EeseDharmaSanātana Library
5काण्ड 10 · सूक्त 5
Atharvaveda Śaunaka Kand 10, Sukta 5.
50 shlok(१)
इन्द्र॒स्यौज॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ सह॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ बलं॒ स्थेन्द्र॑स्य वी॒र्यं॑१ स्थेन्द्र॑स्य नृ॒म्णं स्थ॑ ।
जि॒ष्णवे॒ योगा॑य ब्रह्मयो॒गैर्वो॑ युनज्मि ॥१॥
(१) indra॒syauja॒ sthendra॑sya॒ saha॒ sthendra॑sya॒ balaṃ॒ sthendra॑sya vī॒ryaṃ॑१ sthendra॑sya nṛ॒mṇaṃ stha॑ | ji॒ṣṇave॒ yogā॑ya brahmayo॒gairvo॑ yunajmi || १ ||
इन्द्र॒स्यौज॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ सह॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ बलं॒ स्थेन्द्र॑स्य वी॒र्यं॑१ स्थेन्द्र॑स्य नृ॒म्णं स्थ॑ ।
जि॒ष्णवे॒ योगा॑य क्षत्रयो॒गैर्वो॑ युनज्मि ॥२॥
indra॒syauja॒ sthendra॑sya॒ saha॒ sthendra॑sya॒ balaṃ॒ sthendra॑sya vī॒ryaṃ॑१ sthendra॑sya nṛ॒mṇaṃ stha॑ | ji॒ṣṇave॒ yogā॑ya kṣatrayo॒gairvo॑ yunajmi || २ ||
इन्द्र॒स्यौज॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ सह॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ बलं॒ स्थेन्द्र॑स्य वी॒र्यं॑१ स्थेन्द्र॑स्य नृ॒म्णं स्थ॑ ।
जि॒ष्णवे॒ योगा॑येन्द्रयो॒गैर्वो॑ युनज्मि ॥३॥
indra॒syauja॒ sthendra॑sya॒ saha॒ sthendra॑sya॒ balaṃ॒ sthendra॑sya vī॒ryaṃ॑१ sthendra॑sya nṛ॒mṇaṃ stha॑ | ji॒ṣṇave॒ yogā॑yendrayo॒gairvo॑ yunajmi || ३ ||
इन्द्र॒स्यौज॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ सह॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ बलं॒ स्थेन्द्र॑स्य वी॒र्यं॑१ स्थेन्द्र॑स्य नृ॒म्णं स्थ॑ ।
जि॒ष्णवे॒ योगा॑य सोमयो॒गैर्वो॑ युनज्मि ॥४॥
indra॒syauja॒ sthendra॑sya॒ saha॒ sthendra॑sya॒ balaṃ॒ sthendra॑sya vī॒ryaṃ॑१ sthendra॑sya nṛ॒mṇaṃ stha॑ | ji॒ṣṇave॒ yogā॑ya somayo॒gairvo॑ yunajmi || ४ ||
इन्द्र॒स्यौज॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ सह॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ बलं॒ स्थेन्द्र॑स्य वी॒र्यं॑१ स्थेन्द्र॑स्य नृ॒म्णं स्थ॑ ।
जि॒ष्णवे॒ योगा॑याप्सुयो॒गैर्वो युनज्मि ॥५॥
indra॒syauja॒ sthendra॑sya॒ saha॒ sthendra॑sya॒ balaṃ॒ sthendra॑sya vī॒ryaṃ॑१ sthendra॑sya nṛ॒mṇaṃ stha॑ | ji॒ṣṇave॒ yogā॑yāpsuyo॒gairvo yunajmi || ५ ||
इन्द्र॒स्यौज॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ सह॒ स्थेन्द्र॑स्य॒ बलं॒ स्थेन्द्र॑स्य वी॒र्यं॑१ स्थेन्द्र॑स्य नृ॒म्णं स्थ॑ ।
जि॒ष्णवे॒ योगा॑य॒ विश्वा॑नि मा भू॒तान्युप॑ तिष्ठन्तु यु॒क्ता म॑ आप स्थ ॥६॥
indra॒syauja॒ sthendra॑sya॒ saha॒ sthendra॑sya॒ balaṃ॒ sthendra॑sya vī॒ryaṃ॑१ sthendra॑sya nṛ॒mṇaṃ stha॑ | ji॒ṣṇave॒ yogā॑ya॒ viśvā॑ni mā bhū॒tānyupa॑ tiṣṭhantu yu॒ktā ma॑ āpa stha || ६ ||
(२)
अ॒ग्नेर्भा॒ग स्थ॑ । अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥७॥
(२) a॒gnerbhā॒ga stha॑ | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || ७ ||
इन्द्र॑स्य भा॒ग स्थ॑ । अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥८॥
indra॑sya bhā॒ga stha॑ | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || ८ ||
सोम॑स्य भा॒ग स्थ। अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥९॥
soma॑sya bhā॒ga stha | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || ९ ||
वरु॑णस्य भा॒ग स्थ॑। अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥१०॥
varu॑ṇasya bhā॒ga stha॑ | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || १० ||
मि॒त्रावरु॑णयोर्भा॒ग स्थ॑। अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥११॥
mi॒trāvaru॑ṇayorbhā॒ga stha॑ | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || ११ ||
य॒मस्य॑ भा॒ग स्थ॑। अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥१२॥
ya॒masya॑ bhā॒ga stha॑ | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || १२ ||
पि॒तॄ॒णां भा॒ग स्थ॑। अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥१३॥
pi॒tṝ॒ṇāṃ bhā॒ga stha॑ | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || १३ ||
दे॒वस्य॑ सवि॒तुर्भा॒ग स्थ॑। अ॒पां शु॒क्रमा॑पो देवी॒र्वर्चो॑ अ॒स्मासु॑ धत्त ।
प्र॒जाप॑तेर्वो॒ धाम्ना॒स्मै लो॒काय॑ सादये ॥१४॥
de॒vasya॑ savi॒turbhā॒ga stha॑ | a॒pāṃ śu॒kramā॑po devī॒rvarco॑ a॒smāsu॑ dhatta | pra॒jāpa॑tervo॒ dhāmnā॒smai lo॒kāya॑ sādaye || १४ ||
(३)
यो व॑ आपो॒ऽपां भा॒गो॒३प्स्व॑न्तर्य॑जु॒ष्योऽदेव॒यज॑नः ।
इ॒दं तमति॑ सृजामि॒ तं माभ्यव॑निक्षि ।
तेन॒ तम॒भ्यति॑सृजामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
तं व॑धेयं॒ तं स्तृ॑षीया॒नेन॒ ब्रह्म॑णा॒नेन॒ कर्म॑णा॒नया॑ मे॒न्या ॥१५॥
(३) yo va॑ āpo॒’pāṃ bhā॒go॒३psva॑ntarya॑ju॒ṣyo’deva॒yaja॑naḥ | i॒daṃ tamati॑ sṛjāmi॒ taṃ mābhyava॑nikṣi | tena॒ tama॒bhyati॑sṛjāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | taṃ va॑dheyaṃ॒ taṃ stṛ॑ṣīyā॒nena॒ brahma॑ṇā॒nena॒ karma॑ṇā॒nayā॑ me॒nyā || १५ ||
यो व॑ आपो॒ऽपामू॒र्मिर॒प्स्व॑१न्तर्य॑जु॒ष्योऽदेव॒यज॑नः ।
इ॒दं तमति॑ सृजामि॒ तं माभ्यव॑निक्षि ।
तेन॒ तम॒भ्यति॑सृजामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
तं व॑धेयं॒ तं स्तृ॑षीया॒नेन॒ ब्रह्म॑णा॒नेन॒ कर्म॑णा॒नया॑ मे॒न्या ॥१६॥
yo va॑ āpo॒’pāmū॒rmira॒psva॑१ntarya॑ju॒ṣyo’deva॒yaja॑naḥ | i॒daṃ tamati॑ sṛjāmi॒ taṃ mābhyava॑nikṣi | tena॒ tama॒bhyati॑sṛjāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | taṃ va॑dheyaṃ॒ taṃ stṛ॑ṣīyā॒nena॒ brahma॑ṇā॒nena॒ karma॑ṇā॒nayā॑ me॒nyā || १६ ||
यो व॑ आ॒पोऽपां व॒त्त्सो॒ऽप्स्व॑१न्तर्य॑जु॒ष्योऽदेव॒यज॑नः ।
इ॒दं तमति॑ सृजामि॒ तं माभ्यव॑निक्षि ।
तेन॒ तम॒भ्यति॑सृजामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
तं व॑धेयं॒ तं स्तृ॑षीया॒नेन॒ ब्रह्म॑णा॒नेन॒ कर्म॑णा॒नया॑ मे॒न्या ॥१७॥
yo va॑ ā॒po’pāṃ va॒ttso॒’psva॑१ntarya॑ju॒ṣyo’deva॒yaja॑naḥ | i॒daṃ tamati॑ sṛjāmi॒ taṃ mābhyava॑nikṣi | tena॒ tama॒bhyati॑sṛjāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | taṃ va॑dheyaṃ॒ taṃ stṛ॑ṣīyā॒nena॒ brahma॑ṇā॒nena॒ karma॑ṇā॒nayā॑ me॒nyā || १७ ||
यो व॑ आपो॒ऽपां वृ॑ष॒भो॒ऽ३प्स्व॑न्तर्य॑जु॒ष्योऽदेव॒यज॑नः ॥
इ॒दं तमति॑ सृजामि॒ तं माभ्यव॑निक्षि ।
तेन॒ तम॒भ्यति॑सृजामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
तं व॑धेयं॒ तं स्तृ॑षीया॒नेन॒ ब्रह्म॑णा॒नेन॒ कर्म॑णा॒नया॑ मे॒न्या ॥१८॥
yo va॑ āpo॒’pāṃ vṛ॑ṣa॒bho॒’३psva॑ntarya॑ju॒ṣyo’deva॒yaja॑naḥ || i॒daṃ tamati॑ sṛjāmi॒ taṃ mābhyava॑nikṣi | tena॒ tama॒bhyati॑sṛjāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | taṃ va॑dheyaṃ॒ taṃ stṛ॑ṣīyā॒nena॒ brahma॑ṇā॒nena॒ karma॑ṇā॒nayā॑ me॒nyā || १८ ||
यो व॑ आपो॒ऽपां हि॑रण्यग॒र्भो॒३प्स्व॑न्तर्य॑जु॒ष्योऽदेव॒यज॑नः ।
इ॒दं तमति॑ सृजामि॒ तं माभ्यव॑निक्षि ।
तेन॒ तम॒भ्यति॑सृजामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
तं व॑धेयं॒ तं स्तृ॑षीया॒नेन॒ ब्रह्म॑णा॒नेन॒ कर्म॑णा॒नया॑ मे॒न्या ॥१९॥
yo va॑ āpo॒’pāṃ hi॑raṇyaga॒rbho॒३psva॑ntarya॑ju॒ṣyo’deva॒yaja॑naḥ | i॒daṃ tamati॑ sṛjāmi॒ taṃ mābhyava॑nikṣi | tena॒ tama॒bhyati॑sṛjāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | taṃ va॑dheyaṃ॒ taṃ stṛ॑ṣīyā॒nena॒ brahma॑ṇā॒nena॒ karma॑ṇā॒nayā॑ me॒nyā || १९ ||
यो व॑ आपो॒ऽपामश्मा॒ पृश्नि॑र्दि॒व्यो॒३प्स्व॑१न्तर्य॑जु॒ष्योऽदेव॒यज॑नः ।
इ॒दं तमति॑ सृजामि॒ तं माभ्यव॑निक्षि ।
तेन॒ तम॒भ्यति॑सृजामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
तं व॑धेयं॒ तं स्तृ॑षीया॒नेन॒ ब्रह्म॑णा॒नेन॒ कर्म॑णा॒नया॑ मे॒न्या ॥२०॥
yo va॑ āpo॒’pāmaśmā॒ pṛśni॑rdi॒vyo॒३psva॑१ntarya॑ju॒ṣyo’deva॒yaja॑naḥ | i॒daṃ tamati॑ sṛjāmi॒ taṃ mābhyava॑nikṣi | tena॒ tama॒bhyati॑sṛjāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | taṃ va॑dheyaṃ॒ taṃ stṛ॑ṣīyā॒nena॒ brahma॑ṇā॒nena॒ karma॑ṇā॒nayā॑ me॒nyā || २० ||
यो व॑ आपो॒ऽपाम॒ग्नयो॒प्स्व॑१न्तर्य॑जु॒ष्योऽ देव॒यज॑नः ।
इ॒दं तानति॑ सृजामि॒ तान् माभ्यव॑निक्षि ।
तैस्तम॒भ्यति॑सृजामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
तं व॑धेयं॒ तं स्तृ॑षीया॒नेन॒ ब्रह्म॑णा॒नेन॒ कर्म॑णा॒नया॑ मे॒न्या ॥२१॥
yo va॑ āpo॒’pāma॒gnayo॒psva॑१ntarya॑ju॒ṣyo’ deva॒yaja॑naḥ | i॒daṃ tānati॑ sṛjāmi॒ tān mābhyava॑nikṣi | taistama॒bhyati॑sṛjāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | taṃ va॑dheyaṃ॒ taṃ stṛ॑ṣīyā॒nena॒ brahma॑ṇā॒nena॒ karma॑ṇā॒nayā॑ me॒nyā || २१ ||
(४)
यद॑र्वा॒चीनं॑ त्रैहाय॒णादनृ॑तं॒ किं चो॑दि॒म।
आपो॑ मा॒ तस्मा॒त् सर्व॑स्माद् दुरि॒तात् पा॒न्त्वंह॑सः ॥२२॥
(४) yada॑rvā॒cīnaṃ॑ traihāya॒ṇādanṛ॑taṃ॒ kiṃ co॑di॒ma | āpo॑ mā॒ tasmā॒t sarva॑smād duri॒tāt pā॒ntvaṃha॑saḥ || २२ ||
स॒मु॒द्रं वः॒ प्र हि॑णोमि॒ स्वां योनि॒मपी॑तन ।
अरि॑ष्टाः॒ सर्व॑हायसो॒ मा च॑ नः॒ किं च॒नाम॑मत् ॥२३॥
sa॒mu॒draṃ vaḥ॒ pra hi॑ṇomi॒ svāṃ yoni॒mapī॑tana | ari॑ṣṭāḥ॒ sarva॑hāyaso॒ mā ca॑ naḥ॒ kiṃ ca॒nāma॑mat || २३ ||
अ॒रि॒प्रा आपो॒ अप॑ रि॒प्रम॒स्मत्।
प्रास्मदेनो॑ दुरि॒तं सु॒प्रती॑काः॒ प्र दु॒ष्वप्न्यं॒ प्र मलं॑ वहन्तु ॥२४॥
a॒ri॒prā āpo॒ apa॑ ri॒prama॒smat | prāsmadeno॑ duri॒taṃ su॒pratī॑kāḥ॒ pra du॒ṣvapnyaṃ॒ pra malaṃ॑ vahantu || २४ ||
(५)
५-३५ (१-११) कौशिकः। विष्णुक्रमः, मन्त्रोक्ताः। २५-३५ त्र्यवसाना षट्-पदा यथाक्षरं शक्वर्यतिशक्वरी।
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हा पृ॑थि॒वीसं॑शितो॒ऽग्निते॑जाः ।
पृ॒थि॒वीमनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहं पृ॑थि॒व्यास्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मा॑न् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥२५॥
(५) ५-३५ (१-११) kauśikaḥ | viṣṇukramaḥ, mantroktāḥ | २५-३५ tryavasānā ṣaṭ-padā yathākṣaraṃ śakvaryatiśakvarī | viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hā pṛ॑thi॒vīsaṃ॑śito॒’gnite॑jāḥ | pṛ॒thi॒vīmanu॒ vi kra॑me॒’haṃ pṛ॑thi॒vyāstaṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smā॑n dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || २५ ||
१॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हान्तरि॑क्षसंशितो वा॒युते॑जाः ।
अ॒न्तरि॑क्ष॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहम॒न्तरि॑क्षा॒त् तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥२६॥
१ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hāntari॑kṣasaṃśito vā॒yute॑jāḥ | a॒ntari॑kṣa॒manu॒ vi kra॑me॒’hama॒ntari॑kṣā॒t taṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || २६ ||
२॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हा द्यौसं॑शितः॒ सूर्य॑तेजाः ।
दिव॒मनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहं दि॒वस्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥२७॥
२ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hā dyausaṃ॑śitaḥ॒ sūrya॑tejāḥ | diva॒manu॒ vi kra॑me॒’haṃ di॒vastaṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || २७ ||
३॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हा दिक्सं॑शितो॒ मन॑स्तेजाः ।
दिशोऽनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहं दि॒ग्भ्यस्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥२८॥
३ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hā diksaṃ॑śito॒ mana॑stejāḥ | diśo’nu॒ vi kra॑me॒’haṃ di॒gbhyastaṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || २८ ||
४॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हाशा॑संशितो॒ वात॑तेजाः ।
आशा॒ अनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहमाशा॑भ्य॒स्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥२९॥
४ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hāśā॑saṃśito॒ vāta॑tejāḥ | āśā॒ anu॒ vi kra॑me॒’hamāśā॑bhya॒staṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || २९ ||
५॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हा ऋक्सं॑शितः॒ साम॑तेजाः ।
ऋचोऽनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहमृ॒ग्भ्यस्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥३०॥
५ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hā ṛksaṃ॑śitaḥ॒ sāma॑tejāḥ | ṛco’nu॒ vi kra॑me॒’hamṛ॒gbhyastaṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || ३० ||
६॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हा य॒ज्ञसं॑शितो॒ ब्रह्म॑तेजाः ।
य॒ज्ञमनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहं य॒ज्ञात् तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥३१॥
६ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hā ya॒jñasaṃ॑śito॒ brahma॑tejāḥ | ya॒jñamanu॒ vi kra॑me॒’haṃ ya॒jñāt taṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || ३१ ||
७॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हौष॑धीसंशितः॒ सोम॑तेजाः ।
ओष॑धी॒रनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहमोष॑धीभ्य॒स्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥३२॥
७ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hauṣa॑dhīsaṃśitaḥ॒ soma॑tejāḥ | oṣa॑dhī॒ranu॒ vi kra॑me॒’hamoṣa॑dhībhya॒staṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || ३२ ||
८॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हाप्सुसं॑शितो॒ वरु॑णतेजाः ।
अ॒पोऽनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहम॒द्भ्यस्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥३३॥
८ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hāpsusaṃ॑śito॒ varu॑ṇatejāḥ | a॒po’nu॒ vi kra॑me॒’hama॒dbhyastaṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || ३३ ||
९॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हा कृ॒षिसं॑शि॒तोऽन्न॑तेजाः ।
कृ॒षिमनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहं कृ॒ष्यास्तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥३४॥
९ || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hā kṛ॒ṣisaṃ॑śi॒to’nna॑tejāḥ | kṛ॒ṣimanu॒ vi kra॑me॒’haṃ kṛ॒ṣyāstaṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || ३४ ||
१०॥
विष्णोः॒ क्रमो॑ऽसि सपत्न॒हा प्रा॒णसं॑शितः॒ पुरु॑षतेजाः ।
प्रा॒णमनु॒ वि क्र॑मे॒ऽहं प्रा॒णात् तं निर्भ॑जामो॒ यो॒३स्मान् द्वेष्टि॒ यं व॒यं द्वि॒ष्मः ।
स मा जी॑वी॒त् तं प्रा॒णो ज॑हातु ॥३५॥
१० || viṣṇoḥ॒ kramo॑’si sapatna॒hā prā॒ṇasaṃ॑śitaḥ॒ puru॑ṣatejāḥ | prā॒ṇamanu॒ vi kra॑me॒’haṃ prā॒ṇāt taṃ nirbha॑jāmo॒ yo॒३smān dveṣṭi॒ yaṃ va॒yaṃ dvi॒ṣmaḥ | sa mā jī॑vī॒t taṃ prā॒ṇo ja॑hātu || ३५ ||
११॥
(६)
३६-४१ (१-६) ब्रह्मा। मन्त्रोक्ताः। ३६ मार्त्वी पञ्चपदातिशाक्वरातिजागतगर्भाष्टिः, ३७ विराट् पुरस्ताद्बृहती, ३८ पुर उष्णिक्, ३९, ४० आर्षी गायत्री, ४० विराड् विषमा गायत्री।
जि॒तम॒स्माक॒मुद्भि॑न्नम॒स्माक॑म॒भ्यऽष्ठां॒ विश्वाः॒ पृत॑ना॒ अरा॑तीः ।
इ॒दम॒हमा॑मुष्याय॒णस्या॒मुष्याः॑ पु॒त्रस्य॒ वर्च॒स्तेजः॑ प्रा॒णमायु॒र्नि वे॑ष्टयामी॒दमे॑नमध॒राञ्चं॑ पादयामि ॥३६॥
११ || (६) ३६-४१ (१-६) brahmā | mantroktāḥ | ३६ mārtvī pañcapadātiśākvarātijāgatagarbhāṣṭiḥ, ३७ virāṭ purastādbṛhatī, ३८ pura uṣṇik, ३९, ४० ārṣī gāyatrī, ४० virāḍ viṣamā gāyatrī | ji॒tama॒smāka॒mudbhi॑nnama॒smāka॑ma॒bhya’ṣṭhāṃ॒ viśvāḥ॒ pṛta॑nā॒ arā॑tīḥ | i॒dama॒hamā॑muṣyāya॒ṇasyā॒muṣyāḥ॑ pu॒trasya॒ varca॒stejaḥ॑ prā॒ṇamāyu॒rni ve॑ṣṭayāmī॒dame॑namadha॒rāñcaṃ॑ pādayāmi || ३६ ||
१॥
सूर्य॑स्या॒वृत॑म॒न्वाव॑र्ते॒ दक्षि॑णा॒मन्वा॒वृत॑म्।
सा मे॒ द्रवि॑णं यच्छतु॒ सा मे॑ ब्राह्मणवर्च॒सम् ॥३७॥
१ || sūrya॑syā॒vṛta॑ma॒nvāva॑rte॒ dakṣi॑ṇā॒manvā॒vṛta॑m | sā me॒ dravi॑ṇaṃ yacchatu॒ sā me॑ brāhmaṇavarca॒sam || ३७ ||
२॥
दिशो॒ ज्योति॑ष्मतीर॒भ्याव॑र्ते ।
ता मे॒ द्रवि॑णं यच्छन्तु॒ ता मे॑ ब्राह्मणवर्च॒सम् ॥३८॥
२ || diśo॒ jyoti॑ṣmatīra॒bhyāva॑rte | tā me॒ dravi॑ṇaṃ yacchantu॒ tā me॑ brāhmaṇavarca॒sam || ३८ ||
३॥
स॒प्त॒ऋ॒षीन॒भ्याव॑र्ते । ते मे॒ द्रवि॑णं यच्छन्तु॒ ते मे॑ ब्राह्मणवर्च॒सम् ॥३९॥
३ || sa॒pta॒ṛ॒ṣīna॒bhyāva॑rte | te me॒ dravi॑ṇaṃ yacchantu॒ te me॑ brāhmaṇavarca॒sam || ३९ ||
४॥
ब्रह्मा॒भ्याव॑र्ते । तन्मे॒ द्रवि॑णं यच्छतु तन्मे॑ ब्राह्मणवर्च॒सम् ॥४०॥
४ || brahmā॒bhyāva॑rte | tanme॒ dravi॑ṇaṃ yacchatu tanme॑ brāhmaṇavarca॒sam || ४० ||
५॥
ब्रा॒ह्म॒णाँ अ॒भ्याव॑र्ते । ते मे॒ द्रवि॑णं यच्छन्तु॒ ते मे॑ ब्राह्मणवर्च॒सम् ॥४१॥
५ || brā॒hma॒ṇām̐ a॒bhyāva॑rte | te me॒ dravi॑ṇaṃ yacchantu॒ te me॑ brāhmaṇavarca॒sam || ४१ ||
६॥
(७)
४२-५० (१-९) विहव्यः। प्राजापत्या अनुष्टुप्, ४४ त्रिपदा गायत्रीगर्भानुष्टुप्, ५० त्रिष्टुप्।
यं व॒यं मृ॒गया॑महे॒ तं व॒धै स्तृ॑णवामहै ।
व्यात्ते॑ परमे॒ष्ठिनो॒ ब्रह्म॒णापी॑पदाम॒ तम् ॥४२॥
६ || (७) ४२-५० (१-९) vihavyaḥ | prājāpatyā anuṣṭup, ४४ tripadā gāyatrīgarbhānuṣṭup, ५० triṣṭup | yaṃ va॒yaṃ mṛ॒gayā॑mahe॒ taṃ va॒dhai stṛ॑ṇavāmahai | vyātte॑ parame॒ṣṭhino॒ brahma॒ṇāpī॑padāma॒ tam || ४२ ||
वै॒श्वा॒न॒रस्य॒ दंष्ट्रा॑भ्यां हे॒तिस्तं सम॑धाद॒भि।
इ॒यं तं प्सा॒त्वाहु॑तिः स॒मिद् दे॒वी सही॑यसी ॥४३॥
vai॒śvā॒na॒rasya॒ daṃṣṭrā॑bhyāṃ he॒tistaṃ sama॑dhāda॒bhi | i॒yaṃ taṃ psā॒tvāhu॑tiḥ sa॒mid de॒vī sahī॑yasī || ४३ ||
राज्ञो॒ वरु॑णस्य ब॒न्धोऽसि ।
सो॒३मुमा॑मुष्याय॒णम॒मुष्याः॑ पु॒त्रमन्ने॑ प्रा॒णे ब॑धान ॥४४॥
rājño॒ varu॑ṇasya ba॒ndho’si | so॒३mumā॑muṣyāya॒ṇama॒muṣyāḥ॑ pu॒tramanne॑ prā॒ṇe ba॑dhāna || ४४ ||
यत् ते॒ अन्नं॑ भुवस्पत आक्षि॒यति॑ पृथि॒वीमनु॑ ।
तस्य॑ न॒स्त्वं भु॑वस्पते सं॒प्रय॑च्छ प्रजापते ॥४५॥
yat te॒ annaṃ॑ bhuvaspata ākṣi॒yati॑ pṛthi॒vīmanu॑ | tasya॑ na॒stvaṃ bhu॑vaspate saṃ॒praya॑ccha prajāpate || ४५ ||
अ॒पो दि॒व्या अ॑चायिषं॒ रसे॑न॒ सम॑पृक्ष्महि ।
पय॑स्वानग्न॒ आग॑मं॒ तं मा॒ सं सृ॑ज॒ वर्च॑सा ॥४६॥
a॒po di॒vyā a॑cāyiṣaṃ॒ rase॑na॒ sama॑pṛkṣmahi | paya॑svānagna॒ āga॑maṃ॒ taṃ mā॒ saṃ sṛ॑ja॒ varca॑sā || ४६ ||
सं मा॑ग्ने॒ वर्च॑सा सृज॒ सं प्र॒जया॒ समायु॑षा ।
वि॒द्युर्मे॑ अ॒स्य दे॒वा इन्द्रो॑ विद्यात् स॒ह ऋषि॑भिः ॥४७॥
saṃ mā॑gne॒ varca॑sā sṛja॒ saṃ pra॒jayā॒ samāyu॑ṣā | vi॒dyurme॑ a॒sya de॒vā indro॑ vidyāt sa॒ha ṛṣi॑bhiḥ || ४७ ||
यद॑ग्ने अ॒द्य मि॑थु॒ना शपा॑तो॒ यद् वा॒चस्तृ॒ष्टं ज॒नय॑न्त रे॒भाः ।
म॒न्योर्मन॑सः शर॒व्या॒३ जाय॑ते॒ या तया॑ विध्य॒ हृद॑ये यातु॒धाना॑न् ॥४८॥
yada॑gne a॒dya mi॑thu॒nā śapā॑to॒ yad vā॒castṛ॒ṣṭaṃ ja॒naya॑nta re॒bhāḥ | ma॒nyormana॑saḥ śara॒vyā॒३ jāya॑te॒ yā tayā॑ vidhya॒ hṛda॑ye yātu॒dhānā॑n || ४८ ||
परा॑ शृणीहि॒ तप॑सा यातु॒धाना॒न् परा॑ग्ने॒ रक्षो॒ हर॑सा शृणीहि ।
परा॒र्चिषा॒ मूर॑देवां छृणीहि॒ परा॑सु॒तृपः॒ शोशु॑चतः शृणीहि ॥४९॥
parā॑ śṛṇīhi॒ tapa॑sā yātu॒dhānā॒n parā॑gne॒ rakṣo॒ hara॑sā śṛṇīhi | parā॒rciṣā॒ mūra॑devāṃ chṛṇīhi॒ parā॑su॒tṛpaḥ॒ śośu॑cataḥ śṛṇīhi || ४९ ||
अ॒पाम॑स्मै॒ वज्रं॒ प्र ह॑रामि॒ चतु॑र्भृष्टिं शीर्ष॒भिद्या॑य वि॒द्वान्।
सो अ॒स्याङ्गा॑नि॒ प्र शृ॑णातु॒ सर्वा॒ तन्मे॑ दे॒वा अनु॑ जानन्तु॒ विश्वे॑ ॥५०॥
a॒pāma॑smai॒ vajraṃ॒ pra ha॑rāmi॒ catu॑rbhṛṣṭiṃ śīrṣa॒bhidyā॑ya vi॒dvān | so a॒syāṅgā॑ni॒ pra śṛ॑ṇātu॒ sarvā॒ tanme॑ de॒vā anu॑ jānantu॒ viśve॑ || ५० ||