EeseDharmaSanātana Library
96काण्ड 20 · सूक्त 96
Atharvaveda Śaunaka Kand 20, Sukta 96.
24 shlokती॒व्रस्या॒भिव॑यसो अ॒स्य पा॑हि सर्वर॒था वि हरी॑ इ॒ह मु॑ञ्च ।
इन्द्र॒ मा त्वा॒ यज॑मानासो अ॒न्ये नि री॑रम॒न् तुभ्य॑मि॒मे सु॒तासः॑ ॥१॥
tī॒vrasyā॒bhiva॑yaso a॒sya pā॑hi sarvara॒thā vi harī॑ i॒ha mu॑ñca | indra॒ mā tvā॒ yaja॑mānāso a॒nye ni rī॑rama॒n tubhya॑mi॒me su॒tāsaḥ॑ || १ ||
तुभ्यं॑ सु॒तास्तुभ्य॑मु॒ सोत्वा॑स॒स्त्वां गिरः॒ श्वात्र्या॒ आ ह्व॑यन्ति ।
इन्द्रे॒दम॒द्य सव॑नं जुषा॒णो विश्व॑स्य वि॒द्वां इ॒ह पा॑हि॒ सोम॑म् ॥२॥
tubhyaṃ॑ su॒tāstubhya॑mu॒ sotvā॑sa॒stvāṃ giraḥ॒ śvātryā॒ ā hva॑yanti | indre॒dama॒dya sava॑naṃ juṣā॒ṇo viśva॑sya vi॒dvāṃ i॒ha pā॑hi॒ soma॑m || २ ||
य उ॑श॒ता मन॑सा॒ सोम॑मस्मै सर्वहृ॒दा दे॒वका॑मः सु॒नोति॑ ।
न गा इन्द्र॒स्तस्य॒ परा॑ ददाति प्रश॒स्तमिच्चारु॑मस्मै कृणोति ॥३॥
ya u॑śa॒tā mana॑sā॒ soma॑masmai sarvahṛ॒dā de॒vakā॑maḥ su॒noti॑ | na gā indra॒stasya॒ parā॑ dadāti praśa॒stamiccāru॑masmai kṛṇoti || ३ ||
अनु॑स्पष्टो भवत्ये॒षो अ॑स्य॒ यो अ॑स्मै रे॒वान् न सु॒नोति॒ सोम॑म्।
निर॑र॒त्नौ म॒घवा॒ तं द॑धाति ब्रह्म॒द्विषो॑ ह॒न्त्यना॑नुदिष्टः ॥४॥
anu॑spaṣṭo bhavatye॒ṣo a॑sya॒ yo a॑smai re॒vān na su॒noti॒ soma॑m | nira॑ra॒tnau ma॒ghavā॒ taṃ da॑dhāti brahma॒dviṣo॑ ha॒ntyanā॑nudiṣṭaḥ || ४ ||
अ॒श्वा॒यन्तो॑ ग॒व्यन्तो॑ वा॒जय॑न्तो॒ हवा॑महे॒ त्वोप॑गन्त॒वा उ॑ ।
आ॒भूष॑न्तस्ते सुम॒तौ नवा॑यां व॒यमि॑न्द्र त्वा शु॒नं हु॑वेम ॥५॥
a॒śvā॒yanto॑ ga॒vyanto॑ vā॒jaya॑nto॒ havā॑mahe॒ tvopa॑ganta॒vā u॑ | ā॒bhūṣa॑ntaste suma॒tau navā॑yāṃ va॒yami॑ndra tvā śu॒naṃ hu॑vema || ५ ||
मु॒ञ्चामि॑ त्वा ह॒विषा॒ जीव॑नाय॒ कम॑ज्ञातय॒क्ष्मादु॒त रा॑जय॒क्ष्मात्।
ग्राहि॑र्ज॒ग्राह॒ यद्ये॒तदे॑नं तस्या॑ इन्द्राग्नी॒ प्र मु॑मुक्तमेनम् ॥६॥
mu॒ñcāmi॑ tvā ha॒viṣā॒ jīva॑nāya॒ kama॑jñātaya॒kṣmādu॒ta rā॑jaya॒kṣmāt | grāhi॑rja॒grāha॒ yadye॒tade॑naṃ tasyā॑ indrāgnī॒ pra mu॑muktamenam || ६ ||
यदि॑ क्षि॒तायु॒र्यदि॑ वा॒ परे॑तो॒ यदि॑ मृ॒त्योर॑न्ति॒कं नीऽत ए॒व।
तमा ह॑रामि॒ निरृ॑तेरु॒पस्था॒दस्पा॑र्शमेनं श॒तशा॑रदाय ॥७॥
yadi॑ kṣi॒tāyu॒ryadi॑ vā॒ pare॑to॒ yadi॑ mṛ॒tyora॑nti॒kaṃ nī’ta e॒va | tamā ha॑rāmi॒ nirṛ॑teru॒pasthā॒daspā॑rśamenaṃ śa॒taśā॑radāya || ७ ||
स॒ह॒स्रा॒क्षेण॑ श॒तवी॑र्येण श॒तायु॑षा ह॒विषाहा॑र्षमेनम्।
इन्द्रो॒ यथै॑नं श॒रदो॒ नया॒त्यति॒ विश्व॑स्य दुरि॒तस्य॑ पा॒रम् ॥८॥
sa॒ha॒srā॒kṣeṇa॑ śa॒tavī॑ryeṇa śa॒tāyu॑ṣā ha॒viṣāhā॑rṣamenam | indro॒ yathai॑naṃ śa॒rado॒ nayā॒tyati॒ viśva॑sya duri॒tasya॑ pā॒ram || ८ ||
श॒तं जी॑व श॒रदो॒ वर्ध॑मानः श॒तं हे॑म॒न्तान्छ॒तमु॑ वस॒न्तान्।
श॒तं त॒ इन्द्रो॑ अ॒ग्निः स॑वि॒ता बृह॒स्पतिः॑ श॒तायु॑षा ह॒विषाहा॑र्षमेनम् ॥९॥
śa॒taṃ jī॑va śa॒rado॒ vardha॑mānaḥ śa॒taṃ he॑ma॒ntāncha॒tamu॑ vasa॒ntān | śa॒taṃ ta॒ indro॑ a॒gniḥ sa॑vi॒tā bṛha॒spatiḥ॑ śa॒tāyu॑ṣā ha॒viṣāhā॑rṣamenam || ९ ||
आहा॑र्ष॒मवि॑दं त्वा॒ पुन॒रागाः॒ पुन॑र्णवः ।
सर्वा॑ङ्ग॒ सर्वं॑ ते॒ चक्षुः॒ सर्व॒मायु॑श्च तेऽविदम् ॥१०॥
āhā॑rṣa॒mavi॑daṃ tvā॒ puna॒rāgāḥ॒ puna॑rṇavaḥ | sarvā॑ṅga॒ sarvaṃ॑ te॒ cakṣuḥ॒ sarva॒māyu॑śca te’vidam || १० ||
ब्रह्म॑णा॒ग्निः स॑म्विदा॒नो र॑क्षो॒हा बा॑धतामि॒तः ।
अमी॑वा॒ यस्ते॒ गर्भं॑ दु॒र्णामा॒ योनि॑मा॒शये॑ ॥११॥
brahma॑ṇā॒gniḥ sa॑mvidā॒no ra॑kṣo॒hā bā॑dhatāmi॒taḥ | amī॑vā॒ yaste॒ garbhaṃ॑ du॒rṇāmā॒ yoni॑mā॒śaye॑ || ११ ||
यस्ते॒ गर्भ॒ममी॑वा दु॒र्णामा॒ योनि॑मा॒शये॑ ।
अ॒ग्निष्टं ब्रह्म॑णा स॒ह निष्क्र॒व्याद॑मनीनशत् ॥१२॥
yaste॒ garbha॒mamī॑vā du॒rṇāmā॒ yoni॑mā॒śaye॑ | a॒gniṣṭaṃ brahma॑ṇā sa॒ha niṣkra॒vyāda॑manīnaśat || १२ ||
यस्ते॒ हन्ति॑ प॒तय॑न्तं निष॒त्स्नुं यः स॑रीसृ॒पम्।
जा॒तं यस्ते॒ जिघां॑सति॒ तमि॒तो ना॑शयामसि ॥१३॥
yaste॒ hanti॑ pa॒taya॑ntaṃ niṣa॒tsnuṃ yaḥ sa॑rīsṛ॒pam | jā॒taṃ yaste॒ jighāṃ॑sati॒ tami॒to nā॑śayāmasi || १३ ||
यस्त॑ ऊ॒रू वि॒हर॑त्यन्त॒रा दम्प॑ती॒ शये॑ ।
योनिं॒ यो अ॒न्तरा॒रेल्हि॒ तमि॒तो ना॑शयामसि ॥१४॥
yasta॑ ū॒rū vi॒hara॑tyanta॒rā dampa॑tī॒ śaye॑ | yoniṃ॒ yo a॒ntarā॒relhi॒ tami॒to nā॑śayāmasi || १४ ||
यस्त्वा॒ भ्राता॒ पति॑र्भू॒त्वा जा॒रो भू॒त्वा नि॒पद्य॑ते ।
प्र॒जां यस्ते॒ जिघां॑सति॒ तमि॒तो ना॑शयामसि ॥१५॥
yastvā॒ bhrātā॒ pati॑rbhū॒tvā jā॒ro bhū॒tvā ni॒padya॑te | pra॒jāṃ yaste॒ jighāṃ॑sati॒ tami॒to nā॑śayāmasi || १५ ||
यस्त्वा॒ स्वप्ने॑न॒ तम॑सा मोहयि॒त्वा नि॒पद्य॑ते ।
प्र॒जां यस्ते॒ जिघां॑सति॒ तमि॒तो ना॑शयामसि ॥१६॥
yastvā॒ svapne॑na॒ tama॑sā mohayi॒tvā ni॒padya॑te | pra॒jāṃ yaste॒ jighāṃ॑sati॒ tami॒to nā॑śayāmasi || १६ ||
अ॒क्षीभ्यां॑ ते॒ नासि॑काभ्यां॒ कर्णा॑भ्यां॒ छुबु॑का॒दधि॑ ।
यक्ष्मं॑ शीर्ष॒ण्यं म॒स्तिष्का॑ज्जि॒ह्वाया॒ वि वृ॑हामि ते ॥१७॥
a॒kṣībhyāṃ॑ te॒ nāsi॑kābhyāṃ॒ karṇā॑bhyāṃ॒ chubu॑kā॒dadhi॑ | yakṣmaṃ॑ śīrṣa॒ṇyaṃ ma॒stiṣkā॑jji॒hvāyā॒ vi vṛ॑hāmi te || १७ ||
ग्री॒वाभ्य॑स्त उ॒ष्णिहा॑भ्यः॒ कीक॑साभ्यो अनू॒क्याऽत्।
यक्ष्मं॑ दोष॒ण्य॑१मंसा॑भ्यां बा॒हुभ्यां॒ वि वृ॑हामि ते ॥१८॥
grī॒vābhya॑sta u॒ṣṇihā॑bhyaḥ॒ kīka॑sābhyo anū॒kyā’t | yakṣmaṃ॑ doṣa॒ṇya॑१maṃsā॑bhyāṃ bā॒hubhyāṃ॒ vi vṛ॑hāmi te || १८ ||
हृद॑यात् ते॒ परि॑ क्लो॒म्नो हली॑क्ष्णात् पा॒र्श्वाभ्या॑म्।
यक्ष्मं॒ मत॑स्नाभ्यां प्ली॒ह्नो य॒क्नस्ते॒ वि वृ॑हामसि ॥१९॥
hṛda॑yāt te॒ pari॑ klo॒mno halī॑kṣṇāt pā॒rśvābhyā॑m | yakṣmaṃ॒ mata॑snābhyāṃ plī॒hno ya॒knaste॒ vi vṛ॑hāmasi || १९ ||
आ॒न्त्रेभ्य॑स्ते॒ गुदा॑भ्यो वनि॒ष्ठोरु॒दरा॒दधि॑ ।
यक्ष्मं॑ कु॒क्षिभ्यां॑ प्ला॒शेर्नाभ्या॒ वि वृ॑हामि ते ॥२०॥
ā॒ntrebhya॑ste॒ gudā॑bhyo vani॒ṣṭhoru॒darā॒dadhi॑ | yakṣmaṃ॑ ku॒kṣibhyāṃ॑ plā॒śernābhyā॒ vi vṛ॑hāmi te || २० ||
ऊ॒रुभ्यां॑ ते अष्ठी॒वद्भ्यां॒ पार्ष्णिभ्यां॒ प्रप॑दाभ्याम्।
यक्ष्मं॑ भस॒द्यं॑१ श्रोणि॑भ्यां॒ भास॑दं॒ भंस॑सो॒ वि वृ॑हामि ते ॥२१॥
ū॒rubhyāṃ॑ te aṣṭhī॒vadbhyāṃ॒ pārṣṇibhyāṃ॒ prapa॑dābhyām | yakṣmaṃ॑ bhasa॒dyaṃ॑१ śroṇi॑bhyāṃ॒ bhāsa॑daṃ॒ bhaṃsa॑so॒ vi vṛ॑hāmi te || २१ ||
अ॒स्थिभ्य॑स्ते म॒ज्जभ्यः॒ स्नाव॑भ्यो ध॒मनि॑भ्यः
यक्ष्मं॑ पा॒णिभ्या॑म॒ङ्गुलि॑भ्यो न॒खेभ्यो॒ वि वृ॑हामि ते ॥२२॥
a॒sthibhya॑ste ma॒jjabhyaḥ॒ snāva॑bhyo dha॒mani॑bhyaḥ yakṣmaṃ॑ pā॒ṇibhyā॑ma॒ṅguli॑bhyo na॒khebhyo॒ vi vṛ॑hāmi te || २२ ||
अङ्गे॑अङ्गे॒ लोम्नि॑लोम्नि॒ यस्ते॒ पर्व॑णिपर्वणि ।
यक्षं॑ त्वच॒स्यं ते व॒यं क॒श्यप॑स्य वीब॒र्हेण॒ विष्व॑ञ्चं॒ वि वृ॑हामसि ॥२३॥
aṅge॑aṅge॒ lomni॑lomni॒ yaste॒ parva॑ṇiparvaṇi | yakṣaṃ॑ tvaca॒syaṃ te va॒yaṃ ka॒śyapa॑sya vība॒rheṇa॒ viṣva॑ñcaṃ॒ vi vṛ॑hāmasi || २३ ||
अपे॑हि मनसस्प॒तेऽप॑ क्राम प॒रश्च॑र ।
प॒रो निरृ॑त्या॒ आ च॑क्ष्व बहु॒धा जीव॑तो॒ मनः॑ ॥२४॥
ape॑hi manasaspa॒te’pa॑ krāma pa॒raśca॑ra | pa॒ro nirṛ॑tyā॒ ā ca॑kṣva bahu॒dhā jīva॑to॒ manaḥ॑ || २४ ||