EeseDharmaSanātana Library
4काण्ड 8 · सूक्त 4
Atharvaveda Śaunaka Kand 8, Sukta 4.
25 shlokइन्द्रा॑सोमा॒ तप॑तं॒ रक्ष॑ उ॒ब्जतं॒ न्यऽर्पयतं वृषणा तमो॒वृधः॑ ।
परा॑ शृणीतम॒चितो॒ न्योऽषतं ह॒तं नु॒देथां॒ नि शि॑शीतम॒त्त्रिणः॑ ॥१॥
indrā॑somā॒ tapa॑taṃ॒ rakṣa॑ u॒bjataṃ॒ nya’rpayataṃ vṛṣaṇā tamo॒vṛdhaḥ॑ | parā॑ śṛṇītama॒cito॒ nyo’ṣataṃ ha॒taṃ nu॒dethāṃ॒ ni śi॑śītama॒ttriṇaḥ॑ || १ ||
इन्द्रा॑सोमा॒ सम॒घशं॑सम॒भ्य॑१घं तपु॑र्ययस्तु च॒रुर॑ग्नि॒माँ इ॑व ।
ब्र॒ह्म॒द्विषे॑ क्र॒व्यादे॑ घो॒रच॑क्षसे॒ द्वेषो॑ धत्तमनवा॒यं कि॑मी॒दिने॑ ॥२॥
indrā॑somā॒ sama॒ghaśaṃ॑sama॒bhya॑१ghaṃ tapu॑ryayastu ca॒rura॑gni॒mām̐ i॑va | bra॒hma॒dviṣe॑ kra॒vyāde॑ gho॒raca॑kṣase॒ dveṣo॑ dhattamanavā॒yaṃ ki॑mī॒dine॑ || २ ||
इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृतो॑ व॒व्रे अ॒न्तर॑नारम्भ॒णे तम॑सि॒ प्र वि॑ध्यतम्।
यतो॒ नैषां॒ पुन॒रेक॑श्च॒नोदय॒त् तद् वा॑मस्तु॒ सह॑से मन्यु॒मच्छवः॑ ॥३॥
indrā॑somā du॒ṣkṛto॑ va॒vre a॒ntara॑nārambha॒ṇe tama॑si॒ pra vi॑dhyatam | yato॒ naiṣāṃ॒ puna॒reka॑śca॒nodaya॒t tad vā॑mastu॒ saha॑se manyu॒macchavaḥ॑ || ३ ||
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वो व॒धं सं पृ॑थि॒व्या अ॒घशं॑साय॒ तर्ह॑णम्।
उत् त॑क्षतं स्व॒र्यं१ पर्व॑तेभ्यो॒ येन॒ रक्षो॑ वावृधा॒नं नि॒जूर्व॑थः ॥४॥
indrā॑somā va॒rtaya॑taṃ di॒vo va॒dhaṃ saṃ pṛ॑thi॒vyā a॒ghaśaṃ॑sāya॒ tarha॑ṇam | ut ta॑kṣataṃ sva॒ryaṃ१ parva॑tebhyo॒ yena॒ rakṣo॑ vāvṛdhā॒naṃ ni॒jūrva॑thaḥ || ४ ||
इन्द्रा॑सोमा व॒र्तय॑तं दि॒वस्पर्य॑ग्नित॒प्तेभि॑र्यु॒वमश्म॑हन्मभिः ।
तपु॑र्वधेभिर॒जरे॑भिर॒त्त्रिणो॒ नि पर्शा॑ने विध्यतं॒ यन्तु॑ निस्व॒रम् ॥५॥
indrā॑somā va॒rtaya॑taṃ di॒vasparya॑gnita॒ptebhi॑ryu॒vamaśma॑hanmabhiḥ | tapu॑rvadhebhira॒jare॑bhira॒ttriṇo॒ ni parśā॑ne vidhyataṃ॒ yantu॑ nisva॒ram || ५ ||
इन्द्रा॑सोमा॒ परि॑ वां भूतु वि॒श्वत॑ इ॒यं म॒तिः क॒क्ष्याश्वे॑व वा॒जिना॑ ।
यां वां॒ होत्रां॑ परिहि॒नोमि॑ मे॒धये॒मा ब्रह्मा॑णि नृ॒पती॑ इव जिन्वतम् ॥६॥
indrā॑somā॒ pari॑ vāṃ bhūtu vi॒śvata॑ i॒yaṃ ma॒tiḥ ka॒kṣyāśve॑va vā॒jinā॑ | yāṃ vāṃ॒ hotrāṃ॑ parihi॒nomi॑ me॒dhaye॒mā brahmā॑ṇi nṛ॒patī॑ iva jinvatam || ६ ||
प्रति॑ स्मरेथां तु॒जय॑द्भि॒रेवै॑र्ह॒तं द्रु॒हो र॒क्षसो॑ भङ्गु॒राव॑तः ।
इन्द्रा॑सोमा दु॒ष्कृते॒ मा सु॒गं भू॒द् यो मा॑ क॒दा चि॑दभि॒दास॑ति द्रु॒हुः ॥७॥
prati॑ smarethāṃ tu॒jaya॑dbhi॒revai॑rha॒taṃ dru॒ho ra॒kṣaso॑ bhaṅgu॒rāva॑taḥ | indrā॑somā du॒ṣkṛte॒ mā su॒gaṃ bhū॒d yo mā॑ ka॒dā ci॑dabhi॒dāsa॑ti dru॒huḥ || ७ ||
यो मा॒ पाके॑न॒ मन॑सा॒ चर॑न्तमभि॒चष्टे॒ अनृ॑तेभि॒र्वचो॑भिः ।
आप॑ इव का॒शिना॒ संगृ॑भीता॒ अस॑न्न॒स्त्वस॑तः इन्द्र व॒क्ता ॥८॥
yo mā॒ pāke॑na॒ mana॑sā॒ cara॑ntamabhi॒caṣṭe॒ anṛ॑tebhi॒rvaco॑bhiḥ | āpa॑ iva kā॒śinā॒ saṃgṛ॑bhītā॒ asa॑nna॒stvasa॑taḥ indra va॒ktā || ८ ||
ये पा॑कशं॒सं वि॒हर॑न्त॒ एवै॒र्ये वा॑ भ॒द्रं दू॒षय॑न्ति स्व॒धाभिः॑ ।
अह॑ये वा॒ तान् प्र॒ददा॑तु॒ सोम॒ आ वा॑ दधातु॒ निरृ॑तेरु॒पस्थे॑ ॥९॥
ye pā॑kaśaṃ॒saṃ vi॒hara॑nta॒ evai॒rye vā॑ bha॒draṃ dū॒ṣaya॑nti sva॒dhābhiḥ॑ | aha॑ye vā॒ tān pra॒dadā॑tu॒ soma॒ ā vā॑ dadhātu॒ nirṛ॑teru॒pasthe॑ || ९ ||
यो नो॒ रसं॒ दिप्स॑ति पि॒त्वो अ॑ग्ने॒ अश्वा॑नां॒ गवां॒ यस्त॒नूना॑म्।
रि॒पु स्ते॒न स्ते॑य॒कृद् द॒भ्रमे॑तु॒ नि ष ही॑यतां त॒न्वा॒३ तना॑ च ॥१०॥
yo no॒ rasaṃ॒ dipsa॑ti pi॒tvo a॑gne॒ aśvā॑nāṃ॒ gavāṃ॒ yasta॒nūnā॑m | ri॒pu ste॒na ste॑ya॒kṛd da॒bhrame॑tu॒ ni ṣa hī॑yatāṃ ta॒nvā॒३ tanā॑ ca || १० ||
प॒रः सो अ॑स्तु त॒न्वा॒३ तना॑ च ति॒स्रः पृ॑थि॒वीर॒धो अ॑स्तु॒ विश्वाः॑ ।
प्रति॑ शुष्यतु॒ यशो॑ अस्य देवा॒ यो मा॒ दिवा॒ दिप्स॑ति॒ यश्च॒ नक्त॑म् ॥११॥
pa॒raḥ so a॑stu ta॒nvā॒३ tanā॑ ca ti॒sraḥ pṛ॑thi॒vīra॒dho a॑stu॒ viśvāḥ॑ | prati॑ śuṣyatu॒ yaśo॑ asya devā॒ yo mā॒ divā॒ dipsa॑ti॒ yaśca॒ nakta॑m || ११ ||
सु॒वि॒ज्ञा॒नं चि॑कि॒तुषे॒ जना॑य॒ सच्चास॑च्च॒ वच॑सी पस्पृधाते ।
तयो॒र्यत् स॒त्यं य॑त॒रदृजी॑य॒स्तदित् सोमो॑ऽवति॒ हन्त्यस॑त् ॥१२॥
su॒vi॒jñā॒naṃ ci॑ki॒tuṣe॒ janā॑ya॒ saccāsa॑cca॒ vaca॑sī paspṛdhāte | tayo॒ryat sa॒tyaṃ ya॑ta॒radṛjī॑ya॒stadit somo॑’vati॒ hantyasa॑t || १२ ||
न वा उ॒ सोमो॑ वृजि॒नं हि॑नोति॒ न क्ष॒त्रियं मिथु॒या धा॒रय॑न्तम्।
हन्ति॒ रक्षो॒ हन्त्यास॒द् वद॑न्तमु॒भाविन्द्र॑स्य॒ प्रसि॑तौ शयाते ॥१३॥
na vā u॒ somo॑ vṛji॒naṃ hi॑noti॒ na kṣa॒triyaṃ mithu॒yā dhā॒raya॑ntam | hanti॒ rakṣo॒ hantyāsa॒d vada॑ntamu॒bhāvindra॑sya॒ prasi॑tau śayāte || १३ ||
यदि॑ वा॒हमनृ॑तदेवो॒ अस्मि॒ मोघं॑ वा दे॒वाँ अ॑प्यू॒हे अ॑ग्ने ।
किम॒स्मभ्यं॑ जातवेदो हृणीषे द्रोघ॒वाच॑स्ते निरृ॒थं स॑चन्ताम् ॥१४॥
yadi॑ vā॒hamanṛ॑tadevo॒ asmi॒ moghaṃ॑ vā de॒vām̐ a॑pyū॒he a॑gne | kima॒smabhyaṃ॑ jātavedo hṛṇīṣe drogha॒vāca॑ste nirṛ॒thaṃ sa॑cantām || १४ ||
अ॒द्या मु॑रीय॒ यदि॑ यातु॒धानो॒ अस्मि॒ यदि॒ वायु॑स्त॒तप॒ पुरु॑षस्य ।
अ॒धा स वी॒रैर्द॒शभि॒र्वि यू॑या॒ यो मा॒ मोघं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॑ ॥१५॥
a॒dyā mu॑rīya॒ yadi॑ yātu॒dhāno॒ asmi॒ yadi॒ vāyu॑sta॒tapa॒ puru॑ṣasya | a॒dhā sa vī॒rairda॒śabhi॒rvi yū॑yā॒ yo mā॒ moghaṃ॒ yātu॑dhā॒netyāha॑ || १५ ||
यो माया॑तुं॒ यातु॑धा॒नेत्याह॒ यो वा॑ र॒क्षाः शुचि॑र॒स्मीत्याह॑ ।
इन्द्र॒स्तं ह॑न्तु मह॒ता व॒धेन॒ विश्व॑स्य ज॒न्तोर॑ध॒मस्प॑दीष्ट ॥१६॥
yo māyā॑tuṃ॒ yātu॑dhā॒netyāha॒ yo vā॑ ra॒kṣāḥ śuci॑ra॒smītyāha॑ | indra॒staṃ ha॑ntu maha॒tā va॒dhena॒ viśva॑sya ja॒ntora॑dha॒maspa॑dīṣṭa || १६ ||
प्र या जिगा॑ति ख॒र्गले॑व॒ नक्त॒मप॑ द्रु॒हुस्त॒न्वं॑१गूह॑माना ।
व॒व्रम॑न॒न्तमव॒ सा प॑दीष्ट॒ ग्रावा॑णो घ्नन्तु र॒क्षस॑ उप॒ब्दैः ॥१७॥
pra yā jigā॑ti kha॒rgale॑va॒ nakta॒mapa॑ dru॒husta॒nvaṃ॑१gūha॑mānā | va॒vrama॑na॒ntamava॒ sā pa॑dīṣṭa॒ grāvā॑ṇo ghnantu ra॒kṣasa॑ upa॒bdaiḥ || १७ ||
वि ति॑ष्ठध्वं मरुतो वि॒क्ष्वि॒३छत॑ गृभा॒यत॑ र॒क्षसः॒ सं पि॑नष्टन।
वयो॒ ये भू॒त्वा प॒तय॑न्ति न॒क्तभि॒र्ये वा॒ रिपो॑ दधि॒रे दे॒वे अ॑ध्व॒रे ॥१८॥
vi ti॑ṣṭhadhvaṃ maruto vi॒kṣvi॒३chata॑ gṛbhā॒yata॑ ra॒kṣasaḥ॒ saṃ pi॑naṣṭana | vayo॒ ye bhū॒tvā pa॒taya॑nti na॒ktabhi॒rye vā॒ ripo॑ dadhi॒re de॒ve a॑dhva॒re || १८ ||
प्र व॑र्तय दि॒वोऽश्मा॑नमिन्द्र॒ सोम॑शितं मघव॒न्त्सं शि॑शाधि ।
प्रा॒क्तो अ॑पा॒क्तो॑अधरा॑दुदक्तो॑ऽभि॑जहि रक्ष॑सः प॑र्वतेन ॥१९॥
pra va॑rtaya di॒vo’śmā॑namindra॒ soma॑śitaṃ maghava॒ntsaṃ śi॑śādhi | prā॒kto a॑pā॒kto॑adharā॑dudakto॑’bhi॑jahi rakṣa॑saḥ pa॑rvatena || १९ ||
ए॒त उ॒ त्ये प॑तयन्ति॒ श्वया॑तव॒ इन्द्रं॑ दिप्सन्ति दि॒प्सवोऽदा॑भ्यम्।
शिशी॑ते श॒क्रः पिशु॑नेभ्यो व॒धं नु॒नं सृ॑जद॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑ ॥२०॥
e॒ta u॒ tye pa॑tayanti॒ śvayā॑tava॒ indraṃ॑ dipsanti di॒psavo’dā॑bhyam | śiśī॑te śa॒kraḥ piśu॑nebhyo va॒dhaṃ nu॒naṃ sṛ॑jada॒śaniṃ॑ yātu॒madbhyaḥ॑ || २० ||
इन्द्रो॑ यातू॒नाम॑भवत् पराश॒रो ह॑वि॒र्मथी॑नाम॒भ्या॒३विवा॑सताम्।
अ॒भीदु॑ श॒क्रः प॑र॒शुर्यथा॒ वनं॒ पात्रे॑व भि॒न्दन्त्स॒त एतु र॒क्षसः॑ ॥२१॥
indro॑ yātū॒nāma॑bhavat parāśa॒ro ha॑vi॒rmathī॑nāma॒bhyā॒३vivā॑satām | a॒bhīdu॑ śa॒kraḥ pa॑ra॒śuryathā॒ vanaṃ॒ pātre॑va bhi॒ndantsa॒ta etu ra॒kṣasaḥ॑ || २१ ||
उलू॑कयातुं शुशु॒लूक॑यातुं ज॒हि श्वया॑तुमु॒त कोक॑यातुम्।
सु॒प॒र्णया॑तुमु॒त गृध्र॑यातुं दृ॒षदे॑व॒ प्र मृ॑ण॒ रक्ष॑ इन्द्र ॥२२॥
ulū॑kayātuṃ śuśu॒lūka॑yātuṃ ja॒hi śvayā॑tumu॒ta koka॑yātum | su॒pa॒rṇayā॑tumu॒ta gṛdhra॑yātuṃ dṛ॒ṣade॑va॒ pra mṛ॑ṇa॒ rakṣa॑ indra || २२ ||
मा नो॒ रक्षो॑ अ॒भि न॑ड् यातु॒माव॒दपो॑च्छन्तु मिथु॒ना ये कि॑मी॒दिनः॑ ।
पृ॒थि॒वी नः॒ पार्थि॑वात् पा॒त्वंह॑सो॒ऽन्तरि॑क्षं दि॒व्यात् पा॑त्व॒स्मान् ॥२३॥
mā no॒ rakṣo॑ a॒bhi na॑ḍ yātu॒māva॒dapo॑cchantu mithu॒nā ye ki॑mī॒dinaḥ॑ | pṛ॒thi॒vī naḥ॒ pārthi॑vāt pā॒tvaṃha॑so॒’ntari॑kṣaṃ di॒vyāt pā॑tva॒smān || २३ ||
इन्द्र॑ ज॒हि पुमां॑सं यातु॒धान॑मु॒त स्त्रियं॑ मा॒यया॒ शाश॑दानाम्।
विग्री॑वासो॒ मूर॑देवा ऋदन्तु॒ मा ते दृ॑श॒न्त्सूर्य॑मु॒च्चर॑न्तम् ॥२४॥
indra॑ ja॒hi pumāṃ॑saṃ yātu॒dhāna॑mu॒ta striyaṃ॑ mā॒yayā॒ śāśa॑dānām | vigrī॑vāso॒ mūra॑devā ṛdantu॒ mā te dṛ॑śa॒ntsūrya॑mu॒ccara॑ntam || २४ ||
प्रति॑ चक्ष्व॒ वि च॒क्ष्वेन्द्र॑श्च सोम जागृतम्।
रक्षो॑भ्यो व॒धम॑स्यतम॒शनिं॑ यातु॒मद्भ्यः॑ ॥२५॥
prati॑ cakṣva॒ vi ca॒kṣvendra॑śca soma jāgṛtam | rakṣo॑bhyo va॒dhama॑syatama॒śaniṃ॑ yātu॒madbhyaḥ॑ || २५ ||