EeseDharmaSanātana Library
126काण्ड 20 · सूक्त 126
Atharvaveda Śaunaka Kand 20, Sukta 126.
23 shlokवि हि सोतो॒रसृ॑क्षत॒ नेन्द्रं॑ दे॒वम॑मंसत ।
यत्राम॑दद् वृ॒षाक॑पिर॒र्यः पु॒ष्टेषु॒ मत्स॑खा॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१॥
vi hi soto॒rasṛ॑kṣata॒ nendraṃ॑ de॒vama॑maṃsata | yatrāma॑dad vṛ॒ṣāka॑pira॒ryaḥ pu॒ṣṭeṣu॒ matsa॑khā॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १ ||
परा॒ ही॑न्द्र॒ धाव॑सि वृ॒षाक॑पे॒रति॒ व्यथिः॑ ।
नो अह॒ प्र वि॑न्दस्य॒न्यत्र॒ सोम॑पीतये॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥२॥
parā॒ hī॑ndra॒ dhāva॑si vṛ॒ṣāka॑pe॒rati॒ vyathiḥ॑ | no aha॒ pra vi॑ndasya॒nyatra॒ soma॑pītaye॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || २ ||
किम॒यं त्वां वृ॒षाक॑पिश्च॒कार॒ हरि॑तो मृ॒गः ।
यस्मा॑ इर॒स्यसीदु॒ न्व॑१र्यो वा॑ पुष्टि॒मद् वसु॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥३॥
kima॒yaṃ tvāṃ vṛ॒ṣāka॑piśca॒kāra॒ hari॑to mṛ॒gaḥ | yasmā॑ ira॒syasīdu॒ nva॑१ryo vā॑ puṣṭi॒mad vasu॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ३ ||
यमि॒मं त्वं वृ॒षाक॑पिं प्रि॒यमि॑न्द्राभि॒रक्ष॑सि ।
श्वा न्व॑स्य जम्भिष॒दपि॒ कर्णे॑ वराह॒युर्विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥४॥
yami॒maṃ tvaṃ vṛ॒ṣāka॑piṃ pri॒yami॑ndrābhi॒rakṣa॑si | śvā nva॑sya jambhiṣa॒dapi॒ karṇe॑ varāha॒yurviśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ४ ||
प्रि॒या त॒ष्टानि॑ मे क॒पिर्व्य॑क्ता॒ व्यऽदूदुषत्।
शिरो॒ न्वऽस्य राविषं॒ न सु॒गं दु॒ष्कृते॑ भुवं॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥५॥
pri॒yā ta॒ṣṭāni॑ me ka॒pirvya॑ktā॒ vya’dūduṣat | śiro॒ nva’sya rāviṣaṃ॒ na su॒gaṃ du॒ṣkṛte॑ bhuvaṃ॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ५ ||
न मत् स्त्री सु॑भ॒सत्त॑रा॒ न सु॒याशु॑तरा भुवत्।
न मत् प्रति॑च्यवीयसी॒ न सक्थ्युद्य॑मीयसी॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥६॥
na mat strī su॑bha॒satta॑rā॒ na su॒yāśu॑tarā bhuvat | na mat prati॑cyavīyasī॒ na sakthyudya॑mīyasī॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ६ ||
उ॒वे अ॑म्ब सुलाभिके॒ यथे॑वा॒ङ्गं भ॑वि॒ष्यति॑ ।
भ॒सन्मे॑ अम्ब॒ सक्थि॑ मे॒ शिरो॑ मे॒ वीऽव हृष्यति॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥७॥
u॒ve a॑mba sulābhike॒ yathe॑vā॒ṅgaṃ bha॑vi॒ṣyati॑ | bha॒sanme॑ amba॒ sakthi॑ me॒ śiro॑ me॒ vī’va hṛṣyati॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ७ ||
किं सु॑बाहो स्वङ्गुरे॒ पृथु॑ष्टो॒ पृथु॑जाघने ।
किं शू॑रपत्नि न॒स्त्वम॒भ्यऽमीषि वृ॒षाक॑पिं॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥८॥
kiṃ su॑bāho svaṅgure॒ pṛthu॑ṣṭo॒ pṛthu॑jāghane | kiṃ śū॑rapatni na॒stvama॒bhya’mīṣi vṛ॒ṣāka॑piṃ॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ८ ||
अ॒वीरा॑मिव॒ माम॒यं श॒रारु॑र॒भि म॑न्यते ।
उ॒ताहम॑स्मि वी॒रिणीन्द्र॑पत्नी म॒रुत्स॑खा॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥९॥
a॒vīrā॑miva॒ māma॒yaṃ śa॒rāru॑ra॒bhi ma॑nyate | u॒tāhama॑smi vī॒riṇīndra॑patnī ma॒rutsa॑khā॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ९ ||
सं॒हो॒त्रं स्म॑ पु॒रा नारी॒ सम॑नं॒ वाव॑ गच्छति ।
वे॒धा ऋ॒तस्य॑ वी॒रिणीन्द्र॑पत्नी महीयते॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१०॥
saṃ॒ho॒traṃ sma॑ pu॒rā nārī॒ sama॑naṃ॒ vāva॑ gacchati | ve॒dhā ṛ॒tasya॑ vī॒riṇīndra॑patnī mahīyate॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १० ||
इ॒न्द्रा॒णीमा॒सु नारि॑षु सु॒भगा॑म॒हम॑श्रवम्।
न॒ह्यऽस्या अप॒रं च॒न ज॒रसा॒ मर॑ते॒ पति॒र्विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥११॥
i॒ndrā॒ṇīmā॒su nāri॑ṣu su॒bhagā॑ma॒hama॑śravam | na॒hya’syā apa॒raṃ ca॒na ja॒rasā॒ mara॑te॒ pati॒rviśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || ११ ||
नाहमि॑न्द्राणि रारण॒ सख्यु॑र्वृ॒षाक॑पेरृ॒ते।
यस्ये॒दमप्यं॑ ह॒विः प्रि॒यं दे॒वेषु॒ गच्छ॑ति॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१२॥
nāhami॑ndrāṇi rāraṇa॒ sakhyu॑rvṛ॒ṣāka॑perṛ॒te | yasye॒damapyaṃ॑ ha॒viḥ pri॒yaṃ de॒veṣu॒ gaccha॑ti॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १२ ||
वृषा॑कपायि॒ रेव॑ति॒ सुपु॑त्र॒ आदु॒ सुस्नु॑षे ।
घस॑च॒ इन्द्र॑ उ॒क्षणः॑ प्रि॒यं का॑चित्क॒रं ह॒विर्विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१३॥
vṛṣā॑kapāyi॒ reva॑ti॒ supu॑tra॒ ādu॒ susnu॑ṣe | ghasa॑ca॒ indra॑ u॒kṣaṇaḥ॑ pri॒yaṃ kā॑citka॒raṃ ha॒virviśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १३ ||
उ॒क्ष्णो हि मे॒ पञ्च॑दश सा॒कं पच॑न्ति विंश॒तिम्।
उ॒ताहम॑द्मि॒ पीव॒ इदु॒भा कु॒क्षी पृ॑णन्ति मे॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१४॥
u॒kṣṇo hi me॒ pañca॑daśa sā॒kaṃ paca॑nti viṃśa॒tim | u॒tāhama॑dmi॒ pīva॒ idu॒bhā ku॒kṣī pṛ॑ṇanti me॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १४ ||
वृ॒ष॒भो न ति॒ग्मशृ॑ङ्गो॒ऽन्तर्यू॒थेषु॒ रोरु॑वत्।
म॒न्थस्त॑ इन्द्र॒ शं हृ॒दे यं ते॑ सु॒नोति॑ भाव॒युर्विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१५॥
vṛ॒ṣa॒bho na ti॒gmaśṛ॑ṅgo॒’ntaryū॒theṣu॒ roru॑vat | ma॒nthasta॑ indra॒ śaṃ hṛ॒de yaṃ te॑ su॒noti॑ bhāva॒yurviśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १५ ||
न सेशे॒ यस्य॒ रम्ब॑तेऽन्त॒रा स॒क्थ्या॒३ कपृ॑त्।
सेदी॑शे॒ यस्य॒ रोम॒शं नि॑षे॒दुषो॑ वि॒जृम्भ॑ते॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१६॥
na seśe॒ yasya॒ ramba॑te’nta॒rā sa॒kthyā॒३ kapṛ॑t | sedī॑śe॒ yasya॒ roma॒śaṃ ni॑ṣe॒duṣo॑ vi॒jṛmbha॑te॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १६ ||
न सेशे॒ यस्य॑ रोम॒शं नि॑षे॒दुषो॑ वि॒जृम्भ॑ते ।
सेदी॑शे॒ यस्य॒ रम्ब॑तेऽन्त॒रा स॒क्थ्या॒३ कपृ॑द् विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१७॥
na seśe॒ yasya॑ roma॒śaṃ ni॑ṣe॒duṣo॑ vi॒jṛmbha॑te | sedī॑śe॒ yasya॒ ramba॑te’nta॒rā sa॒kthyā॒३ kapṛ॑d viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १७ ||
अ॒यमि॑न्द्र वृ॒षाक॑पिः॒ पर॑स्वन्तं ह॒तं वि॑दत्।
अ॒सिं सू॒नां नवं॑ च॒रुमादेध॒स्यान॒ आचि॑तं॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१८॥
a॒yami॑ndra vṛ॒ṣāka॑piḥ॒ para॑svantaṃ ha॒taṃ vi॑dat | a॒siṃ sū॒nāṃ navaṃ॑ ca॒rumādedha॒syāna॒ āci॑taṃ॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १८ ||
अ॒यमे॑मि वि॒चाक॑शद् विचि॒न्वन् दास॒मार्य॑म्।
पिबा॑मि पाक॒सुत्व॑नो॒ऽभि धीर॑मचाकशं॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥१९॥
a॒yame॑mi vi॒cāka॑śad vici॒nvan dāsa॒mārya॑m | pibā॑mi pāka॒sutva॑no॒’bhi dhīra॑macākaśaṃ॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || १९ ||
धन्व॑ च॒ यत् कृ॒न्तत्रं॑ च॒ कति॑ स्वि॒त् ता वि योज॑ना ।
नेदी॑यसो वृषाक॒पेऽस्त॒मेहि॑ गृ॒हाँ उप॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥२०॥
dhanva॑ ca॒ yat kṛ॒ntatraṃ॑ ca॒ kati॑ svi॒t tā vi yoja॑nā | nedī॑yaso vṛṣāka॒pe’sta॒mehi॑ gṛ॒hām̐ upa॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || २० ||
पुन॒रेहि॑ वृषाकपे सुवि॒ता क॑ल्पयावहै ।
य ए॒ष स्व॑प्न॒नंश॒नोऽस्त॒मेषि॑ प॒था पुन॒र्विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥२१॥
puna॒rehi॑ vṛṣākape suvi॒tā ka॑lpayāvahai | ya e॒ṣa sva॑pna॒naṃśa॒no’sta॒meṣi॑ pa॒thā puna॒rviśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || २१ ||
यदुद॑ञ्चो वृषाकपे गृ॒हमि॒न्द्राज॑गन्तन ।
क्व॑१स्य पु॑ल्व॒घो मृ॒गः कम॑गं जन॒योप॑नो॒ विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥२२॥
yaduda॑ñco vṛṣākape gṛ॒hami॒ndrāja॑gantana | kva॑१sya pu॑lva॒gho mṛ॒gaḥ kama॑gaṃ jana॒yopa॑no॒ viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || २२ ||
पर्शु॑र्ह॒ नाम॑ मान॒वी सा॒कं स॑सूव विंश॒तिम्।
भ॒द्रं भ॑ल॒ त्यस्या॑ अभू॒द् यस्या॑ उ॒दर॒माम॑य॒द् विश्व॑स्मा॒दिन्द्र॒ उत्त॑रः ॥२३॥
parśu॑rha॒ nāma॑ māna॒vī sā॒kaṃ sa॑sūva viṃśa॒tim | bha॒draṃ bha॑la॒ tyasyā॑ abhū॒d yasyā॑ u॒dara॒māma॑ya॒d viśva॑smā॒dindra॒ utta॑raḥ || २३ ||