EeseDharmaSanātana Library
16काण्ड 20 · सूक्त 16
Atharvaveda Śaunaka Kand 20, Sukta 16.
12 shlokगि॒रि॒भ्रजो॒ नोर्मयो॒ मद॑न्तो॒ बृह॒स्पति॑म॒भ्य॑१र्का अ॑नावन् ॥१॥
gi॒ri॒bhrajo॒ normayo॒ mada॑nto॒ bṛha॒spati॑ma॒bhya॑१rkā a॑nāvan || १ ||
सं गोभि॑रङ्गिर॒सो नक्ष॑माणो॒ भग॑ इ॒वेद॑र्य॒मणं॑ निनाय ।
जने॑ मि॒त्रो न दम्प॑ती अनक्ति॒ बृह॑स्पते वा॒जया॒शूंरि॑वा॒जौ ॥२॥
saṃ gobhi॑raṅgira॒so nakṣa॑māṇo॒ bhaga॑ i॒veda॑rya॒maṇaṃ॑ nināya | jane॑ mi॒tro na dampa॑tī anakti॒ bṛha॑spate vā॒jayā॒śūṃri॑vā॒jau || २ ||
सा॒ध्व॒र्या अ॑ति॒थिनी॑रिषि॒रा स्पा॒र्हाः सु॒वर्णा॑ अनव॒द्यरू॑पाः ।
बृह॒स्पतिः॒ पर्व॑तेभ्यो वि॒तूर्या॒ निर्गा ऊ॑पे॒ यव॑मिव स्थि॒विभ्यः॑ ॥३॥
sā॒dhva॒ryā a॑ti॒thinī॑riṣi॒rā spā॒rhāḥ su॒varṇā॑ anava॒dyarū॑pāḥ | bṛha॒spatiḥ॒ parva॑tebhyo vi॒tūryā॒ nirgā ū॑pe॒ yava॑miva sthi॒vibhyaḥ॑ || ३ ||
आ॒प्रु॒षा॒यन् मधु॑न ऋ॒तस्य॒ योनि॑मवक्षि॒पन्न॒र्क उ॒ल्कामि॑व॒ द्योः ।
बृह॒स्पति॑रु॒द्धर॒न्नश्म॑नो॒ गा भूम्या॑ उ॒द्नेव॒ वि त्वचं॑ बिभेद ॥४॥
ā॒pru॒ṣā॒yan madhu॑na ṛ॒tasya॒ yoni॑mavakṣi॒panna॒rka u॒lkāmi॑va॒ dyoḥ | bṛha॒spati॑ru॒ddhara॒nnaśma॑no॒ gā bhūmyā॑ u॒dneva॒ vi tvacaṃ॑ bibheda || ४ ||
अप॒ ज्योति॑षा॒ तमो॑ अ॒न्तरि॑क्षादु॒द्नः शीपा॑लमिव॒ वात॑ आजत्।
बृह॒स्पति॑रनु॒मृश्या॑ व॒लस्या॒भ्रमि॑व॒ वात॒ आ च॑क्र॒ आ गाः ॥५॥
apa॒ jyoti॑ṣā॒ tamo॑ a॒ntari॑kṣādu॒dnaḥ śīpā॑lamiva॒ vāta॑ ājat | bṛha॒spati॑ranu॒mṛśyā॑ va॒lasyā॒bhrami॑va॒ vāta॒ ā ca॑kra॒ ā gāḥ || ५ ||
य॒दा व॒लस्य॒ पीय॑तो॒ जसुं॒ भेद् बृह॒स्पति॑रग्नि॒तपो॑भिर॒र्कैः ।
द॒द्भिर्न जि॒ह्वा परि॑विष्ट॒माद॑दा॒विर्नि॒धींर॑कृणोदु॒स्रिया॑णाम् ॥६॥
ya॒dā va॒lasya॒ pīya॑to॒ jasuṃ॒ bhed bṛha॒spati॑ragni॒tapo॑bhira॒rkaiḥ | da॒dbhirna ji॒hvā pari॑viṣṭa॒māda॑dā॒virni॒dhīṃra॑kṛṇodu॒sriyā॑ṇām || ६ ||
बृह॒स्पति॒रम॑त॒ हि त्यदा॑सां॒ नाम॑ स्व॒रीणां॒ सद॑ने॒ गुहा॒ यत्।
आ॒ण्डेव॑ भि॒त्वा श॑कु॒नस्य॒ गर्भ॒मुदु॒स्रियाः॒ पर्व॑तस्य॒ त्मना॑जत् ॥७॥
bṛha॒spati॒rama॑ta॒ hi tyadā॑sāṃ॒ nāma॑ sva॒rīṇāṃ॒ sada॑ne॒ guhā॒ yat | ā॒ṇḍeva॑ bhi॒tvā śa॑ku॒nasya॒ garbha॒mudu॒sriyāḥ॒ parva॑tasya॒ tmanā॑jat || ७ ||
अश्नापि॑नद्धं॒ मधु॒ पर्य॑पश्य॒न्मत्स्यं॒ न दी॒न उ॒दनि॑ क्षि॒यन्त॑म्।
निष्टज्ज॑भार चम॒सं न वृ॒क्षाद् बृह॒स्पति॑र्विर॒वेणा॑ वि॒कृत्य॑ ॥८॥
aśnāpi॑naddhaṃ॒ madhu॒ parya॑paśya॒nmatsyaṃ॒ na dī॒na u॒dani॑ kṣi॒yanta॑m | niṣṭajja॑bhāra cama॒saṃ na vṛ॒kṣād bṛha॒spati॑rvira॒veṇā॑ vi॒kṛtya॑ || ८ ||
सोषाम॑विन्द॒त् स स्वः॑१ सो अ॒ग्निं सो अ॒र्केण॒ वि ब॑बाधे॒ तमां॑सि ।
बृह॒स्पति॒र्गोव॑पुषो व॒लस्य॒ निर्म॒ज्जानं॒ न पर्व॑णो जभार ॥९॥
soṣāma॑vinda॒t sa svaḥ॑१ so a॒gniṃ so a॒rkeṇa॒ vi ba॑bādhe॒ tamāṃ॑si | bṛha॒spati॒rgova॑puṣo va॒lasya॒ nirma॒jjānaṃ॒ na parva॑ṇo jabhāra || ९ ||
हि॒मेव॑ प॒र्णा मु॑षि॒ता वना॑नि॒ बृह॒स्पति॑नाकृपयद् व॒लो गाः ।
अ॒ना॒नु॒कृ॒त्यम॑पु॒नश्च॑कार॒ यात् सूर्या॒मासा॑ मि॒थ उ॒च्चरा॑तः ॥१०॥
hi॒meva॑ pa॒rṇā mu॑ṣi॒tā vanā॑ni॒ bṛha॒spati॑nākṛpayad va॒lo gāḥ | a॒nā॒nu॒kṛ॒tyama॑pu॒naśca॑kāra॒ yāt sūryā॒māsā॑ mi॒tha u॒ccarā॑taḥ || १० ||
अ॒भि श्या॒वं न कृश॑नेभि॒रश्वं॒ नक्ष॑त्रेभिः पि॒तरो॒ द्याम॑पिंशन्।
रात्र्यां॒ तमो॒ अद॑धु॒र्ज्योति॒रह॒न् बृह॒स्पति॑र्भि॒नदद्रिं॑ वि॒दद् गाः ॥११॥
a॒bhi śyā॒vaṃ na kṛśa॑nebhi॒raśvaṃ॒ nakṣa॑trebhiḥ pi॒taro॒ dyāma॑piṃśan | rātryāṃ॒ tamo॒ ada॑dhu॒rjyoti॒raha॒n bṛha॒spati॑rbhi॒nadadriṃ॑ vi॒dad gāḥ || ११ ||
इ॒दम॑कर्म॒ नमो॑ अभ्रि॒याय॒ यः पू॒र्वीरन्वा॒नोन॑वीति ।
बृह॒स्पतिः॒ स हि गोभिः॒ सो अश्वैः॒ स वी॒रेभिः॒ स नृभि॑र्नो॒ वयो॑ धात् ॥१२॥
i॒dama॑karma॒ namo॑ abhri॒yāya॒ yaḥ pū॒rvīranvā॒nona॑vīti | bṛha॒spatiḥ॒ sa hi gobhiḥ॒ so aśvaiḥ॒ sa vī॒rebhiḥ॒ sa nṛbhi॑rno॒ vayo॑ dhāt || १२ ||