bala.viśiṣṭaḥ kṛta.upajāpaḥ prativihita.ṛtuḥ sva.bhūmyāṃ prakāśa.yuddham upeyāt | 1 |
bala.viśiṣṭaḥ kṛta.upajāpaḥ prativihita.ṛtuḥ sva.bhūmyāṃ prakāśa.yuddham upeyāt | 1 |
EeseDharmaSanātana Library
131Book 10 · Chapter 3
54 shlokbala.viśiṣṭaḥ kṛta.upajāpaḥ prativihita.ṛtuḥ sva.bhūmyāṃ prakāśa.yuddham upeyāt | 1 |
bala.viśiṣṭaḥ kṛta.upajāpaḥ prativihita.ṛtuḥ sva.bhūmyāṃ prakāśa.yuddham upeyāt | 1 |
viparyaye kūṭa.yuddham | 2 |
viparyaye kūṭa.yuddham | 2 |
bala.vyasana.avaskanda.kāleṣu param abhihanyāt, abhūmiṣṭhaṃ vā sva.bhūmiṣṭhaḥ, prakṛti.pragraho vā sva.bhūmiṣṭham | 3 |
bala.vyasana.avaskanda.kāleṣu param abhihanyāt, abhūmiṣṭhaṃ vā sva.bhūmiṣṭhaḥ, prakṛti.pragraho vā sva.bhūmiṣṭham | 3 |
dūṣya.amitra.aṭavī.balair vā bhaṅgaṃ dattvā vibhūmi.prāptaṃ hanyāt | 4 |
dūṣya.amitra.aṭavī.balair vā bhaṅgaṃ dattvā vibhūmi.prāptaṃ hanyāt | 4 |
saṃhata.anīkaṃ hastibhir bhedayet | 5 |
saṃhata.anīkaṃ hastibhir bhedayet | 5 |
pūrvaṃ bhaṅga.pradānena-anupralīnaṃ bhinnam abhinnaḥ pratinivṛtya hanyāt | 6 |
pūrvaṃ bhaṅga.pradānena-anupralīnaṃ bhinnam abhinnaḥ pratinivṛtya hanyāt | 6 |
purastād abhihatya pracalaṃ vimukhaṃ vā pṛṣṭhato hasty.aśvena-abhihanyāt | 7 |
purastād abhihatya pracalaṃ vimukhaṃ vā pṛṣṭhato hasty.aśvena-abhihanyāt | 7 |
pṛṣṭhato 'bhihatyā pracalaṃ vimukhaṃ vā purastāt sāra.balena-abhihanyāt | 8 |
pṛṣṭhato 'bhihatyā pracalaṃ vimukhaṃ vā purastāt sāra.balena-abhihanyāt | 8 |
tābhyāṃ pārśva.abhigātau vyākhyātau | 9 |
tābhyāṃ pārśva.abhigātau vyākhyātau | 9 |
yato vā dūṣya.phalgu.balaṃ tato 'bhihanyāt | 10 |
yato vā dūṣya.phalgu.balaṃ tato 'bhihanyāt | 10 |
purastād viṣamāyāṃ pṛṣṭhato 'bhihanyāt | 11 |
purastād viṣamāyāṃ pṛṣṭhato 'bhihanyāt | 11 |
pṛṣṭhato viṣamāyāṃ purastād abhihanyāt | 12 |
pṛṣṭhato viṣamāyāṃ purastād abhihanyāt | 12 |
pārśvato viṣamāyām itarato 'bhihanyāt | 13 |
pārśvato viṣamāyām itarato 'bhihanyāt | 13 |
dūṣya.amitra.aṭavī.balair vā pūrvaṃ yodhayitvā śrāntam aśrāntaḥ param abhihanyāt | 14 |
dūṣya.amitra.aṭavī.balair vā pūrvaṃ yodhayitvā śrāntam aśrāntaḥ param abhihanyāt | 14 |
dūṣya.balena vā svayaṃ bhaṅgaṃ dattvā "jitam" iti viśvastam aviśvastaḥ sattra.apāśrayo 'bhihanyāt | 15 |
dūṣya.balena vā svayaṃ bhaṅgaṃ dattvā "jitam" iti viśvastam aviśvastaḥ sattra.apāśrayo 'bhihanyāt | 15 |
sārtha.vraja.skandha.āvāra.saṃvāha.vilopa.pramattam apramatto 'bhihanyāt | 16 |
sārtha.vraja.skandha.āvāra.saṃvāha.vilopa.pramattam apramatto 'bhihanyāt | 16 |
phalgu.bala.avacchanna.sāra.balo vā para.vīrān anupraviśya hanyāt | 17 |
phalgu.bala.avacchanna.sāra.balo vā para.vīrān anupraviśya hanyāt | 17 |
go.grahaṇena śvā.pada.vadhena vā para.vīrān ākṛṣya sattrac.channo 'bhihanyāt | 18 |
go.grahaṇena śvā.pada.vadhena vā para.vīrān ākṛṣya sattrac.channo 'bhihanyāt | 18 |
rātrāv avaskandena jāgarayitvā nidrā.klāntān avasuptān vā divā hanyāt | 19 |
rātrāv avaskandena jāgarayitvā nidrā.klāntān avasuptān vā divā hanyāt | 19 |
sapāda.carma.kośair vā hastibhiḥ sauptikaṃ dadyāt | 20 |
sapāda.carma.kośair vā hastibhiḥ sauptikaṃ dadyāt | 20 |
ahaḥ.samnāha.pariśrāntān apara.ahne 'bhihanyāt | 21 |
ahaḥ.samnāha.pariśrāntān apara.ahne 'bhihanyāt | 21 |
śuṣka.carma.vṛtta.śarkara.ākośakair go.mahiṣa.uṣṭra.yūthair vā trasnubhir akṛta.hasty.aśvaṃ bhinnam abhinnaḥ pratinivṛttaṃ hanyāt | 22 |
śuṣka.carma.vṛtta.śarkara.ākośakair go.mahiṣa.uṣṭra.yūthair vā trasnubhir akṛta.hasty.aśvaṃ bhinnam abhinnaḥ pratinivṛttaṃ hanyāt | 22 |
pratisūrya.vātaṃ vā sarvam abhihanyāt | 23 |
pratisūrya.vātaṃ vā sarvam abhihanyāt | 23 |
dhānvana.vana.saṅkaṭa.paṅka.śaila.nimna.viṣama.nāvo gāvaḥ śakaṭavyūho nīhāro rātrir iti sattrāṇi | 24 |
dhānvana.vana.saṅkaṭa.paṅka.śaila.nimna.viṣama.nāvo gāvaḥ śakaṭavyūho nīhāro rātrir iti sattrāṇi | 24 |
pūrve ca praharaṇa.kālāḥ kūṭa.yuddha.hetavaḥ | 25 |
pūrve ca praharaṇa.kālāḥ kūṭa.yuddha.hetavaḥ | 25 |
saṅgrāmas tu nirdiṣṭa.deśa.kālo dharmiṣṭhaḥ | 26 |
saṅgrāmas tu nirdiṣṭa.deśa.kālo dharmiṣṭhaḥ | 26 |
saṃhatya daṇḍaṃ brūyāt "tulya.vetano 'smi, bhavadbhiḥ saha bhogyam idaṃ rājyam, mayā-abhihitaiḥ paro 'bhihantavyaḥ" iti | 27 |
saṃhatya daṇḍaṃ brūyāt "tulya.vetano 'smi, bhavadbhiḥ saha bhogyam idaṃ rājyam, mayā-abhihitaiḥ paro 'bhihantavyaḥ" iti | 27 |
vedeṣv apy anuśrūyate samāpta.dakṣiṇānāṃ yajñānām avabhṛtheṣu "sā te gatir yā śūrāṇām" iti | 28 |
vedeṣv apy anuśrūyate samāpta.dakṣiṇānāṃ yajñānām avabhṛtheṣu "sā te gatir yā śūrāṇām" iti | 28 |
api-iha ślokau bhavataḥ | 29 |
api-iha ślokau bhavataḥ | 29 |
mantri.purohitābhyām utsāhayed yodhān vyūha.sampadā | 32 |
mantri.purohitābhyām utsāhayed yodhān vyūha.sampadā | 32 |
kārtāntika.ādiś ca-asya vargaḥ sarvajña.daivata.samyoga.khyāpanābhyāṃ sva.pakṣam uddharṣayet, para.pakṣaṃ ca-udvejayet | 33 |
kārtāntika.ādiś ca-asya vargaḥ sarvajña.daivata.samyoga.khyāpanābhyāṃ sva.pakṣam uddharṣayet, para.pakṣaṃ ca-udvejayet | 33 |
"śvo yuddham" iti kṛta.upavāsaḥ śastra.vāhanaṃ ca-anuśayīta | 34 |
"śvo yuddham" iti kṛta.upavāsaḥ śastra.vāhanaṃ ca-anuśayīta | 34 |
atharvabhiś ca juhuyāt | 35 |
atharvabhiś ca juhuyāt | 35 |
vijaya.yuktāḥ svargīyāś ca-āśiṣo vācayet | 36 |
vijaya.yuktāḥ svargīyāś ca-āśiṣo vācayet | 36 |
brāhmaṇebhyaś ca-ātmānam atisṛjet | 37 |
brāhmaṇebhyaś ca-ātmānam atisṛjet | 37 |
śaurya.śilpa.abhijana.anurāga.yuktam artha.mānābhyām avisaṃvāditam anīka.garbhaṃ kurvīta | 38 |
śaurya.śilpa.abhijana.anurāga.yuktam artha.mānābhyām avisaṃvāditam anīka.garbhaṃ kurvīta | 38 |
pitṛ.putra.bhrātṛkāṇām āyudhīyānām adhvajaṃ muṇḍa.anīkaṃ rāja.sthānam | 39 |
pitṛ.putra.bhrātṛkāṇām āyudhīyānām adhvajaṃ muṇḍa.anīkaṃ rāja.sthānam | 39 |
hastī ratho vā rāja.vāhanam aśva.anubandhaḥ | 40 |
hastī ratho vā rāja.vāhanam aśva.anubandhaḥ | 40 |
yat prāya.sainyo yatra vā vinītaḥ syāt t (tad?) adhirohayet | 41 |
yat prāya.sainyo yatra vā vinītaḥ syāt t (tad?) adhirohayet | 41 |
rāja.vyañjano vyūha.adhiṣṭhānam āyojyaḥ | 42 |
rāja.vyañjano vyūha.adhiṣṭhānam āyojyaḥ | 42 |
sūta.māgadhāḥ śūrāṇāṃ svargam asvargaṃ bhīrūṇāṃ jāti.saṅgha.kula.karma.vṛtta.stavaṃ ca yodhānāṃ varṇayeyuḥ | 43 |
sūta.māgadhāḥ śūrāṇāṃ svargam asvargaṃ bhīrūṇāṃ jāti.saṅgha.kula.karma.vṛtta.stavaṃ ca yodhānāṃ varṇayeyuḥ | 43 |
purohita.puruṣāḥ kṛtya.abhicāraṃ brūyuḥ, yantrika.vardhaki.mauhūrtikāḥ sva.karma.siddhim asiddhiṃ pareṣām | 44 |
purohita.puruṣāḥ kṛtya.abhicāraṃ brūyuḥ, yantrika.vardhaki.mauhūrtikāḥ sva.karma.siddhim asiddhiṃ pareṣām | 44 |
senā.patir artha.mānābhyām abhisaṃskṛtam anīkam ābhāṣeta - "śata.sāhasro rāja.vadhaḥ, pañcāśat.sāhasraḥ senā.pati.kumāra.vadhaḥ, daśa.sāhasraḥ pravīra.mukhya.vadhaḥ, pañca.sāhasro hasti.ratha.vadhaḥ, sāhasro 'śva.vadhaḥ, śatyaḥ patti.mukhya.vadhaḥ, śiro viṃśatikaṃ bhoga.dvaiguṇyaṃ svayaṃ.grāhaś ca" iti | 45 |
senā.patir artha.mānābhyām abhisaṃskṛtam anīkam ābhāṣeta - "śata.sāhasro rāja.vadhaḥ, pañcāśat.sāhasraḥ senā.pati.kumāra.vadhaḥ, daśa.sāhasraḥ pravīra.mukhya.vadhaḥ, pañca.sāhasro hasti.ratha.vadhaḥ, sāhasro 'śva.vadhaḥ, śatyaḥ patti.mukhya.vadhaḥ, śiro viṃśatikaṃ bhoga.dvaiguṇyaṃ svayaṃ.grāhaś ca" iti | 45 |
tad eṣāṃ daśa.varga.adhipatayo vidyuḥ | 46 |
tad eṣāṃ daśa.varga.adhipatayo vidyuḥ | 46 |
cikitsakāḥ śastra.yantra.agada.sneha.vastra.hastāḥ striyaś ca-anna.pāna.rakṣiṇyaḥ puruṣāṇām uddharṣaṇīyāḥ pṛṣṭhatas tiṣṭheyuḥ | 47 |
cikitsakāḥ śastra.yantra.agada.sneha.vastra.hastāḥ striyaś ca-anna.pāna.rakṣiṇyaḥ puruṣāṇām uddharṣaṇīyāḥ pṛṣṭhatas tiṣṭheyuḥ | 47 |
adakṣiṇā.mukhaṃ pṛṣṭhataḥ.sūryam anuloma.vātam anīkaṃ sva.bhūmau vyūheta | 48 |
adakṣiṇā.mukhaṃ pṛṣṭhataḥ.sūryam anuloma.vātam anīkaṃ sva.bhūmau vyūheta | 48 |
para.bhūmi.vyūhe ca-aśvāṃś cārayeyuḥ | 49 |
para.bhūmi.vyūhe ca-aśvāṃś cārayeyuḥ | 49 |
yatra sthānaṃ prajavaś ca-abhūmir vyūhasya tatra sthitaḥ prajavitaś ca-ubhayathā jīyeta | 50 |
yatra sthānaṃ prajavaś ca-abhūmir vyūhasya tatra sthitaḥ prajavitaś ca-ubhayathā jīyeta | 50 |
viparyaye jayati, ubhayathā sthāne prajave ca | 51 |
viparyaye jayati, ubhayathā sthāne prajave ca | 51 |
samā viṣamā vyāmiśrā vā bhūmir iti purastāt pārśvābhyāṃ paścāc ca jñeyā | 52 |
samā viṣamā vyāmiśrā vā bhūmir iti purastāt pārśvābhyāṃ paścāc ca jñeyā | 52 |
samāyāṃ daṇḍa.maṇḍala.vyūhāḥ, viṣamāyāṃ bhoga.asaṃhata.vyūhāḥ, vyāmiśrāyāṃ viṣama.vyūhāḥ | 53 |
samāyāṃ daṇḍa.maṇḍala.vyūhāḥ, viṣamāyāṃ bhoga.asaṃhata.vyūhāḥ, vyāmiśrāyāṃ viṣama.vyūhāḥ | 53 |
viśiṣṭa.balaṃ bhaṅktvā sandhiṃ yāceta | 54 |
viśiṣṭa.balaṃ bhaṅktvā sandhiṃ yāceta | 54 |
sama.balena yācitaḥ sandadhīta | 55 |
sama.balena yācitaḥ sandadhīta | 55 |
hīnam anuhanyāt, na tv eva sva.bhūmi.prāptaṃ tyakta.ātmānaṃ vā | 56 |
hīnam anuhanyāt, na tv eva sva.bhūmi.prāptaṃ tyakta.ātmānaṃ vā | 56 |