāhmaṇī.jāraś ca" iti | 48 |
tatas tad.vyañjanāḥ prakrośeyuḥ "asau brahmahā brāhmaṇī.jāraś ca" iti | 48 |
kārtāntika.vyañjano vā kanyām anyena vṛtām anyasya prarūpayet "amuṣya kanyā rāja.patnī rāja.prasavinī ca bhaviṣyati, sarva.svena prasahya vā-enāṃ labhasva" iti | 49 |
kārtāntika.vyañjano vā kanyām anyena vṛtām anyasya prarūpayet "amuṣya kanyā rāja.patnī rāja.prasavinī ca bhaviṣyati, sarva.svena prasahya vā-enāṃ labhasva" iti | 49 |
alabhyamānāyāṃ para.pakṣam uddharṣayet | 50 |
alabhyamānāyāṃ para.pakṣam uddharṣayet | 50 |
labdhāyāṃ siddhaḥ kalahaḥ | 51 |
labdhāyāṃ siddhaḥ kalahaḥ | 51 |
bhikṣukī vā priya.bhāryaṃ mukhyaṃ brūyāt "asau te mukhyo yauvana.utsikto bhāryāyāṃ māṃ prāhiṇot, tasya-ahaṃ bhayāl lekhyam ābharaṇaṃ gṛhītvā-āgatā-asmi, nirdoṣā te bhāryā, gūḍham asmin pratikartavyam, aham api tāvat pratipatsyāmi" iti | 52 |
bhikṣukī vā priya.bhāryaṃ mukhyaṃ brūyāt "asau te mukhyo yauvana.utsikto bhāryāyāṃ māṃ prāhiṇot, tasya-ahaṃ bhayāl lekhyam ābharaṇaṃ gṛhītvā-āgatā-asmi, nirdoṣā te bhāryā, gūḍham asmin pratikartavyam, aham api tāvat pratipatsyāmi" iti | 52 |
evaṃ.ādiṣu kalaha.sthāneṣu svayam utpanne vā kalahe tīkṣṇair utpādite vā hīna.pakṣaṃ rājā kośa.daṇḍābhyām upagṛhya viguṇeṣu vikramayed apavāhayed vā | 53 |
evaṃ.ādiṣu kalaha.sthāneṣu svayam utpanne vā kalahe tīkṣṇair utpādite vā hīna.pakṣaṃ rājā kośa.daṇḍābhyām upagṛhya viguṇeṣu vikramayed apavāhayed vā | 53 |
saṅgheṣv evam eka.rājo varteta | 54 |
saṅgheṣv evam eka.rājo varteta | 54 |
saṅghāś ca-apy evam eka.rājād etebhyo 'tisaṅghān ebhyo rakṣayeyuḥ | 55 |
saṅghāś ca-apy evam eka.rājād etebhyo 'tisaṅghān ebhyo rakṣayeyuḥ | 55 |