EeseDharmaSanātana Library
7काण्ड 11 · सूक्त 7
Atharvaveda Śaunaka Kand 11, Sukta 7.
26 shlokउच्छि॑ष्टे॒ नाम॑ रू॒पं चोच्छि॑ष्टे लो॒क आहि॑तः ।
उच्छि॑ष्ट॒ इन्द्र॑श्चा॒ग्निश्च॒ विश्व॑म॒न्तः स॒माहि॑तम् ॥१॥
ucchi॑ṣṭe॒ nāma॑ rū॒paṃ cocchi॑ṣṭe lo॒ka āhi॑taḥ | ucchi॑ṣṭa॒ indra॑ścā॒gniśca॒ viśva॑ma॒ntaḥ sa॒māhi॑tam || १ ||
उच्छि॑ष्टे॒ द्यावा॑पृथि॒वी विश्वं॑ भू॒तं स॒माहि॑तम्।
आपः॑ समु॒द्र उच्छि॑ष्टे च॒न्द्रमा॒ वात॒ आहि॑तः ॥
सन्नुच्छि॑ष्टे॒ असं॑श्चो॒भौ मृ॒त्युर्वाजः॑ प्र॒जाप॑तिः ।
लै॒क्या उच्छि॑ष्ट॒ आय॑त्ता॒ व्रश्च॒ द्रश्चापि॒ श्रीर्मयि॑ ॥३॥
ucchi॑ṣṭe॒ dyāvā॑pṛthi॒vī viśvaṃ॑ bhū॒taṃ sa॒māhi॑tam | āpaḥ॑ samu॒dra ucchi॑ṣṭe ca॒ndramā॒ vāta॒ āhi॑taḥ || sannucchi॑ṣṭe॒ asaṃ॑śco॒bhau mṛ॒tyurvājaḥ॑ pra॒jāpa॑tiḥ | lai॒kyā ucchi॑ṣṭa॒ āya॑ttā॒ vraśca॒ draścāpi॒ śrīrmayi॑ || ३ ||
दृ॒ढो दृं॑हस्थि॒रो न्यो ब्रह्म॑ विश्व॒सृजो दश॑ ।
नाभि॑मिव स॒र्वत॑श्च॒क्रमुच्छि॑ष्टे दे॒वताः॑ श्रि॒ताः ॥४॥
dṛ॒ḍho dṛṃ॑hasthi॒ro nyo brahma॑ viśva॒sṛjo daśa॑ | nābhi॑miva sa॒rvata॑śca॒kramucchi॑ṣṭe de॒vatāḥ॑ śri॒tāḥ || ४ ||
ऋक् साम॒ यजु॒रुच्छि॑ष्ट उद्गी॒थः प्रस्तु॑तं स्तु॒तम्।
हि॒ङ्का॒र उच्छि॑ष्टे॒ स्वरः॒ साम्नो॑ मे॒डिश्च॒ तन्मयि॑ ॥५॥
ṛk sāma॒ yaju॒rucchi॑ṣṭa udgī॒thaḥ prastu॑taṃ stu॒tam | hi॒ṅkā॒ra ucchi॑ṣṭe॒ svaraḥ॒ sāmno॑ me॒ḍiśca॒ tanmayi॑ || ५ ||
ऐ॒न्द्रा॒ग्नं पा॑वमा॒नं म॒हाना॑म्नीर्महाव्र॒तम्।
उच्छि॑ष्टे य॒ज्ञस्याङ्गा॑न्य॒न्तर्गर्भ॑ इव मा॒तरि॑ ॥६॥
ai॒ndrā॒gnaṃ pā॑vamā॒naṃ ma॒hānā॑mnīrmahāvra॒tam | ucchi॑ṣṭe ya॒jñasyāṅgā॑nya॒ntargarbha॑ iva mā॒tari॑ || ६ ||
रा॒ज॒सूयं॑ वाज॒पेय॑मग्निष्टो॒मस्तद॑ध्व॒रः ।
अ॒र्का॒श्व॒मे॒धावुच्छि॑ष्टे जी॒वब॑र्हिर्म॒दिन्त॑मः ॥७॥
rā॒ja॒sūyaṃ॑ vāja॒peya॑magniṣṭo॒mastada॑dhva॒raḥ | a॒rkā॒śva॒me॒dhāvucchi॑ṣṭe jī॒vaba॑rhirma॒dinta॑maḥ || ७ ||
अ॒ग्न्या॒धेय॒मथो॑ दी॒क्षा का॑म॒प्रश्छन्द॑सा स॒ह।
उत्स॑न्ना य॒ज्ञाः स॒त्राण्युच्छि॒ष्टेऽधि॑ स॒माहि॑ताः ॥८॥
a॒gnyā॒dheya॒matho॑ dī॒kṣā kā॑ma॒praśchanda॑sā sa॒ha | utsa॑nnā ya॒jñāḥ sa॒trāṇyucchi॒ṣṭe’dhi॑ sa॒māhi॑tāḥ || ८ ||
अ॒ग्नि॒हो॒त्रं च॑ श्र॒द्धा च॑ वषट्का॒रो व्र॒तं तपः॑ ।
दक्षि॑णे॒ष्टं पू॒र्तं चोच्छि॒ष्टेऽधि॑ स॒माहि॑ताः ॥९॥
a॒gni॒ho॒traṃ ca॑ śra॒ddhā ca॑ vaṣaṭkā॒ro vra॒taṃ tapaḥ॑ | dakṣi॑ṇe॒ṣṭaṃ pū॒rtaṃ cocchi॒ṣṭe’dhi॑ sa॒māhi॑tāḥ || ९ ||
ए॒क॒रा॒त्रो द्वि॑रा॒त्रः स॑द्यः॒क्रीः प्र॒क्रीरु॒क्थ्यः ।
ओतं॒ निहि॑त॒मुच्छि॑ष्टे य॒ज्ञस्या॒णूनि॑ वि॒द्यया॑ ॥१०॥
e॒ka॒rā॒tro dvi॑rā॒traḥ sa॑dyaḥ॒krīḥ pra॒krīru॒kthyaḥ | otaṃ॒ nihi॑ta॒mucchi॑ṣṭe ya॒jñasyā॒ṇūni॑ vi॒dyayā॑ || १० ||
च॒तू॒रा॒त्रः प॑ञ्चरा॒त्रः ष॑ड्रा॒त्रश्चो॒भयः॑ स॒ह।
षो॒ड॒शी स॑प्तरा॒त्रश्चोच्छि॑ष्टाज्जज्ञिरे॒ सर्वे॒ ये य॒ज्ञा अ॒मृते॑ हि॒ताः ॥११॥
ca॒tū॒rā॒traḥ pa॑ñcarā॒traḥ ṣa॑ḍrā॒traśco॒bhayaḥ॑ sa॒ha | ṣo॒ḍa॒śī sa॑ptarā॒traścocchi॑ṣṭājjajñire॒ sarve॒ ye ya॒jñā a॒mṛte॑ hi॒tāḥ || ११ ||
प्र॒ती॒हा॒रो नि॒धनं॑ विश्व॒जिच्चा॑भि॒जिच्च॒ यः ।
सा॒ह्ना॒ति॒रा॒त्रावुच्छि॑ष्टे द्वादशा॒होऽपि॒ तन्मयि॑ ॥१२॥
pra॒tī॒hā॒ro ni॒dhanaṃ॑ viśva॒jiccā॑bhi॒jicca॒ yaḥ | sā॒hnā॒ti॒rā॒trāvucchi॑ṣṭe dvādaśā॒ho’pi॒ tanmayi॑ || १२ ||
सू॒नृता॒ संन॑तिः॒ क्षेमः॑ स्व॒धोर्जामृतं॒ सहः॑ ।
उच्छि॑ष्टे॒ सर्वे॑ प्र॒त्यञ्चः॒ कामाः॒ कामे॑न ततृपुः ॥१३॥
sū॒nṛtā॒ saṃna॑tiḥ॒ kṣemaḥ॑ sva॒dhorjāmṛtaṃ॒ sahaḥ॑ | ucchi॑ṣṭe॒ sarve॑ pra॒tyañcaḥ॒ kāmāḥ॒ kāme॑na tatṛpuḥ || १३ ||
नव॒ भूमीः॑ समु॒द्रा उच्छि॒ष्टेऽअधि॑ श्रि॒ता दिवः॑ ।
आ सूर्यो॑ भा॒त्युच्छि॑ष्टेऽहोरा॒त्रे अपि॒ तन्मयि॑ ॥१४॥
nava॒ bhūmīḥ॑ samu॒drā ucchi॒ṣṭe’adhi॑ śri॒tā divaḥ॑ | ā sūryo॑ bhā॒tyucchi॑ṣṭe’horā॒tre api॒ tanmayi॑ || १४ ||
उ॒प॒हव्यं॑ विषू॒वन्तं॒ ये च॑ य॒ज्ञा गुहा॑ हि॒ताः ।
बिभ॑र्ति भ॒र्ता विश्व॒स्योच्छि॑ष्टो जनि॒तुः पि॒ता ॥१५॥
u॒pa॒havyaṃ॑ viṣū॒vantaṃ॒ ye ca॑ ya॒jñā guhā॑ hi॒tāḥ | bibha॑rti bha॒rtā viśva॒syocchi॑ṣṭo jani॒tuḥ pi॒tā || १५ ||
पि॒ता ज॑नि॒तुरुच्छि॒ष्टोऽसोः॒ पौत्रः॑ पिताम॒हः ।
स क्षि॑यति॒ विश्व॒स्येशा॑नो॒ वृषा॒ भूम्या॑मति॒घ्न्यः ॥१६॥
pi॒tā ja॑ni॒turucchi॒ṣṭo’soḥ॒ pautraḥ॑ pitāma॒haḥ | sa kṣi॑yati॒ viśva॒syeśā॑no॒ vṛṣā॒ bhūmyā॑mati॒ghnyaḥ || १६ ||
ऋ॒तं स॒त्यं तपो॑ रा॒स्ट्रं श्रमो॒ धर्म॑श्च॒ कर्म॑ च ।
भू॒तं भ॑वि॒ष्यदुच्छि॑ष्टे वी॒र्यं ल॒क्ष्मीर्बलं॒ बले॑ ॥१७॥
ṛ॒taṃ sa॒tyaṃ tapo॑ rā॒sṭraṃ śramo॒ dharma॑śca॒ karma॑ ca | bhū॒taṃ bha॑vi॒ṣyaducchi॑ṣṭe vī॒ryaṃ la॒kṣmīrbalaṃ॒ bale॑ || १७ ||
समृ॑द्धि॒रोज॒ आकू॑तिः क्ष॒त्रं रा॒ष्ट्रं षडु॒र्व्यः ।
सं॒व॒त्स॒रोऽध्युच्छि॑ष्ट इडा॑ प्रै॒षा ग्रहा॑ ह॒विः ॥१८॥
samṛ॑ddhi॒roja॒ ākū॑tiḥ kṣa॒traṃ rā॒ṣṭraṃ ṣaḍu॒rvyaḥ | saṃ॒va॒tsa॒ro’dhyucchi॑ṣṭa iḍā॑ prai॒ṣā grahā॑ ha॒viḥ || १८ ||
चतु॑र्होतार आ॒प्रिय॑श्चातुर्मा॒स्यानि॑ नी॒विदः॑ ।
उच्छि॑ष्टे य॒ज्ञाः होत्राः॑ पशुब॒न्धास्तदिष्ट॑यः ॥१९॥
catu॑rhotāra ā॒priya॑ścāturmā॒syāni॑ nī॒vidaḥ॑ | ucchi॑ṣṭe ya॒jñāḥ hotrāḥ॑ paśuba॒ndhāstadiṣṭa॑yaḥ || १९ ||
अ॒र्ध॒मा॒साश्च॒ मासा॑श्चार्त॒वा ऋ॒तुभिः॑ स॒ह।
उच्छि॑ष्टे घो॒षिणी॒रापः॑ स्तनयि॒त्नुः श्रुति॑र्म॒ही ॥२०॥
a॒rdha॒mā॒sāśca॒ māsā॑ścārta॒vā ṛ॒tubhiḥ॑ sa॒ha | ucchi॑ṣṭe gho॒ṣiṇī॒rāpaḥ॑ stanayi॒tnuḥ śruti॑rma॒hī || २० ||
शर्क॑राः॒ सिक॑ता॒ अश्मा॑न॒ ओष॑धयो वी॒रुध॒स्तृणा॑ ।
अ॒भ्राणि॑ वि॒द्युतो॑ व॒र्षमुच्छि॑ष्टे॒ संश्रि॑ता श्रि॒ता ॥२१॥
śarka॑rāḥ॒ sika॑tā॒ aśmā॑na॒ oṣa॑dhayo vī॒rudha॒stṛṇā॑ | a॒bhrāṇi॑ vi॒dyuto॑ va॒rṣamucchi॑ṣṭe॒ saṃśri॑tā śri॒tā || २१ ||
राद्धिः॒ प्राप्तिः॒ समा॑प्ति॒र्व्याऽप्ति॒र्मह॑ एध॒तुः ।
अत्या॑प्ति॒रुच्छि॑ष्टे॒ भूति॒श्चाहि॑ता॒ निहि॑ता हि॒ता ॥२२॥
rāddhiḥ॒ prāptiḥ॒ samā॑pti॒rvyā’pti॒rmaha॑ edha॒tuḥ | atyā॑pti॒rucchi॑ṣṭe॒ bhūti॒ścāhi॑tā॒ nihi॑tā hi॒tā || २२ ||
यच्च॑ प्रा॒णति॑ प्रा॒णेन॒ यच्च॒ पश्य॑ति॒ चक्षु॑षा ।
उच्छि॑ष्टाज्जज्ञिरे॒ सर्वे॑ दि॒वि दे॒वा दि॑वि॒श्रितः॑ ॥२३॥
yacca॑ prā॒ṇati॑ prā॒ṇena॒ yacca॒ paśya॑ti॒ cakṣu॑ṣā | ucchi॑ṣṭājjajñire॒ sarve॑ di॒vi de॒vā di॑vi॒śritaḥ॑ || २३ ||
ऋचः॒ सामा॑नि॒ च्छन्दां॑सि पुरा॒णं यजु॑षा स॒ह।
उच्छि॑ष्टाज्जज्ञिरे॒ सर्वे॑ दि॒वि दे॒वा दि॑वि॒श्रितः॑ ॥२४॥
ṛcaḥ॒ sāmā॑ni॒ cchandāṃ॑si purā॒ṇaṃ yaju॑ṣā sa॒ha | ucchi॑ṣṭājjajñire॒ sarve॑ di॒vi de॒vā di॑vi॒śritaḥ॑ || २४ ||
प्रा॒णा॒पा॒नौ चक्षुः॒ श्रोत्र॒मक्षि॑तिश्च॒ क्षिति॑श्च॒ या।
उच्छि॑ष्टाज्जज्ञिरे॒ सर्वे॑ दि॒वि दे॒वा दि॑वि॒श्रितः॑ ॥२५॥
prā॒ṇā॒pā॒nau cakṣuḥ॒ śrotra॒makṣi॑tiśca॒ kṣiti॑śca॒ yā | ucchi॑ṣṭājjajñire॒ sarve॑ di॒vi de॒vā di॑vi॒śritaḥ॑ || २५ ||
आ॒न॒न्दा मोदाः॑ प्र॒मुदो॑ऽभिमोद॒मुद॑श्च॒ ये।
उच्छि॑ष्टाज्जज्ञिरे॒ सर्वे॑ दि॒वि दे॒वा दि॑वि॒श्रितः॑ ॥२६॥
ā॒na॒ndā modāḥ॑ pra॒mudo॑’bhimoda॒muda॑śca॒ ye | ucchi॑ṣṭājjajñire॒ sarve॑ di॒vi de॒vā di॑vi॒śritaḥ॑ || २६ ||
दे॒वाः पि॒तरो॑ मनु॒ष्याऽ गन्धर्वाप्स॒रस॑श्च॒ ये।
उच्छि॑ष्टाज्जज्ञिरे॒ सर्वे॑ दि॒वि दे॒वा दि॑वि॒श्रितः॑ ॥२७॥
de॒vāḥ pi॒taro॑ manu॒ṣyā’ gandharvāpsa॒rasa॑śca॒ ye | ucchi॑ṣṭājjajñire॒ sarve॑ di॒vi de॒vā di॑vi॒śritaḥ॑ || २७ ||