EeseDharmaSanātana Library
6काण्ड 10 · सूक्त 6
Atharvaveda Śaunaka Kand 10, Sukta 6.
35 shlokअ॒रा॒ती॒योर्भ्रातृ॑व्यस्य दु॒र्हार्दो॑ द्विष॒तः शिरः॑ । अपि॑ वृश्चा॒म्योज॑सा ॥१॥
a॒rā॒tī॒yorbhrātṛ॑vyasya du॒rhārdo॑ dviṣa॒taḥ śiraḥ॑ | api॑ vṛścā॒myoja॑sā || १ ||
वर्म॒ मह्य॑म॒यं म॒णिः फाला॑ज्जा॒तः क॑रिष्यति ।
पू॒र्णो म॒न्थेन॒ माग॑म॒द् रसे॑न स॒ह वर्च॑सा ॥२॥
varma॒ mahya॑ma॒yaṃ ma॒ṇiḥ phālā॑jjā॒taḥ ka॑riṣyati | pū॒rṇo ma॒nthena॒ māga॑ma॒d rase॑na sa॒ha varca॑sā || २ ||
यत् त्वा॑ शि॒क्वः प॒राव॑धी॒त् तक्षा॒ हस्ते॑न॒ वास्या॑ ।
आप॑स्त्वा॒ तस्म॑ज्जीव॒लाः पु॒नन्तु॒ शुच॑यः॒ शुचि॑म् ॥३॥
yat tvā॑ śi॒kvaḥ pa॒rāva॑dhī॒t takṣā॒ haste॑na॒ vāsyā॑ | āpa॑stvā॒ tasma॑jjīva॒lāḥ pu॒nantu॒ śuca॑yaḥ॒ śuci॑m || ३ ||
हिर॑ण्यस्रग॒यं म॒णिः श्र॒द्धां य॒ज्ञं महो॒ दध॑त्। गृ॒हे व॑सतु॒ नोऽति॑थिः ॥४॥
hira॑ṇyasraga॒yaṃ ma॒ṇiḥ śra॒ddhāṃ ya॒jñaṃ maho॒ dadha॑t | gṛ॒he va॑satu॒ no’ti॑thiḥ || ४ ||
तस्मै॑ घृ॒तं सुरां॒ मध्वन्न॑मन्नं क्षदामहे ।
स नः॑ पि॒तेव॑ पु॒त्रेभ्यः॒ श्रेयः॑श्रेयश्चिकित्सतु॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्वो॑ दे॒वेभ्यो॒ म॒णिरेत्य॑ ॥५॥
tasmai॑ ghṛ॒taṃ surāṃ॒ madhvanna॑mannaṃ kṣadāmahe | sa naḥ॑ pi॒teva॑ pu॒trebhyaḥ॒ śreyaḥ॑śreyaścikitsatu॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśvo॑ de॒vebhyo॒ ma॒ṇiretya॑ || ५ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्म॒णिं फालं॑ घृत॒श्चुत॑मु॒ग्रं ख॑दि॒रमोज॑से ।
तम॒ग्निः प्रत्य॑मुञ्चत॒ सो अ॑स्मै दुह॒ आज्यं॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥६॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rma॒ṇiṃ phālaṃ॑ ghṛta॒ścuta॑mu॒graṃ kha॑di॒ramoja॑se | tama॒gniḥ pratya॑muñcata॒ so a॑smai duha॒ ājyaṃ॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || ६ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्म॒णिं फालं॑ घृत॒श्चुत॑मु॒ग्रं ख॑दि॒रमोज॑से ।
तमिन्द्रः॒ प्रत्य॑मुञ्च॒तौज॑से वी॒र्याऽय॒ कम्।
सो अ॑स्मै॒ बल॒मिद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥७॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rma॒ṇiṃ phālaṃ॑ ghṛta॒ścuta॑mu॒graṃ kha॑di॒ramoja॑se | tamindraḥ॒ pratya॑muñca॒tauja॑se vī॒ryā’ya॒ kam | so a॑smai॒ bala॒mid du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || ७ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्म॒णिं फालं॑ घृत॒श्चुत॑मु॒ग्रं ख॑दि॒रमोज॑से ।
तं सोमः॒ प्रत्य॑मुञ्चत म॒हे श्रोत्रा॑य॒ चक्ष॑से ।
सो अ॑स्मै॒ वर्च॒ इद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥८॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rma॒ṇiṃ phālaṃ॑ ghṛta॒ścuta॑mu॒graṃ kha॑di॒ramoja॑se | taṃ somaḥ॒ pratya॑muñcata ma॒he śrotrā॑ya॒ cakṣa॑se | so a॑smai॒ varca॒ id du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || ८ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्म॒णिं फालं॑ घृत॒श्चुत॑मु॒ग्रं ख॑दि॒रमोज॑से ।
तं सूर्यः॒ प्रत्य॑मुञ्चत॒ तेने॒मा अ॑जय॒द् दिशः॑ ।
सो अ॑स्मै॒ भूति॒मिद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥९॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rma॒ṇiṃ phālaṃ॑ ghṛta॒ścuta॑mu॒graṃ kha॑di॒ramoja॑se | taṃ sūryaḥ॒ pratya॑muñcata॒ tene॒mā a॑jaya॒d diśaḥ॑ | so a॑smai॒ bhūti॒mid du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || ९ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्म॒णिं फालं॑ घृत॒श्चुत॑मु॒ग्रं ख॑दि॒रमोज॑से ।
तं बिभ्र॑च्च॒न्द्रमा॑ म॒णिमसु॑राणां॒ पुरो॑ऽजयद् दान॒वानां॑ हिर॒ण्ययीः॑ ।
सो अ॑स्मै॒ श्रिय॒मिद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वः॒श्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥१०॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rma॒ṇiṃ phālaṃ॑ ghṛta॒ścuta॑mu॒graṃ kha॑di॒ramoja॑se | taṃ bibhra॑cca॒ndramā॑ ma॒ṇimasu॑rāṇāṃ॒ puro॑’jayad dāna॒vānāṃ॑ hira॒ṇyayīḥ॑ | so a॑smai॒ śriya॒mid du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥ॒śva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || १० ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॒र्वाता॑य म॒णिमा॒शवे॑ ।
सो अ॑स्मै वा॒जिन॑ दुहे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥११॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॒rvātā॑ya ma॒ṇimā॒śave॑ | so a॑smai vā॒jina॑ duhe॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || ११ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॒र्वाता॑य म॒णिमा॒शवे॑ । तेने॒मां म॒णिना॑ कृ॒षिम॒श्विना॑व॒भि र॑क्षतः ।
स भि॒षग्भ्यां॒ महो॑ दुहे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥१२॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॒rvātā॑ya ma॒ṇimā॒śave॑ | tene॒māṃ ma॒ṇinā॑ kṛ॒ṣima॒śvinā॑va॒bhi ra॑kṣataḥ | sa bhi॒ṣagbhyāṃ॒ maho॑ duhe॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || १२ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॒र्वाता॑य म॒णिमा॒शवे॑ ।
तं बिभ्र॑त् सवि॒ता म॒णिं तेने॒दम॑जय॒त् स्वः ।
सो अ॑स्मै सू॒नृतां॑ दुहे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥१३॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॒rvātā॑ya ma॒ṇimā॒śave॑ | taṃ bibhra॑t savi॒tā ma॒ṇiṃ tene॒dama॑jaya॒t svaḥ | so a॑smai sū॒nṛtāṃ॑ duhe॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || १३ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॒र्वाता॑य म॒णिमा॒शवे॑ ।
तमापो॒ बिभ्र॑तीर्म॒णिं सदा॑ धाव॒न्त्यक्षि॑ताः ।
स आ॑भ्यो॒ऽमृत॒मिद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥१४॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॒rvātā॑ya ma॒ṇimā॒śave॑ | tamāpo॒ bibhra॑tīrma॒ṇiṃ sadā॑ dhāva॒ntyakṣi॑tāḥ | sa ā॑bhyo॒’mṛta॒mid du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || १४ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॒र्वाता॑य म॒णिमा॒शवे॑ ।तं राजा॒ वरु॑णो म॒णिं प्रत्य॑मुञ्चत शं॒भुव॑म्।
सो अ॑स्मै स॒त्यमिद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥१५॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॒rvātā॑ya ma॒ṇimā॒śave॑ | taṃ rājā॒ varu॑ṇo ma॒ṇiṃ pratya॑muñcata śaṃ॒bhuva॑m | so a॑smai sa॒tyamid du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || १५ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॒र्वाता॑य म॒णिमा॒शवे॑ ।
तं दे॒वा बिभ्र॑तो म॒णिं सर्वां॑ल्लो॒कान् यु॒धाज॑यन्।
स ए॑भ्यो॒ जिति॒मिद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥१६॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॒rvātā॑ya ma॒ṇimā॒śave॑ | taṃ de॒vā bibhra॑to ma॒ṇiṃ sarvāṃ॑llo॒kān yu॒dhāja॑yan | sa e॑bhyo॒ jiti॒mid du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || १६ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॒र्वाता॑य म॒णिमा॒शवे॑ ।
तमि॒मं दे॒वता॑ म॒णिं प्रत्य॑मुञ्चन्त शं॒भुव॑म्।
स आ॑भ्यो॒ विश्व॒मिद् दु॑हे॒ भूयो॑भूयः॒ श्वःश्व॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥१७॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॒rvātā॑ya ma॒ṇimā॒śave॑ | tami॒maṃ de॒vatā॑ ma॒ṇiṃ pratya॑muñcanta śaṃ॒bhuva॑m | sa ā॑bhyo॒ viśva॒mid du॑he॒ bhūyo॑bhūyaḥ॒ śvaḥśva॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || १७ ||
ऋ॒तव॒स्तम॑बध्नतार्त॒वास्तम॑बध्नत । सं॒व॒त्स॒रस्तं ब॒द्ध्वा सर्वं॑ भू॒तं वि र॑क्षति ॥१८॥
ṛ॒tava॒stama॑badhnatārta॒vāstama॑badhnata | saṃ॒va॒tsa॒rastaṃ ba॒ddhvā sarvaṃ॑ bhū॒taṃ vi ra॑kṣati || १८ ||
अ॒न्त॒र्दे॒शा अ॑बध्नत प्र॒दिश॒स्तम॑बध्नत ।
प्र॒जाप॑तिसृष्टो म॒णिर्द्वि॑ष॒तो मेऽध॑राँ अकः ॥१९॥
a॒nta॒rde॒śā a॑badhnata pra॒diśa॒stama॑badhnata | pra॒jāpa॑tisṛṣṭo ma॒ṇirdvi॑ṣa॒to me’dha॑rām̐ akaḥ || १९ ||
अथ॑र्वाणो अबध्नताथर्व॒णा अ॑बध्नत ।
तौर्मे॒दिनो॒ अङ्गि॑रसो॒ दस्यू॑नां बिभिदुः॒ पुर॒स्तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥२०॥
atha॑rvāṇo abadhnatātharva॒ṇā a॑badhnata | taurme॒dino॒ aṅgi॑raso॒ dasyū॑nāṃ bibhiduḥ॒ pura॒stena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || २० ||
तं धा॒ता प्रत्य॑मुञ्चत॒ स भू॒तं व्यऽकल्पयत्।
तेन॒ त्वं द्वि॑ष॒तो ज॑हि ॥२१॥
taṃ dhā॒tā pratya॑muñcata॒ sa bhū॒taṃ vya’kalpayat | tena॒ tvaṃ dvi॑ṣa॒to ja॑hi || २१ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्दे॒वेभ्यो॒ असु॑रक्षितिम्।
स मा॒यं म॒णिराग॑म॒द् रसे॑न स॒ह वर्च॑सा ॥२२॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rde॒vebhyo॒ asu॑rakṣitim | sa mā॒yaṃ ma॒ṇirāga॑ma॒d rase॑na sa॒ha varca॑sā || २२ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्दे॒वेभ्यो॒ असु॑रक्षितिम्।
स मा॒यं म॒णिराग॑मत् स॒ह गोभि॑रजा॒विभि॒रन्ने॑न प्र॒जया॑ स॒ह ॥२३॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rde॒vebhyo॒ asu॑rakṣitim | sa mā॒yaṃ ma॒ṇirāga॑mat sa॒ha gobhi॑rajā॒vibhi॒ranne॑na pra॒jayā॑ sa॒ha || २३ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्दे॒वेभ्यो॒ असु॑रक्षितिम्।
स मा॒यं म॒णिराग॑मत् स॒ह व्री॑हिय॒वाभ्यां॒ मह॑सा॒ भूत्या॑ स॒ह ॥२४॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rde॒vebhyo॒ asu॑rakṣitim | sa mā॒yaṃ ma॒ṇirāga॑mat sa॒ha vrī॑hiya॒vābhyāṃ॒ maha॑sā॒ bhūtyā॑ sa॒ha || २४ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्दे॒वेभ्यो॒ असु॑रक्षितिम्।
स मा॒यं म॒णिराग॑म॒न्मधो॑र्घृ॒तस्य॒ धार॑या की॒लाले॑न म॒णिः स॒ह ॥२५॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rde॒vebhyo॒ asu॑rakṣitim | sa mā॒yaṃ ma॒ṇirāga॑ma॒nmadho॑rghṛ॒tasya॒ dhāra॑yā kī॒lāle॑na ma॒ṇiḥ sa॒ha || २५ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्दे॒वेभ्यो॑ असु॑रक्षितिम्।
स मा॒यं म॒णिराग॑मदू॒र्जया॒ पय॑सा स॒ह द्रवि॑णेन श्रि॒या स॒ह ॥२६॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rde॒vebhyo॑ asu॑rakṣitim | sa mā॒yaṃ ma॒ṇirāga॑madū॒rjayā॒ paya॑sā sa॒ha dravi॑ṇena śri॒yā sa॒ha || २६ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्दे॒वेभ्यो॑ असु॑रक्षितिम्।
स मा॒यं म॒णिराग॑म॒त् तेज॑सा॒ त्विष्या॑ स॒ह यश॑सा की॒र्त्याऽ स॒ह ॥२७॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rde॒vebhyo॑ asu॑rakṣitim | sa mā॒yaṃ ma॒ṇirāga॑ma॒t teja॑sā॒ tviṣyā॑ sa॒ha yaśa॑sā kī॒rtyā’ sa॒ha || २७ ||
यमब॑ध्ना॒द् बृह॒स्पति॑र्दे॒वेभ्यो॒ असु॑रक्षितिम्।
स मा॒यं म॒णिराग॑मत् सर्वा॑भि॒र्भूति॑भिः स॒ह ॥२८॥
yamaba॑dhnā॒d bṛha॒spati॑rde॒vebhyo॒ asu॑rakṣitim | sa mā॒yaṃ ma॒ṇirāga॑mat sarvā॑bhi॒rbhūti॑bhiḥ sa॒ha || २८ ||
तमि॒मं दे॒वता॑ म॒णिं मह्यं॑ ददतु॒ पुष्ट॑ये ।
अ॒भि॒भुं क्ष॑त्र॒वर्ध॑नं सपत्न॒दम्भ॑नं म॒णिम् ॥२९॥
tami॒maṃ de॒vatā॑ ma॒ṇiṃ mahyaṃ॑ dadatu॒ puṣṭa॑ye | a॒bhi॒bhuṃ kṣa॑tra॒vardha॑naṃ sapatna॒dambha॑naṃ ma॒ṇim || २९ ||
ब्रह्म॑णा॒ तेज॑सा स॒ह प्रति॑ मुञ्चामि मे शि॒वम्।
अ॒स॒प॒त्नः स॑पत्न॒हा स॒पत्ना॒न् मेऽध॑रां अकः ॥३०॥
brahma॑ṇā॒ teja॑sā sa॒ha prati॑ muñcāmi me śi॒vam | a॒sa॒pa॒tnaḥ sa॑patna॒hā sa॒patnā॒n me’dha॑rāṃ akaḥ || ३० ||
उत्त॑रं द्विष॒तो माम॒यं म॒णिः कृ॑णोतु देव॒जाः ।
यस्य॑ लो॒का इ॒मे त्रयः॒ पयो॑ दु॒ग्धमु॒पास॑ते ।
स मा॒यमधि॑ रोहतु म॒णिः श्रैष्ठ्या॑य मूर्ध॒तः ॥३१॥
utta॑raṃ dviṣa॒to māma॒yaṃ ma॒ṇiḥ kṛ॑ṇotu deva॒jāḥ | yasya॑ lo॒kā i॒me trayaḥ॒ payo॑ du॒gdhamu॒pāsa॑te | sa mā॒yamadhi॑ rohatu ma॒ṇiḥ śraiṣṭhyā॑ya mūrdha॒taḥ || ३१ ||
यं दे॒वाः पि॒तरो॑ मनु॒ष्याऽ उप॒जीव॑न्ति सर्व॒दा।
स मा॒यमधि॑ रोहतु म॒णिः श्रैष्ठ्या॑य मूर्ध॒तः ॥३२॥
yaṃ de॒vāḥ pi॒taro॑ manu॒ṣyā’ upa॒jīva॑nti sarva॒dā | sa mā॒yamadhi॑ rohatu ma॒ṇiḥ śraiṣṭhyā॑ya mūrdha॒taḥ || ३२ ||
यथा॒ बीज॑मु॒र्वरा॑यां कृ॒ष्टे फाले॑न॒ रोह॑ति ।
ए॒वा मयि॑ प्र॒जा प॒शवोऽन्न॑मन्नं॒ वि रो॑हतु ॥३३॥
yathā॒ bīja॑mu॒rvarā॑yāṃ kṛ॒ṣṭe phāle॑na॒ roha॑ti | e॒vā mayi॑ pra॒jā pa॒śavo’nna॑mannaṃ॒ vi ro॑hatu || ३३ ||
यस्मै॑ त्वा यज्ञवर्धन॒ मणे॑ प्र॒त्यमु॑चं शि॒वम्।
तं त्वं श॑तदक्षिण॒ मणे॒ श्रैष्ठ्या॑य जिन्वतात् ॥३४॥
yasmai॑ tvā yajñavardhana॒ maṇe॑ pra॒tyamu॑caṃ śi॒vam | taṃ tvaṃ śa॑tadakṣiṇa॒ maṇe॒ śraiṣṭhyā॑ya jinvatāt || ३४ ||
ए॒तमि॒ध्मं स॒माहि॑तं जुषा॒णो अग्ने॒ प्रति॑ हर्य॒ होमैः॑ ।
तस्मि॑न् विदेम सुम॒तिं स्व॒स्ति प्र॒जां चक्षुः॑ प॒शून्त्समि॑द्धे जा॒तवे॑दसि॒ ब्रह्म॑णा ॥३५॥
e॒tami॒dhmaṃ sa॒māhi॑taṃ juṣā॒ṇo agne॒ prati॑ harya॒ homaiḥ॑ | tasmi॑n videma suma॒tiṃ sva॒sti pra॒jāṃ cakṣuḥ॑ pa॒śūntsami॑ddhe jā॒tave॑dasi॒ brahma॑ṇā || ३५ ||