EeseDharmaSanātana Library
17काण्ड 5 · सूक्त 17
Atharvaveda Śaunaka Kand 5, Sukta 17.
18 shlokतेऽवदन् प्रथ॒मा ब्र॑ह्मकिल्बि॒षेऽकू॑पारः सलि॒लो मा॑त॒रिश्वा॑ ।
वी॒डुह॑रा॒स्तप॑ उ॒ग्रं म॑यो॒भूरापो॑ दे॒वीः प्र॑थम॒जा ऋ॒तस्य॑ ॥१॥
te’vadan pratha॒mā bra॑hmakilbi॒ṣe’kū॑pāraḥ sali॒lo mā॑ta॒riśvā॑ | vī॒ḍuha॑rā॒stapa॑ u॒graṃ ma॑yo॒bhūrāpo॑ de॒vīḥ pra॑thama॒jā ṛ॒tasya॑ || १ ||
सोमो॒ राजा॑ प्रथ॒मो ब्र॑ह्मजा॒यां पुनः॒ प्राय॑च्छ॒दहृ॑णीयमानः ।
अ॒न्व॒र्ति॒ता वरु॑णो मि॒त्र आ॑सीद॒ग्निर्होता॑ हस्त॒गृह्या नि॑नाय ॥२॥
somo॒ rājā॑ pratha॒mo bra॑hmajā॒yāṃ punaḥ॒ prāya॑ccha॒dahṛ॑ṇīyamānaḥ | a॒nva॒rti॒tā varu॑ṇo mi॒tra ā॑sīda॒gnirhotā॑ hasta॒gṛhyā ni॑nāya || २ ||
हस्ते॑नै॒व ग्रा॒ह्यऽआ॒धिर॑स्या ब्रह्मजा॒येति॒ चेदवो॑चत्।
न दू॒ताय॑ प्र॒हेया॑ तस्थ ए॒षा तथा॑ रा॒ष्ट्रं गु॑पि॒तं क्ष॒त्रिय॑स्य ॥३॥
haste॑nai॒va grā॒hya’ā॒dhira॑syā brahmajā॒yeti॒ cedavo॑cat | na dū॒tāya॑ pra॒heyā॑ tastha e॒ṣā tathā॑ rā॒ṣṭraṃ gu॑pi॒taṃ kṣa॒triya॑sya || ३ ||
यामा॒हुस्तार॑कै॒षा वि॑के॒शीति॑ दु॒च्छुनां॒ ग्राम॑मव॒पद्य॑मानाम्।
सा ब्र॑ह्मजा॒या वि दु॑नोति रा॒ष्ट्रं यत्र॒ प्रापा॑दि श॒श उ॑ल्कु॒षीमा॑न् ॥४॥
yāmā॒hustāra॑kai॒ṣā vi॑ke॒śīti॑ du॒cchunāṃ॒ grāma॑mava॒padya॑mānām | sā bra॑hmajā॒yā vi du॑noti rā॒ṣṭraṃ yatra॒ prāpā॑di śa॒śa u॑lku॒ṣīmā॑n || ४ ||
ब्र॒ह्म॒चा॒री च॑रति॒ वेवि॑ष॒द् विषः॒ स दे॒वानां॑ भव॒त्येक॒मङ्ग॑म्।
तेन॑ जा॒या मन्व॑विन्द॒द् बृह॒स्पतिः॒ सोमे॑न नी॒तां जु॒ह्वं१ न दे॑वाः ॥५॥
bra॒hma॒cā॒rī ca॑rati॒ vevi॑ṣa॒d viṣaḥ॒ sa de॒vānāṃ॑ bhava॒tyeka॒maṅga॑m | tena॑ jā॒yā manva॑vinda॒d bṛha॒spatiḥ॒ some॑na nī॒tāṃ ju॒hvaṃ१ na de॑vāḥ || ५ ||
दे॒वा वा ए॒तस्या॑मवदन्त॒ पूर्वे॑ सप्तऋ॒षय॒स्तप॑सा॒ ये नि॑षे॒दुः ।
भी॒मा जा॒या ब्रा॑ह्म॒णस्याप॑नीता दु॒र्धां द॑धाति पर॒मेव्योऽमन् ॥६॥
de॒vā vā e॒tasyā॑mavadanta॒ pūrve॑ saptaṛ॒ṣaya॒stapa॑sā॒ ye ni॑ṣe॒duḥ | bhī॒mā jā॒yā brā॑hma॒ṇasyāpa॑nītā du॒rdhāṃ da॑dhāti para॒mevyo’man || ६ ||
ये गर्भा॑ अव॒पद्य॑न्ते॒ जग॒द् यच्चा॑पलु॒प्यते॑ ।
वी॒रा ये तृ॒ह्यन्ते॑ मि॒थो ब्र॑ह्मजा॒या हि॑नस्ति॒ तान् ॥७॥
ye garbhā॑ ava॒padya॑nte॒ jaga॒d yaccā॑palu॒pyate॑ | vī॒rā ye tṛ॒hyante॑ mi॒tho bra॑hmajā॒yā hi॑nasti॒ tān || ७ ||
उत यत् पत॑यो॒ दश॑ स्त्रि॒याः पूर्वे॒ अब्रा॑ह्मणाः ।
ब्र॒ह्माचेद्धस्त॒मग्र॑ही॒त् स ए॒व पति॑रेक॒धा ॥८॥
uta yat pata॑yo॒ daśa॑ stri॒yāḥ pūrve॒ abrā॑hmaṇāḥ | bra॒hmāceddhasta॒magra॑hī॒t sa e॒va pati॑reka॒dhā || ८ ||
ब्रा॒ह्म॒ण ए॒व पति॒र्न रा॑ज॒न्यो॒३ न वैश्यः॑ ।
तत् सूर्यः॑ प्रब्रु॒वन्ने॑ति प॒ञ्चभ्यो॑ मान॒वेभ्यः॑ ॥९॥
brā॒hma॒ṇa e॒va pati॒rna rā॑ja॒nyo॒३ na vaiśyaḥ॑ | tat sūryaḥ॑ prabru॒vanne॑ti pa॒ñcabhyo॑ māna॒vebhyaḥ॑ || ९ ||
पुन॒र्वै दे॒वा अ॑ददुः॒ पुन॑र्मनु॒ष्या अददुः ।
राजा॑नः स॒त्यं गृ॑ह्णा॒ना ब्र॑ह्मजा॒यां पुन॑र्ददुः ॥१०॥
puna॒rvai de॒vā a॑daduḥ॒ puna॑rmanu॒ṣyā adaduḥ | rājā॑naḥ sa॒tyaṃ gṛ॑hṇā॒nā bra॑hmajā॒yāṃ puna॑rdaduḥ || १० ||
पु॒न॒र्दाय॑ ब्रह्मजा॒यां कृ॒त्वा दे॒वैर्नि॑किल्बि॒षम्।
ऊर्जं॑ पृथि॒व्या भ॒क्त्वोरु॑गा॒यमुपा॑सते ॥११॥
pu॒na॒rdāya॑ brahmajā॒yāṃ kṛ॒tvā de॒vairni॑kilbi॒ṣam | ūrjaṃ॑ pṛthi॒vyā bha॒ktvoru॑gā॒yamupā॑sate || ११ ||
नास्य॑ जा॒या श॑तवा॒ही क॑ल्या॒णी तल्प॒मा श॑ये ।
यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥१२॥
nāsya॑ jā॒yā śa॑tavā॒hī ka॑lyā॒ṇī talpa॒mā śa॑ye | yasmi॑n rā॒ṣṭre ni॑ru॒dhyate॑ brahmajā॒yāci॑ttyā || १२ ||
न वि॑क॒र्णः पृ॒थुशि॑रा॒स्तस्मि॒न् वेश्म॑नि जायते ।
यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥१३॥
na vi॑ka॒rṇaḥ pṛ॒thuśi॑rā॒stasmi॒n veśma॑ni jāyate | yasmi॑n rā॒ṣṭre ni॑ru॒dhyate॑ brahmajā॒yāci॑ttyā || १३ ||
नास्य॑ क्ष॒त्ता नि॒ष्कग्री॑वः सू॒नाना॑मेत्यग्र॒तः ।
यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥१४॥
nāsya॑ kṣa॒ttā ni॒ṣkagrī॑vaḥ sū॒nānā॑metyagra॒taḥ | yasmi॑n rā॒ṣṭre ni॑ru॒dhyate॑ brahmajā॒yāci॑ttyā || १४ ||
नास्य॑ श्वे॒तः कृ॑ष्ण॒कर्णो॑ धु॒रि यु॒क्तो म॑हीयते ।
यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥१५॥
nāsya॑ śve॒taḥ kṛ॑ṣṇa॒karṇo॑ dhu॒ri yu॒kto ma॑hīyate | yasmi॑n rā॒ṣṭre ni॑ru॒dhyate॑ brahmajā॒yāci॑ttyā || १५ ||
नास्य॒ क्षेत्रे॑ पुष्क॒रिणी॒ नाण्डीकं॑ जायते॒ बिस॑म्।
यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥१६॥
nāsya॒ kṣetre॑ puṣka॒riṇī॒ nāṇḍīkaṃ॑ jāyate॒ bisa॑m | yasmi॑n rā॒ṣṭre ni॑ru॒dhyate॑ brahmajā॒yāci॑ttyā || १६ ||
नास्मै॒ पृश्निं॒ वि दु॑हन्ति॒ येऽस्या॒ दोह॑मु॒पास॑ते ।
यस्मि॑न् रा॒ष्ट्रे नि॑रु॒ध्यते॑ ब्रह्मजा॒याचि॑त्त्या ॥१७॥
nāsmai॒ pṛśniṃ॒ vi du॑hanti॒ ye’syā॒ doha॑mu॒pāsa॑te | yasmi॑n rā॒ṣṭre ni॑ru॒dhyate॑ brahmajā॒yāci॑ttyā || १७ ||
नास्य॑ धे॒नुः क॑ल्या॒णी नान॒ड्वान्त्स॑हते॒ धुर॑म्।
विजा॑नि॒र्यत्र॑ ब्रह्म॒णो रात्रिं॒ वस॑ति पा॒पया॑ ॥१८॥
nāsya॑ dhe॒nuḥ ka॑lyā॒ṇī nāna॒ḍvāntsa॑hate॒ dhura॑m | vijā॑ni॒ryatra॑ brahma॒ṇo rātriṃ॒ vasa॑ti pā॒payā॑ || १८ ||