Kand 11 · Sukta 1

२७ atijāgatagarbhā jagatī, ३१ bhurik, ३५ catuṣpadā kakummatyuṣṇik, ३६ purovirāḍ (vyāghrādiṣvavagantavyā) | agne॒ jāya॒svādi॑tirnāthi॒teyaṃ bra॑hmauda॒naṃ pa॑cati pu॒trakā॑mā | sa॒pta॒ṛ॒ṣayo॑ bhūta॒kṛta॒ste tvā॑ manthantu pra॒jayā॑ sa॒he॑ha || १ ||

kṛ॒ṇu॒ta dhū॒maṃ vṛ॑ṣaṇaḥ sakhā॒yo’dro॑ghāvitā॒ vāca॒maccha॑ | a॒yama॒gniḥ pṛ॑tanā॒ṣāṭ su॒vīro॑ yena॑ de॒vā asa॑hanta॒ dasyū॑n || २ ||

agne’ja॑niṣṭhā maha॒te vī॒ryā’ya brahmauda॒nāya॒ pakta॑ve jātavedaḥ | sa॒pta॒ṛ॒ṣayo॑ bhūta॒kṛta॒ste tvā॑jījananna॒syai ra॒yiṃ sarva॑vīraṃ॒ ni ya॑ccha || ३ ||

sami॑ddho agne sa॒midhā॒ sami॑dhyasva vi॒dvān de॒vān ya॒jñiyām॒̐ eha va॑kṣaḥ | tebhyo॑ ha॒viḥ śra॒payaṃ॑ jātaveda utta॒maṃ nāka॒madhi॑ rohaye॒mam || ४ ||

tre॒dhā bhā॒go nihi॑to॒ yaḥ pu॒rā vo॑ de॒vānāṃ॑ pitṝ॒ṇāṃ martyā॑nām | aṃśā॑n jānīdhvaṃ॒ vi bha॑jāmi॒ tān vo॒ yo de॒vānāṃ॒ sa i॒māṃ pā॑rayāti || ५ ||

agne॒ saha॑svānabhi॒bhūra॒bhīda॑si॒ nīco॒ nyu’bja dviṣa॒taḥ sa॒patnā॑n | i॒yaṃ mātrā॑ mī॒yamā॑nā mi॒tā ca॑ sajā॒tāṃste॑ bali॒hṛtaḥ॑ kṛṇotu || ६ ||

sā॒kaṃ sa॑jā॒taiḥ paya॑sā sa॒haidhyudu॑bjaināṃ maha॒te vī॒ryā’ya | ū॒rdhvo nāka॒syādhi॑ roha vi॒ṣṭapaṃ॑ sva॒rgo lo॒ka iti॒ yaṃ vada॑nti || ७ ||

i॒yaṃ ma॒hī prati॑ gṛhṇātu॒ carma॑ pṛthi॒vī de॒vī su॑mana॒syamā॑nā | atha॑ gacchema sukṛ॒tasya॑ lo॒kam || ८ ||

e॒tau grāvā॑ṇau sa॒yujā॑ yuṅgdhi॒ carma॑ṇi॒ nirbhi॑ndhyaṃ॒śūn yaja॑mānāya sā॒dhu | a॒va॒ghna॒tī ni ja॑hi॒ ya i॒māṃ pṛ॑ta॒nyava॑ ū॒rdhvaṃ pra॒jāmu॒dbhara॒ntyudū॑ha || ९ ||

gṛ॒hā॒ṇa grāvā॑ṇau sa॒kṛtau॑ vīra॒ hasta॒ ā te॑ de॒vā ya॒jñiyā॑ ya॒jñama॑guḥ | trayo॒ varā॑ yata॒māṃstvaṃ vṛ॑ṇī॒ṣe tāste॒ samṛ॑ddhīri॒ha rā॑dhayāmi || १० ||

|| i॒yaṃ te॑ dhī॒tiri॒damu॑ te ja॒nitraṃ॑ gṛ॒hṇātu॒ tvāmadi॑tiḥ॒ śūra॑putrā | parā॑ punīhi॒ ya i॒māṃ pṛ॑ta॒nyavo॒’syai ra॒yiṃ sarva॑vīraṃ॒ ni ya॑ccha || ११ ||

|| u॒pa॒śva॒se dru॒vaye॑ sīdatā yū॒yaṃ vi vi॑cyadhvaṃ yajñiyāsa॒stuṣaiḥ॑ | śri॒yā sa॑mā॒nānati॒ sarvā॑ntsyāmādhaspa॒daṃ dvi॑ṣa॒taspā॑dayāmi || १२ ||

pare॑hi nāri॒ puna॑rehi॑ kṣi॒prama॒pāṃ tvā॑ go॒ṣṭho’dhya॑rukṣa॒d bharā॑ya | tāsāṃ॑ gṛhṇītād yata॒mā ya॒jñiyā॒ asa॑n vi॒bhājya॑ dhī॒rīta॑rā jahītāt || १३ ||

emā a॑guryo॒ṣitaḥ॒ śumbha॑mānā॒ utti॑ṣṭha nāri ta॒vasaṃ॑ rabhasva | su॒patnī॒ patyā॑ pra॒jayā॑ pra॒jāva॒tyā tvā॑gan yajñaḥ prati॑ ku॒mbhaṃ gṛ॑bhāya || १४ ||

ū॒rjo bhā॒go nihi॑to॒ yaḥ pu॒rā va॒ ṛṣi॑praśiṣṭā॒pa ā bha॑rai॒tāḥ | a॒yaṃ ya॒jo gā॑tu॒vinnā॑tha॒vit pra॑jā॒vidu॒graḥ pa॑śu॒vid vī॑ra॒vid vo॑ astu || १५ ||

agne॑ ca॒rurya॒jñiya॒stvādhya॑rukṣa॒cchuci॒stapi॑ṣṭha॒stapa॑sā tapainam | ā॒rṣe॒yā dai॒vā a॑bhisaṃ॒gatya॒ bhā॒gami॒maṃ tapi॑ṣṭhā ṛ॒tubhi॑stapantu || १६ ||

śu॒ddhāḥ pū॒tā yo॒ṣito॑ ya॒jñiyā॑ i॒mā āpa॑śca॒rumava॑ sarpantu śu॒bhrāḥ | aduḥ॑ pra॒jāṃ ba॑hu॒lān pa॒śūn naḥ॑ pa॒ktauda॒nasya॑ su॒kṛtā॑metu lo॒kam || १७ ||

brahma॑ṇā śu॒ddhā u॒ta pū॒tā ghṛ॒tena॑ soma॑syāṃ॒śava॑staṇḍu॒lā ya॒jñiyā॑ i॒me | a॒paḥ pra vi॑śata॒ prati॑ gṛhṇātu vaśca॒ruri॒maṃ pa॒ktvā su॒kṛtā॑meta lo॒kam || १८ ||

u॒ruḥ pra॑thasva maha॒tā ma॑hi॒mnā sa॒hasra॑pṛṣṭhaḥ sukṛ॒tasya॑ lo॒ke | pi॒tā॒ma॒hāḥ pi॒taraḥ॑ pra॒jopa॒jāhaṃ pa॒ktā pa॑ñcada॒śaste॑ asmi || १९ ||

sa॒hasra॑pṛṣṭhaḥ śa॒tadhā॑ro॒ akṣi॑to brahmauda॒no de॑va॒yānaḥ॑ sva॒rgaḥ | a॒mūṃsta॒ ā da॑dhāmi pra॒jayā॑ reṣayainān balihā॒rāya॑ mṛḍatā॒nmahya॑me॒va || २० ||

|| u॒dehi॒ vediṃ॑ pra॒jayā॑ vardhayaināṃ nu॒dasva॒ rakṣaḥ॑ prata॒raṃ dhe॑hyenām | śri॒yā sa॑mā॒nānati॒ sarvā॑ntsyāmādhaspa॒daṃ dvi॑ṣa॒taspā॑dayāmi || २१ ||

|| a॒bhyāva॑rtasva pa॒śubhiḥ॑ sa॒haināṃ॑ pra॒tyaṅe॑nāṃ de॒vatā॑bhiḥ sa॒haidhi॑ | mā tvā॒ prāpa॑ccha॒patho॒ mābhi॑cā॒raḥ sve kṣetre॑ anamī॒vā vi rā॑ja || २२ ||

|| ṛ॒tena॑ ta॒ṣṭā mana॑sā hi॒taiṣā bra॑hmauda॒nasya॒ vihi॑tā॒ vedi॒ragre॑ | aṃ॒sa॒drīṃ śu॒ddhāmupa॑ dhehi nāri॒ tatrau॑da॒naṃ sā॑daya dai॒vānā॑m || २३ ||

adi॑te॒rhastāṃ॒ sruca॑me॒tāṃ dvi॒tīyāṃ॑ saptaṛ॒ṣayo॑ bhūta॒kṛto॒ yāmakṛ॑ṇvan | sā gātrā॑ṇi vi॒duṣyo॑da॒nasya॒ darvi॒rvedyā॒madhye॑naṃ cinotu || २४ ||

śṛ॒taṃ tvā॑ ha॒vyamupa॑ sīdantu dai॒vā niḥ॒sṛpyā॒gneḥ puna॑renā॒n pra sī॑da | some॑na pū॒to ja॒ṭhare॑ sīda bra॒hma॑ṇāmārṣe॒yāste॒ mā ri॑ṣan prāśi॒tāraḥ॑ || २५ ||

soma॑ rājantsaṃ॒jñāna॒mā va॑paibhyaḥ॒ subrā॑hmaṇā yata॒me tvo॑pa॒sīdā॑n | ṛṣī॑nārṣe॒yāṃstapa॒so’dhi॑ jā॒tān bra॑hmauda॒ne su॒havā॑ johavīmi || २६ ||

śu॒ddhāḥ pū॒tā yo॒ṣito॑ ya॒jñiyā॑ i॒mā bra॒hmaṇāṃ॒ haste॑ṣu prapṛ॒thak sā॑dayāmi | yat kā॑ma i॒dama॑bhiṣi॒ñcāmi॑ vo॒’hamindro॑ ma॒rutvā॒ntsa da॑dādi॒daṃ me॑ || २७ ||

i॒daṃ me॒ jyoti॑ra॒mṛtaṃ॒ hira॑ṇyaṃ pa॒kvaṃ kṣetrā॑t kāma॒dughā॑ ma e॒ṣā | i॒daṃ dha॒naṃ ni da॑dhe brāhma॒ṇeṣu॑ kṛ॒ṇve panthāṃ॑ pi॒tṛṣu॒ yaḥ sva॒rgaḥ || २८ ||

a॒gnau tuṣā॒nā va॑pa jā॒tave॑dasi pa॒raḥ ka॒mbūkām॒̐ apa॑ mṛḍḍhi dū॒ram | e॒taṃ śu॑śruma gṛharā॒jasya॑ bhā॒gamatho॑ vidma॒ nirṛ॑terbhāga॒dheya॑m || २९ ||

śrāmya॑taḥ॒ paca॑to viddhi sunva॒taḥ panthāṃ॑ sva॒rgamadhi॑ rohayainam | yena॒ rohā॒t para॑mā॒padya॒ yad vaya॑ utta॒maṃ nākaṃ॑ para॒maṃ vyo’ma || ३० ||

|| ba॒bhrera॑dhvaryo॒ mukha॑me॒tad vi mṛ॒ḍḍhyājyā॑ya lo॒kaṃ kṛ॑ṇuhi pravi॒dvān | ghṛ॒tena॒ gātrānu॒ sarvā॒ vi mṛ॑ḍḍhi kṛ॒ṇve panthāṃ॑ pi॒tṛṣu॒ yaḥ sva॒rgaḥ || ३१ ||

|| babhre॒ rakṣaḥ॑ sa॒mada॒mā va॑pai॒bhyo’brā॑hmaṇā yata॒me tvo॑pa॒sīdā॑n | pu॒rī॒ṣiṇaḥ॒ pratha॑mānāḥ pu॒rastā॑dārṣe॒yāste॒ mā ri॑ṣan prāśi॒tāraḥ॑ || ३२ ||

|| ā॒rṣe॒yeṣu॒ ni da॑dha odana tvā॒ nānā॑rṣeyāṇā॒mapya॒styatra॑ | a॒gnirme॑ go॒ptā ma॒ruta॑śca॒ sarve॒ viśve॑ de॒vā a॒bhi ra॑kṣantu pa॒kvam || ३३ ||

|| ya॒jñaṃ duhā॑naṃ॒ sada॒mit prapī॑naṃ॒ pumāṃ॑saṃ dhe॒nuṃ sada॑naṃ rayī॒ṇām | pra॒jā॒mṛ॒ta॒tvamu॒ta dī॒rghamāyū॑ rā॒yaśca॒ poṣai॒rupa॑ tvā sadema || ३४ ||

vṛ॒ṣa॒bho’si sva॒rga ṛṣī॑nārṣe॒yān ga॑ccha | su॒kṛtāṃ॑ lo॒ke sī॑da॒ tatra॑ nau saṃskṛ॒tam || ३५ ||

sa॒māci॑nuṣvānusa॒mprayā॑hyagne pa॒thaḥ ka॑lpaya deva॒yānā॑n | e॒taiḥ su॑kṛ॒tairanu॑ gacchema ya॒jñaṃ nāke॒ tiṣṭha॑nta॒madhi॑ sa॒ptara॑śmau || ३६ ||

yena॑ de॒vā jyoti॑ṣā॒ dyāmu॒dāya॑n brahmauda॒naṃ pa॒ktvā su॑kṛ॒tasya॑ lo॒kam | tena॑ geṣma sukṛ॒tasya॑ lo॒kaṃ sva’rā॒roha॑nto a॒bhi nāka॑mutta॒mam || ३७ ||